ଯଦି ବିହାରର ସବୁ ବିରୋଧୀ ବିଧାୟକ ଦିଅନ୍ତି ଇସ୍ତଫା ତେବେ କ’ଣ ହେବ ? ଜାଣନ୍ତୁ ନିୟମ…

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ବିହାର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ୨୦୨୫ରେ ଏନଡିଏ ୨୪୩ରୁ ୨୦୨ ଆସନ ହାସଲ କରିଛି ଏବଂ ମହାଗଠବନ୍ଧନ ପାଖରେ କେବଳ ୩୫ ଆସନ ହିଁ ରହିଛି। ଏହାରି ଭିତରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ ଯଦି ସମସ୍ତ ବିରୋଧୀ ବିଧାୟକ ଏକାଠି ଇସ୍ତଫା ଦିଅନ୍ତି ତେବେ କ’ଣ ହେବ? ବିଧାନସଭା ଚାଲିବ ନା ଶାସନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଅଟକି ଯିବ? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର କ’ଣ…
ସାମୂହିକ ଇସ୍ତଫା ପରେ ବିଧାନସଭା ଚାଲିପାରିବ କି?
ଯେତେବେଳେ ବିରୋଧୀ ବିଧାୟକମାନେ ଇସ୍ତଫା ଦିଅନ୍ତି, ସଭାପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଇସ୍ତଫା ଗ୍ରହଣ କରାଯିବା ପରେ ସେମାନଙ୍କ ଆସନ ଖାଲି ହୋଇଯାଏ। ଏହା ପରେ ଗୃହର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଶକ୍ତି ସେହି ଅନୁଯାୟୀ ହ୍ରାସ ପାଏ, କିନ୍ତୁ ବିଧାନସଭା ଅଟକେ ନାହିଁ ଏବଂ ଶାସନ ମଧ୍ୟ ଅଟକେ ନାହିଁ। ଯଦି ଗୃହର ମୋଟ ସଂଖ୍ୟା କମି ଯାଏ ତେବେ ତା’ର ବହୁମତ ଆନୁପାତିକ ରୂପେ ଆହୁରି ଅଧିକ ମଜବୁତ ହୋଇଯାଏ।
ଏହି ସମଗ୍ର ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ କୋରମ ଏକ ବଡ଼ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରେ। ଏଥିପାଇଁ ଗୃହର ମୋଟ ସଦସ୍ୟଙ୍କର କେବଳ ଦଶମାଂଶ ଉପସ୍ଥିତି ଆବଶ୍ୟକ। କମ୍ ସଂଖ୍ୟକ ବଳ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ସରକାର ନିଜେ ଏହି ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସହଜରେ ପୂରଣ କରି ନିଏ। ଏହାର ସିଧାସଳଖ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ ବଜେଟ ଅନୁମୋଦନ ଏବଂ ଆଲୋଚନାଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ବାଧା ବିନା ଜାରି ରହିପାରିବ।
ଉପନିର୍ବାଚନର ଭୂମିକା ଏବଂ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସ୍ଥିରତା
ଖାଲି ଆସନ ଆଉ ଏକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଆରମ୍ଭ କରେ ଏବଂ ତାହାକୁ ଉପନିର୍ବାଚନ କୁହାଯାଏ। ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ନୂଆ ଖାଲି ଆସନଗୁଡ଼ିକ ଭରିବା ପାଇଁ ୬ ମାସ ଭିତରେ ଉପନିର୍ବାଚନ କରିବାକୁ ପଡ଼େ, ଯଦିବା ବିଧାନସଭାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ସମାପ୍ତ ହେବାକୁ ଯାଉ ନ ଥାଏ। ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ଶେଷରେ ଲୋକତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଫେରି ଆସିବ, ଯଦିଓ ବିରୋଧୀ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ ନ ଥାଏ।
ଧ୍ୟାନ ଦେବାଯୋଗ୍ୟ ବିଷୟ ହେଉଛି ଯେ ବିରୋଧୀ ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ସାମୂହିକ ଇସ୍ତଫାରୁ କୌଣସି ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ନାହିଁ। ସରକାର ସେତେବେଳେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥିର ରହେ ଯେତେବେଳେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହ୍ରାସ ପାଇଥିବା ସଦନରେ ତା’ର ବିଧାୟକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅଧାରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ରହେ।
ଲୋକତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଶାସନ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ
ଯଦିଓ ବିଧାନସଭା ସାମ୍ବିଧାନିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଚାଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ। ବିରୋଧୀ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ବିନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୋକତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏକପାଖିଆ ହୋଇଯାଏ। ବିଧାୟକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ଯାଞ୍ଚ ହୁଏ ନାହିଁ, ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ ନାହିଁ ଏବଂ ସତ୍ତାଧାରୀ ଦଳ ପ୍ରତି କୌଣସି ସନ୍ତୁଳନ ରହେ ନାହିଁ।