India’s Most Advanced Atomic Reactor: ଉନ୍ନତ ପରମାଣୁ ରିଆକ୍ଟରରେ ଦୁନିଆର ଦ୍ୱିତୀୟ ‘ସୁପରପାୱାର’ ଭାରତ, ପୂରଣ ହେଲା ଭାଭାର ସ୍ୱପ୍ନ
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛି। ଯାହା ତାମିଲନାଡୁର କଳ୍ପକମ୍ରେ ଥିବା ପ୍ରୋଟୋଟାଇପ୍ ଫାଷ୍ଟ ବ୍ରିଡର ରିଆକ୍ଟର (PFBR)କୁ “କ୍ରିଟିକାଲ” କରିଛି। ଏହି ସଫଳତା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ଏହା ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦେଶ କରିଛି ଯେଉଁଥିରେ ଫାଷ୍ଟ ବ୍ରିଡର ରିଆକ୍ଟର (FBR) ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ରହିଛି। ତାମିଲନାଡୁର କଳ୍ପକମ୍ରେ ଥିବା ଏହି ପ୍ରୋଟୋଟାଇପ୍ ଫାଷ୍ଟ ବ୍ରିଡର ରିଆକ୍ଟରକୁ ଭାରତର ପରମାଣୁ କମ୍ପାନୀ, ଭାବିନି (ଭାଭା ପରମାଣୁ ଇନ୍ଧନ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ) ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଏହି ସଫଳତା ପାଇଁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇ ଏହାକୁ ଦେଶର ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ଯାତ୍ରାରେ ଏକ ଐତିହାସିକ ଏବଂ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ତେବେ କଳ୍ପକ୍କମରେ ନିର୍ମିତ PFBR ହେଉଛି ଏକ 500 MW ଉନ୍ନତ ପରମାଣୁ ରିଆକ୍ଟର ଯାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଭାରତରେ ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ଏକ ଦ୍ରୁତ ପ୍ରଜନନକାରୀ ରିଆକ୍ଟରର ଅନନ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ଏହା ବ୍ୟବହାର କରିବା ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ନୂତନ ପରମାଣୁ ଇନ୍ଧନ ଉତ୍ପାଦନ କରେ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏହା କେବଳ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ କରେ ନାହିଁ ବରଂ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଇନ୍ଧନ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ କରେ। ଏକ ପରମାଣୁ ରିଆକ୍ଟରରେ ସଙ୍କଟ ହେଉଛି ସେହି ଅବସ୍ଥା ଯେତେବେଳେ ପରମାଣୁ ବିଭାଜନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସ୍ଥିର ଭାବରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଯେକୌଣସି ରିଆକ୍ଟର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଏହା ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ଯ୍ୟାୟ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ରିଆକ୍ଟର ଏବେ ଧୀରେ ଧୀରେ ବିଦ୍ୟୁତ ଉତ୍ପାଦନର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ଅଗ୍ରସର ହେବ।
ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, କେବଳ ରୁଷ ସଫଳତାର ସହିତ ଦ୍ରୁତ ପ୍ରଜନନକାରୀ ରିଆକ୍ଟର ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପରିଚାଳନା କରିଥିଲା। ଏହି ସଫଳତା ହାସଲ କରି, ଭାରତ ଏହି ଉଚ୍ଚ-ସ୍ତରୀୟ ପରମାଣୁ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ନିଜର ସ୍ଥାନ ସ୍ଥାପନ କରିଛି। PFBR ହେଉଛି ଭାରତର ତିନି-ସ୍ତରୀୟ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ। ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଭବିଷ୍ୟତରେ ଭାରତକୁ ଏହାର ବୃହତ ଥୋରିୟମ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ କରିବ। ଏହି ରିଆକ୍ଟର ପ୍ଲୁଟୋନିୟମ୍-ଆଧାରିତ ଇନ୍ଧନ ବ୍ୟବହାର କରେ ଏବଂ ଶେଷରେ ଥୋରିୟମରୁ ୟୁରାନିୟମ-୨୩୩ ଉତ୍ପାଦନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ, ଯାହା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନକୁ ସକ୍ଷମ କରିବ। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ PFBRର ସଫଳତା କେବଳ ଭାରତର ସ୍ୱଦେଶୀ ପରମାଣୁ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକୁ ମଜବୁତ କରିବ ନାହିଁ ବରଂ ଆମଦାନୀ ଇନ୍ଧନ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତାକୁ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ କରିବ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପରିବେଶଗତ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ଏହା କମ୍ ଅପଚୟ ଏବଂ ଅଧିକ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ କରେ।