Death Row Convicts: ଫାଶୀ ବଦଳରେ ବିଷ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନରେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ? ବଡ଼ ଦାବି ଉପରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତରେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଦାଖଲ ହୋଇଥିବା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯାଚିକା ଉପରେ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆସିଛି। ଦୋଷୀଙ୍କୁ ଫାଶୀ ଦେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଲେଥାଲ୍ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ଭଳି କମ୍ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ଉପାୟରେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେବା ଦାବିକୁ କୋର୍ଟ ଏବେ ଗ୍ରହଣ କରିନାହାନ୍ତି। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେଶରେ ଫାଶୀ ହିଁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାର ଆଇନସମ୍ମତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ରହିବ।
ଆଇନଜୀବୀ ଋଷି ମଲହୋତ୍ରା ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଏହି ଆବେଦନ ଦାଖଲ କରିଥିଲେ। ଆବେଦନରେ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯେପରି ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ନହୁଏ, ସେଥିପାଇଁ ଅନ୍ୟ ବିକଳ୍ପ ଉପରେ ବିଚାର ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଫାଶୀକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ, ଅମାନବୀୟ ଓ ନିଷ୍ଠୁର ପ୍ରକ୍ରିୟା ବୋଲି ଦର୍ଶାଇ ଆବେଦନରେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ପାଇଁ ଲେଥାଲ୍ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ, ଗୁଳି, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଝଟକା କିମ୍ବା ଗ୍ୟାସ୍ ଚାମ୍ବର ଭଳି ବିକଳ୍ପ ଉପାୟ ଉପରେ ବିଚାର କରିବାକୁ ଦାବି କରାଯାଇଥିଲା। ଆବେଦନରେ ସମ୍ବିଧାନର ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨୧ର ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିଲା। ଜୀବନ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଅଧିକାର ଅଧୀନରେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ଓ ଅମାନବୀୟ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ବୋଲି ଆବେଦନକର୍ତ୍ତା ଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ। ଏହା ସହ ଫାଶୀ ପରେ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ ହେବାକୁ କିଛି ସମୟ ଲାଗିପାରେ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଆବେଦନରେ ଦାବି କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ବଦଳରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବାର ସମୟ କମ୍ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଯୁକ୍ତି ରଖାଯାଇଥିଲା।
ଜଷ୍ଟିସ୍ ବିକ୍ରମ ନାଥ ଓ ଜଷ୍ଟିସ୍ ସନ୍ଦୀପ ମେହତାଙ୍କ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଏହି ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରିଥିଲେ। ତେବେ ପ୍ରଥମ ଶୁଣାଣିରେ ହିଁ କୋର୍ଟ ଲେଥାଲ୍ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ଭଳି ବିକଳ୍ପ ଉପାୟରେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେବା ଦାବି ସମ୍ପର୍କିତ ଆବେଦନକୁ ଖାରଜ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ଏହା ସହ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ସମ୍ପର୍କିତ ତିନିଟି ପୁରୁଣା ରାୟର ପୁନର୍ବିଚାର ପାଇଁ ମାମଲାକୁ ବଡ଼ ଖଣ୍ଡପୀଠକୁ ପଠାଇବା ଦାବିକୁ ମଧ୍ୟ କୋର୍ଟ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି। ଅର୍ଥାତ୍, ଏହି ରାୟ ପରେ ତୁରନ୍ତ ଦେଶରେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ବଦଳିବ ନାହିଁ। ଫାଶୀ ହିଁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାର ବର୍ତ୍ତମାନର ଆଇନଗତ ଉପାୟ ଭାବେ ଜାରି ରହିବ।
ତେବେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ପାଇଁ ଏକ ବିକଳ୍ପ ରାସ୍ତା ଖୋଲା ରଖିଛନ୍ତି। କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି, କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଚାହିଁଲେ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କୁ ନେଇ ଏକ କମିଟି ଗଠନ କରିପାରିବେ। ଏହି କମିଟି ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାର ବିକଳ୍ପ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗ ଉପରେ ସମୀକ୍ଷା କରିପାରିବ। ତେଣୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ଫାଶୀ ହିଁ ଆଇନସମ୍ମତ ଉପାୟ, କିନ୍ତୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାର ବିକଳ୍ପ ପ୍ରକ୍ରିୟା ନେଇ ଆଲୋଚନାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।