ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ; ଭାରତରେ ମଦ କେବଳ ପିଇବାର ବସ୍ତୁ ନୁହେଁ, ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ରାଜସ୍ୱ ଉତ୍ସ ମଧ୍ୟ। ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ମଦ ଉପରେ ଏକ୍ସାଇଜ୍ ଡ୍ୟୁଟି, ଭ୍ୟାଟ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୁଳ୍କ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଟ୍ୟାକ୍ସ ଲାଗୁ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ଟ୍ୟାକ୍ସଗୁଡ଼ିକ ଯୋଗୁ ମଦର ଦାମ୍ ପ୍ରକୃତ ଉତ୍ପାଦନ ଖର୍ଚ୍ଚରୁ ଅନେକ ଗୁଣ ବଢ଼ିଯାଏ।
ଭାରତରେ ମଦ ଉପରେ ଜିଏସ୍ଟି ଲାଗୁ ହୋଇନଥାଏ, ଅର୍ଥାତ୍ ଏହା ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଟ୍ୟାକ୍ସ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାରମାନେ ଏଥିରୁ ଅଧିକ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଆଦାୟ କରନ୍ତି। ଅନେକ ରାଜ୍ୟରେ ମଦର ଦାମ୍ର ୬୦ରୁ ୮୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେବଳ ଟ୍ୟାକ୍ସ ହୋଇଥାଏ। ଦିଲ୍ଲୀରେ ମଦ ବୋତଲର ଦାମ୍ର ପ୍ରାୟ ୬୫ରୁ ୭୦ ପ୍ରତିଶତ ଟ୍ୟାକ୍ସ ରହିଥାଏ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ଓ ତାମିଲନାଡୁରେ ଏହି ଅଙ୍କ ୭୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ। ଏହାକୁ ନେଇ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ୧୫୦୦ ଟଙ୍କାର ହୁଇସ୍କିର ପ୍ରକୃତ ଦାମ୍ କେତେ ଏବଂ ଏହା ଉପରେ କେତେ ଜିଏସ୍ଟି ଲାଗୁ ହୋଇଥାଏ।
୧୫୦୦ ଟଙ୍କାର ହୁଇସ୍କିର ପ୍ରକୃତ ଦାମ୍ ଅନେକ କାରଣ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ। ଏହା ସେହି ଦାମ୍ ଯାହା ଉତ୍ପାଦକ କମ୍ପାନୀ ଏହାକୁ ତିଆରି କରିଥାଏ। ଏଥିରେ ମଦ, ବୋତଲ, ଢାଙ୍କୁଣି, ଲେବଲ୍ ଓ ପ୍ୟାକେଜିଙ୍ଗ୍ ଖର୍ଚ୍ଚ ସାମିଲ ହୋଇଥାଏ। ସାଧାରଣତଃ ଏହି ବୋତଲର ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରି ଦାମ୍ ପ୍ରାୟ ୩୫୦ରୁ ୫୦୦ ଟଙ୍କା ହୋଇଥାଏ। ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରିରୁ ଦୋକାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବାରେ ଡିଷ୍ଟ୍ରିବ୍ୟୁଟର୍ ଓ ରିଟେଲର୍ଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ ଓ ଲାଭ ମଧ୍ୟ ଯୋଡ଼ାଯାଏ, ଯାହା ୫୦ରୁ ୧୦୦ ଟଙ୍କା ମଧ୍ୟରେ ହୋଇପାରେ। ତା’ପରେ ଆସେ ରାଜ୍ୟ ଟ୍ୟାକ୍ସ, ଯାହା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଅଂଶ। ରାଜ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଏହା ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ତାମିଲନାଡୁରେ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଅଧିକ ଥାଏ, ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଗୋଆରେ କିଛି କମ୍। ୧୫୦୦ ଟଙ୍କାର ବୋତଲ ଉପରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ପ୍ରାୟ ୧୦୦୦ରୁ ୧୧୫୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟ୍ୟାକ୍ସ ମିଳିଥାଏ। ଏସବୁ ଯୋଡ଼ି ହେଲେ ଗୋଟିଏ ବୋତଲର ଖୁଚୁରା ଦାମ୍ ୧୫୦୦ ଟଙ୍କା ହୋଇଥାଏ।
ଯଦି ଏହି ମଦ ଉପରେ ଟ୍ୟାକ୍ସ ନ ଲାଗୁ ହେଇଥାନ୍ତା, ତେବେ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଏହି ବୋତଲ କେବଳ ୩୫୦ରୁ ୫୦୦ ଟଙ୍କାରେ ମିଳିପାରୁଥାନ୍ତା, ଅର୍ଥାତ୍ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଯୋଗୁ ମଦର ଦାମ୍ ୩ରୁ ୪ ଗୁଣ ବଢ଼ିଯାଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ମଦ ଉପରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଅତିରିକ୍ତ ଶୁଳ୍କ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ ହୋଇଥାଏ, ଯେପରି ସ୍ପେଶାଲ ଲାଇସେନ୍ସ ଫିସ୍, ଟ୍ରାନ୍ସପୋର୍ଟେସନ୍ ଶୁଳ୍କ, ଲେବଲ୍ ଓ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରେସନ୍ ଚାର୍ଜ। ଯଦି ମଦ ବିଦେଶୀ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ଏଥିରେ ଆହୁରି ଅଧିକ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଲାଗୁ ହୋଇଥାଏ।
