ଅଧିକ ଉଚ୍ଚାକୁ ଗଲେ କମିଯାଏ ଅକ୍ସିଜେନ, ହେଲେ ବିମାନରେ କେମିତି ଯାତ୍ରୀ ନେଇଥାନ୍ତି ନିଶ୍ୱାସ ?

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆପଣ କେବେ ଭାବିଛନ୍ତି କି, ଯେତେବେଳେ ବିମାନ ମେଘମାଳା ଉପରେ ୩୫ ହଜାର ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ଉଡୁଛି, ସେତେବେଳେ ସେଠାରେ ଏତେ କମ ଅକ୍ସିଜେନ ଥାଇ ଲୋକମାନେ କିପରି ସାଧାରଣ ଭାବେ ନିଶ୍ୱାସ ନେଉଛନ୍ତି? ବାହାରର ବାୟୁରେ ନା ତ ଯଥେଷ୍ଟ ଅକ୍ସିଜେନ ଥାଏ, ନା ତ ନିଶ୍ୱାସ ନେବା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଚାପ ଥାଏ। ତଥାପି ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ନା ତ ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇଥାଏ, ନା ତ ଶ୍ଵାସରୁଦ୍ଧ ଅନୁଭବ ହୁଏ। ତେବେ ଏଥିରେ କେଉଁ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଆମକୁ ଆକାଶରେ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀ ପରି ବାୟୁର ଅନୁଭବ କରାଉଛି? ଉତ୍ତର ଜାଣିଲେ ଆପଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ!
କେବିନରେ ନିଶ୍ୱାସ ନେବାର ଟେକ୍ନୋଲୋଜି
ଯେତେବେଳେ ବିମାନ ଉଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତାରେ ଉଡୁଛି, ସେତେବେଳେ ସେଠାରେ ବାୟୁଚାପ ବହୁତ କମ ହୋଇଯାଏ। ୩୦,୦୦୦ ଫୁଟରୁ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚତାରେ ବାୟୁ ଏତେ ପତଳା ହୋଇଯାଏ ଯେ ଅକ୍ସିଜେନର ମାତ୍ରା ମଣିଷର ଫୁସଫୁସ ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଆଧୁନିକ ବିମାନଗୁଡ଼ିକରେ ଏକ ବିଶେଷ ସିଷ୍ଟମ ରହିଛି, ଯାହା ବାହାରର ପତଳା ବାୟୁକୁ ଭିତରକୁ ଟାଣି ତାକୁ ନିଶ୍ଚାସ ନେବା ଯୋଗ୍ୟ କରିଦେଇଛି।
ବାୟୁ କେଉଁଠୁ ଆସେ?
ବିମାନର ଇଞ୍ଜିନ କେବଳ ଉଡ଼ାଣ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ଏହା ବାୟୁ ସିଷ୍ଟମର ମୁଖ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ। ଇଞ୍ଜିନ ବାହାରର ବାୟୁକୁ ଟାଣି କମ୍ପ୍ରେସର ବ୍ଲେଡ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ୟମରେ ତାକୁ ଉଚ୍ଚ ଚାପରେ ପରିଣତ କରେ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବାୟୁ ଗରମ ହୋଇଯାଏ। ତା’ପରେ ଏହାକୁ ଥଣ୍ଡା କରାଯାଏ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆରାମଦାୟକ ତାପମାତ୍ରା ମିଳିପାରେ।
ବାୟୁକୁ ନିଶ୍ୱାସ ଯୋଗ୍ୟ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା
ଏହି ଥଣ୍ଡା ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ବାୟୁ ବିମାନର ‘କେବିନ ପ୍ରେସର ସିଷ୍ଟମ’ ମାଧ୍ୟମରେ ଯାଇ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚାପରେ ରଖାଯାଏ, ଯାହା ପ୍ରାୟ ୨୪୦୦-୨୫୦୦ ମିଟର (ପ୍ରାୟ ୮୦୦୦ ଫୁଟ) ଉଚ୍ଚତାର ବାୟୁଚାପ ସହ ସମାନ। ଅର୍ଥାତ୍‌, ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ବିମାନରେ ବସିଛନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କ ଶରୀର ଏପରି ବାୟୁରେ ନିଶ୍ୱାସ ନେଉଛି ଯେମିତି ଆପଣ କୌଣସି ପାହାଡ଼ିଆ ସ୍ଥାନରେ ଅଛନ୍ତି, ୩୫ ହଜାର ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ନୁହେଁ।
ନିରନ୍ତର ବାୟୁ ଯୋଗାଣ
ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏଠାରେ ଅଟକେ ନାହିଁ। ଇଞ୍ଜିନ ଲଗାତାର ନୂଆ ବାୟୁ ଟାଣିଥାଏ ଏବଂ ପୁରୁଣା ବାୟୁକୁ ବାହାର କରି ନୂଆ ବାୟୁ ସହ ବଦଳାଉଛି। ଏହିପରି କେବିନ ଭିତରେ ବାୟୁ ପ୍ରତି କିଛି ମିନିଟରେ ରିଫ୍ରେସ ହେଉଛି। ତେଣୁ ଯାତ୍ରୀମାନେ ଶ୍ଵାସରୁଦ୍ଧ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଯଦିଓ ବିମାନରେ ଶହ ଶହ ଲୋକ ଥାଆନ୍ତି।
ଯଦି ହଠାତ୍‌ ବାୟୁଚାପ କମିଯାଏ…
କେତେବେଳେ ଟେକ୍ନିକାଲ ତ୍ରୁଟି କିମ୍ବା କ୍ଷତି ହେତୁ କେବିନରେ ବାୟୁଚାପ କମିପାରେ। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ତୁରନ୍ତ ଅକ୍ସିଜେନ ମାସ୍କ କେବିନ ଉପରୁ ବାହାରି ଆସେ। ଏହି ମାସ୍କଗୁଡ଼ିକ ସୀମିତ ସମୟ ପାଇଁ ଅଲଗା ଅକ୍ସିଜେନ ଯୋଗାଣ କରେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ପାଇଲଟ ବିମାନକୁ ନିରାପଦ ଉଚ୍ଚତାକୁ ଆଣିପାରିବେ।