IED ଠାରୁ କେତେ ଖତରନାକ୍ ହୋଇଥାଏ RDX ? ଜାଣନ୍ତୁ କାହାର ବିସ୍ଫୋରଣରେ ହୋଇଥାଏ ଅଧିକ କ୍ଷତି…

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦିଲ୍ଲୀରେ ଗତକାଲି ଲାଲ୍ କିଲ୍ଲା ନିକଟରେ ମେଟ୍ରୋ ଷ୍ଟେସନ୍ ଗେଟ୍ ନମ୍ବର-୧ ପାଖରେ ଭୟଙ୍କର ବିସ୍ଫୋରଣ ଘଟି ରାଜଧାନୀରେ ଆତଙ୍କ ଖେଳିଯାଇଛି। ଏହି ବ୍ଲାଷ୍ଟ୍ ରେଡ୍ ଲାଇଟ୍ ନିକଟରେ ଥିବା ହୁଣ୍ଡାଇ I20 କାର୍‌ରେ ହୋଇଥିଲା। ଏପି ବିସ୍ଫୋରଣ ଏତେ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା ଯେ ସେଠାରେ ଥିବା ଅନେକ ଗାଡ଼ି ଜଳି ଯାଇଥିଲା । ଯେଉଁଥିରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୯ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏଥିରେ ଆମୋନିୟମ୍ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ ଭଳି ଉଚ୍ଚ କ୍ଷମତାସମ୍ପନ୍ନ ବିସ୍ଫୋରକର ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଯଦିଓ ପ୍ରଥମେ ଏହାକୁ ଆର୍‌ଡିଏକ୍ସ୍ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଜଣାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛୁକି ଆଇଇଡିରୁ ଆର୍‌ଡିଏକ୍ସ୍ କେତେ ବିପଦଜନକ ଏବଂ କାହାର ବ୍ଲାଷ୍ଟ୍‌ରେ ଅଧିକ କ୍ଷତି ହୋଇଥାଏ? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା।
ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବିପଦଜନକ ବୋମାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ
ଭାବନ୍ତୁ, ଏକ ଛୋଟିଆ ଡବାରେ ଭର୍ତ୍ତି ପାଉଡର୍ କ୍ଷଣକରେ ଗୋଟିଏ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଉଛି, ସାଇରନ୍ ବାଜୁଛି, ଧୂଳି-ଧୂଆଁ ସବୁକିଛି ଗ୍ରାସ କରିନେଉଛି—ଏହା ହେଉଛି ଆର୍‌ଡିଏକ୍ସ୍‌ର ପ୍ରକୃତ ଶକ୍ତି। ଏହା କୌଣସି ସାଧାରଣ ବିସ୍ଫୋରକ ନୁହେଁ, ବରଂ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବିପଦଜନକ ବୋମାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଯେତେବେଳେ ଆଇଇଡି ଅର୍ଥାତ୍ ଇମ୍ପ୍ରୋଭାଇଜଡ୍ ଏକ୍ସପ୍ଲୋସିଭ୍ ଡିଭାଇସ୍‌ରେ ଆର୍‌ଡିଏକ୍ସ୍ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ, ସେତେବେଳେ ବିସ୍ଫୋରଣ କେବଳ ଶବ୍ଦ ନୁହେଁ, ଧ୍ୱଂସର କରିଥାଏ।
ଆର୍‌ଡିଏକ୍ସ୍ କେତେ ବିପଦଜନକ
ଆର୍‌ଡିଏକ୍ସ୍‌ର ପୂରା ନାମ ରିସର୍ଚ୍ ଡିପାର୍ଟମେଣ୍ଟ୍ ଏକ୍ସପ୍ଲୋସିଭ୍ କିମ୍ବା ରୟାଲ୍ ଡେମୋଲିସନ୍ ଏକ୍ସପ୍ଲୋସିଭ୍। ଏହା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବିପଦଜନକ ବିସ୍ଫୋରକଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଗଣାଯାଏ। ଏହାକୁ ପ୍ରଥମେ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଜର୍ମାନୀରେ ବିକଶିତ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହାର ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି ଅଳ୍ପ ପରିମାଣ ମଧ୍ୟ ଏତେ ଭୟଙ୍କର ବିସ୍ଫୋରଣ ଘଟାଇପାରେ ଯେ ଗୋଟିଏ ଅଞ୍ଚଳ କମ୍ପି ଉଠେ। ଆଜି ଆର୍‌ଡିଏକ୍ସ୍‌କୁ କେବଳ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ନୁହେଁ, ଆତଙ୍କବାଦୀ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ନିଜର ଆଇଇଡି ବୋମାରେ ଭର୍ତ୍ତି କରି ଧ୍ୱଂସ କରିବାର ଅସ୍ତ୍ର କରିଥା’ନ୍ତି।
ଆଇଇଡି କେତେ ବିପଦଜନକ
ଆଇଇଡି ଅର୍ଥାତ୍ ଇମ୍ପ୍ରୋଭାଇଜଡ୍ ଏକ୍ସପ୍ଲୋସିଭ୍ ଡିଭାଇସ୍, ଏକ ପ୍ରକାର ଦେଶୀ ବୋମା, ଯାହାକୁ ସାଧାରଣତଃ ଲୁହା ପାଇପ୍, ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ କିମ୍ବା କୌଣସି କଣ୍ଟେନର୍‌ରେ ତିଆରି କରାଯାଏ। ଏହା ଭିତରେ ଆର୍‌ଡିଏକ୍ସ୍, ଟିଏନ୍‌ଟି କିମ୍ବା ଆମୋନିୟମ୍ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ ଭଳି ବିସ୍ଫୋରକ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଏ। ଆର୍‌ଡିଏକ୍ସ୍ ଏସବୁ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କାରଣ ଏହାର ବିସ୍ଫୋରକ କ୍ଷମତା ପ୍ରାୟ ୧.୫ ଗୁଣ ଅଧିକ। ଅର୍ଥାତ୍ ଯଦି ଟିଏନ୍‌ଟି କୌଣସି ସ୍ଥାନକୁ ୧୦ ମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଏ, ତେବେ ସେହି ଆର୍‌ଡିଏକ୍ସ୍ ୧୫ ମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରେ।
ଆର୍‌ଡିଏକ୍ସ୍‌ର ଶକ୍ତି
ଆର୍‌ଡିଏକ୍ସ୍‌ର ସବୁଠାରୁ ବିପଦଜନକ କଥା ହେଉଛି ଏହା ସ୍ଥିର ଥାଇ ମଧ୍ୟ, ଗୋଟିଏ ଥର ସକ୍ରିୟ ହେଲେ ଏହାକୁ ଅଟକାଇବା ପ୍ରାୟ ଅସମ୍ଭବ। ଅଳ୍ପ ନିଆଁ, ମୋବାଇଲ୍ ଟ୍ରିଗର୍, ଟାଇମର୍ କିମ୍ବା ରିମୋଟ୍ ସିଗ୍ନାଲ୍ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ବିସ୍ଫୋରଣ ଘଟାଇପାରେ। ଏହି କାରଣରୁ ଆଇଇଡିରେ ଆର୍‌ଡିଏକ୍ସ୍ ମିଶାଇଲେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କେତେକ ଗୁଣ ବଢ଼ିଯାଏ।
ସାଧାରଣ ଆଇଇଡି କଥା କହିଲେ, ଏଥିରେ ବ୍ୟବହୃତ ଆମୋନିୟମ୍ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ କିମ୍ବା ଜେଲାଟିନ୍ ଷ୍ଟିକ୍ ସୀମିତ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଏ, କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଏଥିରେ ଆର୍‌ଡିଏକ୍ସ୍ ମିଶାଯାଏ, ତା’ର ତୀବ୍ରତା ବଢ଼ିଯାଏ। ଏକ ଆର୍‌ଡିଏକ୍ସ୍ ବ୍ଲାଷ୍ଟ୍‌ରୁ ନିର୍ଗତ ଶକ୍‌ୱେଭ୍ ଚାରିପାଖ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରେ, ଯାନବାହାନଗୁଡ଼ିକୁ ଓଲଟାଇ ଦେଇପାରେ ଏବଂ ଏକ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କମ୍ପନ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।