Ajit Doval in Beijing: ମୋଦିଙ୍କ ବଡ ପ୍ଲାନ୍! ସୀମା ବିବାଦରେ ପଡିବ କି ପୂର୍ଣ୍ଣଚ୍ଛେଦ? ଚୀନ ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ଭେଟିଲେ ଡୋଭାଲ୍
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ-ଚୀନ ସମ୍ପର୍କରେ ପୁଣି ଆସିଛି ନୂଆ ମୋଡ଼। ଚୀନ ଗସ୍ତରେ ଥିବା ଭାରତର ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଉପଦେଷ୍ଟା ଅଜିତ ଡୋଭାଲ ମଙ୍ଗଳବାର ଚୀନ ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହାନ୍ ଜେଙ୍ଗଙ୍କୁ ଭେଟିଛନ୍ତି। ଏହି ସାକ୍ଷାତକାରରେ ଭାରତ-ଚୀନ ସୀମାରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବା ସହ ଦୁଇ ଦେଶର ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବା ନେଇ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି।
ଡୋଭାଲ ଚୀନରେ ଦୁଇ ଦିନିଆ ଗସ୍ତରେ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଗସ୍ତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଭାରତ-ଚୀନ ସୀମା ବିବାଦ ଉପରେ ୨୫ତମ ସ୍ପେଶାଲ୍ ରିପ୍ରେଜେଣ୍ଟେଟିଭ୍ସ (SR) ଆଲୋଚନା। ଡୋଭାଲ ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଆଲୋଚନାର ସ୍ପେଶାଲ୍ ରିପ୍ରେଜେଣ୍ଟେଟିଭ୍, ଯେତେବେଳେ ଚୀନ ପକ୍ଷରୁ ବିଦେଶମନ୍ତ୍ରୀ ୱାଙ୍ଗ ୟି ଏହି ଦାୟିତ୍ୱରେ ଅଛନ୍ତି।
ଭାରତ ଓ ଚୀନ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୩,୪୮୮ କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବା ବିବାଦୀୟ ସୀମା ରହିଛି। ୨୦୨୦ର ଗଲୱାନ ସଂଘର୍ଷ ପରେ ଦୁଇ ଦେଶର ସମ୍ପର୍କ ଗୁରୁତର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲା। ପୂର୍ବ ଲଦାଖରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ସାମରିକ ମୁହାଁମୁହିଁ ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲା। ଯଦିଓ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମା ବିବାଦର ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ହୋଇନାହିଁ, ସୀମାରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ରଖିବା ପାଇଁ ଦୁଇ ପକ୍ଷ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି।
ଚୀନ ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ପ୍ରବକ୍ତା ଲିନ୍ ଜିଆନ୍ କହିଛନ୍ତି, ସ୍ପେଶାଲ୍ ରିପ୍ରେଜେଣ୍ଟେଟିଭ୍ସ ଆଲୋଚନା ହେଉଛି ଭାରତ-ଚୀନ ସୀମା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଲୋଚନାର ମୁଖ୍ୟ ମାଧ୍ୟମ। ଗତ ୨୪ତମ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ଆଲୋଚନାରେ ଦୁଇ ପକ୍ଷ ଅନେକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସହମତିରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଚୀନ କହିଛି। ଏଥର ସୀମା ପ୍ରସଙ୍ଗ ସହ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ, ଆଞ୍ଚଳିକ ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିଷୟ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହେବ।
ଏହି ଆଲୋଚନାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଆହୁରି ବଢ଼ିଛି, କାରଣ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୨-୧୩ରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ BRICS ସମ୍ମିଳନୀ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏଥିରେ ଚୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗ ଯୋଗ ଦେଇପାରନ୍ତି ବୋଲି ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଛି। ଯଦି ଜିନପିଙ୍ଗ ଭାରତ ଆସନ୍ତି, ତେବେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ସାକ୍ଷାତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ମୋଦି ଓ ଜିନପିଙ୍ଗ ଶେଷଥର ୨୦୨୫ ଅଗଷ୍ଟରେ ଚୀନର ତିଆନଜିନ୍ରେ SCO ସମ୍ମିଳନୀ ଅବସରରେ ଭେଟିଥିଲେ।
ତେଣୁ ଡୋଭାଲଙ୍କ ଏହି ଗସ୍ତ କେବଳ ସୀମା ବିବାଦ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଭାରତ-ଚୀନ ସମ୍ପର୍କକୁ ପୁଣି ସ୍ଥିର କରିବାର ଦିଗରେ ଏକ ବଡ଼ କୂଟନୈତିକ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।