Why LPG, not Petrol or Diesel: ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ କାହିଁକି ସଙ୍କଟରେ କେବଳ LPG? ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଅଭାବର କାହିଁକି ନାହିଁ ଖବର? 

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷ ଭାରତର ଏଲପିଜି ଯୋଗାଣକୁ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି। ନାହିଁନଥିବା ହଇରାଣ ହେଉଛନ୍ତି ଗ୍ରାହକ। କେଉଁଠି ଯୋଗାଣ ବନ୍ଦ ହେଲାଣି ତ, ଆଉ କେଉଁଠି ଦର ଆକାଶ ଛୁଆଁ। ଇରାନ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ମାର୍ଗ, ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଅବରୋଧ କରିଛି। ଭାରତ ଏହାର ଏଲପିଜି ଆବଶ୍ୟକତାର ଅଧାରୁ ଅଧିକ ସାଉଦି ଆରବ, କତାର ଏବଂ ୟୁଏଇ ଭଳି ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରୁ ଆମଦାନୀ କରେ। ଭାରତରେ ପ୍ରାୟ ୮୦ ରୁ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ଏଲପିଜି ପଠାଣ ଏହି ସମୁଦ୍ର ପଥ ଦେଇ ଯାଇଥାଏ। ଏହି କାରଣରୁ, ଯେତେବେଳେ ଏହି ରାସ୍ତାରେ କୌଣସି ବିଭ୍ରାଟ ହୁଏ, ଭାରତୀୟ ରୋଷେଇ ଘରଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରଥମେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।

କିନ୍ତୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା, ଏଲପିଜି ଅଭାବ ସତ୍ତ୍ୱେ, ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲର ଯୋଗାଣ ସ୍ୱାଭାବିକ ରହିଛି। ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଭାରତର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ସୋର୍ସିଂ ପ୍ରସାରଣ ଯୋଗୁଁ। ଭାରତ ଏବେ ୪୦ ରୁ ଅଧିକ ଦେଶରୁ ତେଲ କିଣୁଛି, ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ, ରୁଷ ଆମର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଯୋଗାଣକାରୀ ପାଲଟିଛି। କେନ୍ଦ୍ର ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତର ୭୦ ପ୍ରତିଶତ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଏବେ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବାହାର ରାସ୍ତାରୁ ଆସୁଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଭାରତରେ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣର ତୈଳ ବିଶୋଧନାଗାର କ୍ଷମତା ଅଛି, ଯାହା ସଙ୍କଟ ସମୟରେ କାମରେ ଆସିଥାଏ।

ଭାରତରେ ଅଶୋଧିତ ତେଲ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ବିଶାଳ ଭୂତଳ ଗୁମ୍ଫା ଅଛି, ଯାହା କିଛି ସପ୍ତାହ ମୂଲ୍ୟର ଷ୍ଟକ୍ ସଂରକ୍ଷଣ କରିପାରିବ। ବିଶାଖାପାଟନମ୍ ଏବଂ ମାଙ୍ଗାଲୁରୁ ଭଳି ସହରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ରଣନୈତିକ ସଂରକ୍ଷଣ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଅଭାବକୁ ତୁରନ୍ତ ଅନୁଭବ ହେବାରୁ ରୋକିଥାଏ। ବିପରୀତରେ, ଭାରତରେ ଏଲପିଜି ପାଇଁ ବହୁତ ସୀମିତ ସଂରକ୍ଷଣ କ୍ଷମତା ଅଛି। ଭାରତର ଗ୍ୟାସ ସଂରକ୍ଷଣ ଦୁଇ ଦିନରୁ କମ୍ ବ୍ୟବହାରଯୋଗ୍ୟ, ଯାହା ଯୋଗାଣରେ ସାମାନ୍ୟ ବିଳମ୍ବ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଅଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଆମର ଗ୍ୟାସ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିରନ୍ତର ପ୍ରବାହ ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି, ବଡ଼ ଷ୍ଟକ୍ ପାଇଁ ନୁହେଁ।

ଗତ ଦଶନ୍ଧି ଧରି, ଭାରତରେ ଏଲପିଜି ସଂଯୋଗ ସଂଖ୍ୟା ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯାହା ଫଳରେ ଚାହିଦା ଚାପ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳା ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରେ, ଦେଶରେ ଗ୍ୟାସ ସଂଯୋଗ ୧୪୦ ନିୟୁତରୁ ୩୩୦ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ହୋଇଛି। ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ପରିବାର ଏବେ ରୋଷେଇ ପାଇଁ କେବଳ ଏଲପିଜି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି, ଯାହା କାଠ କିମ୍ବା କୋଇଲାର ବ୍ୟବହାରକୁ ଦୂର କରିଛି। ସରକାର ଏବେ ଘରୋଇ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବା ପାଇଁ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସିଲିଣ୍ଡର ବିକ୍ରୟକୁ ସୀମିତ କରୁଛନ୍ତି। ରୋଷେଇ ଘରେ ନିରନ୍ତର ଯୋଗାଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକା ଭଳି ବିକଳ୍ପ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରୁ ଗ୍ୟାସ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୟାସ ଚାଲିଛି। ତଥାପି ସୀମିତ ସଂରକ୍ଷଣ କ୍ଷମତା ଯୋଗୁଁ ଏହି ସଂକଟ ଜାତି ରହିଛି।