ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପ୍ରଥମେ ଇସଲାମିକ ନାଟୋ ସହ ଗଠବନ୍ଧନ
ଏବେ ଶତ୍ରୁର ହେଉଛି ନିକଟତର
ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ହାତରୁ ଖସି ଖସି ଯାଉଛି ପାକିସ୍ତାନ
ରୁଷ ଆଡ଼କୁ ଢଳୁଛି
ଭାରତ ପାଇଁ ବି ଟେନସନ୍!
ଭାରତର ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୁରରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିବା ଏବଂ ଆମେରିକାର ଶରଣରେ ଥିବା ପାକିସ୍ତାନ ଏବେ ଏପରି ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି ଯାହା ଉଭୟ ଦେଶ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିପାରେ। ପ୍ରଥମେ, ଏହା ଇସଲାମିକ୍ ନାଟୋ ସହିତ ଏକ ସୁରକ୍ଷା ମେଣ୍ଟ ଗଠନ କରିଥିଲା, ଆଉ ଏବେ ଏହା ଆମେରିକାର ନୂଆ ନୂଆ ଶତ୍ରୁ ହୋଇଥିବା ଦେଶ ସହିତ ମିଶିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଯାହା ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ନାପସନ୍ଦ କରିପାରନ୍ତି।
ଆମେରିକା ଶିବିରରେ ହାତ ଯୋଡ଼ି ଠିଆ ହେଉଥିବା ପାକିସ୍ତାନ ଏବେ ତା’ର ଶତ୍ରୁ ସହିତ ତାର ସମ୍ପର୍କ ବିସ୍ତାର କରୁଛି। ପାକିସ୍ତାନୀ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ଫୈସଲ ନିଆଜ୍ ତିର୍ମିଜି ମସ୍କୋରେ ଆମେରିକାର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ରୁଷର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୁଟିନଙ୍କୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ପରିଚୟପତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ଏହା ପରେ, ରୁଷ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭ୍ଲାଦିମିର ପୁଟିନ ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ ସମ୍ପର୍କକୁ ପାରସ୍ପରିକ ଭାବରେ ଲାଭଦାୟକ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ରୁଷ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଘନିଷ୍ଠ ସହଯୋଗ ଜାରି ରହିଛି। ଏହି ବୈଠକ ପୁଣି ଥରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି: କାହିଁକି ରୁଷ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ହଠାତ୍ ଏତେ ନିକଟତର ହେଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏହା ଆଞ୍ଚଳିକ ରାଜନୀତିକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରିବ?
ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ରୁଷକୁ ନୂତନ ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ଶକ୍ତି ଅଂଶୀଦାର ଖୋଜିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ପାକିସ୍ତାନ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ, ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରାର ଅଭାବ ଏବଂ ମହଙ୍ଗା ତେଲ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ବିଲ୍ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛି। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଉଭୟ ଦେଶର ଆବଶ୍ୟକତା କିଛିଟା ସମାନ। ୨୦୨୩ ରେ, ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ରୁଷ ଅଶୋଧିତ ତୈଳକୁ ତାର ଶକ୍ତି ଭିତ୍ତିଭୂମିରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଥିଲା। ପାକିସ୍ତାନ ଏହାର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୭୦ ପ୍ରତିଶତ ଆମଦାନୀ କରୁଛି। ସମ୍ପ୍ରତି, ପାକିସ୍ତାନର ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ସୂଚାଇ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଦୁଇ ଦେଶ ଏକ ନୂତନ ତୈଳ ଚୁକ୍ତି ପାଇଁ ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି।
୨୦୨୩ ରେ, ପାକିସ୍ତାନ ରୁଷରୁ କିଛି ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ପଠାଣ କିଣିଥିଲା। ପ୍ରାୟ ୪୫,୦୦୦ ଟନ୍ ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ପ୍ରଥମ ପଠାଣ କରାଚୀ ବନ୍ଦରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା, ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୫୫,୦୦୦ ଟନ୍ ଦ୍ୱିତୀୟ ପଠାଣ। ଚୀନ୍ କିମ୍ବା ଭାରତ ଭଳି ବଡ଼ ଦେଶ ତୁଳନାରେ ରୁଷରୁ ପାକିସ୍ତାନର ତୈଳ ଆମଦାନୀ ଯଥେଷ୍ଟ କମ୍। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ରୁଷ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ସାଂଘାଇ ସହଯୋଗ ସଂଗଠନ (SCO) ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ବୃଦ୍ଧି କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ରୁଷ ଆଞ୍ଚଳିକ ପ୍ରଭାବ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।
ଭାରତ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ରୁଷର ଏକ ରଣନୈତିକ ସହଯୋଗୀ ରହିଛି, ବିଶେଷକରି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଏବଂ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ। ରୁଷ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଘନିଷ୍ଠତା ବିଷୟରେ ଭାରତର ଚିନ୍ତା ବୁଝାମଣାଯୋଗ୍ୟ, ଯଦିଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ସମ୍ପର୍କ ମୁଖ୍ୟତଃ ଶକ୍ତି ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ଥିବା ଦେଖାଯାଉଛି। ତଥାପି, ଯଦି ଭବିଷ୍ୟତରେ ରୁଷ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ତେବେ ଏହା ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହୋଇପାରେ। ଏହା ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ଆଶ୍ୱସ୍ତିକର କଥା ଯେ ରୁଷ ଏବେ ବି ଭାରତକୁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଏବଂ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଅଂଶୀଦାର ବୋଲି ବିବେଚନା କରେ, କିନ୍ତୁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ବିଶ୍ୱ ପରିସ୍ଥିତିରେ ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖିବା ଏକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହେବ।ଆଉ ଯେତେବେଳେ ପାକିସ୍ତାନ ଆମେରିକା ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି, ସେ ମଧ୍ୟ ରୁଷଠାରୁ ଶସ୍ତା ଶକ୍ତି ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଚାହୁଁଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ୱାଶିଂଟନରେ ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଆମେରିକା ପୂର୍ବରୁ ରୁଷ ଉପରେ କଠୋର କଟକଣା ଲଗାଇଛି। ପାକିସ୍ତାନର ରୁଷ ତେଲ ଉପରେ ବଢ଼ୁଥିବା ନିର୍ଭରଶୀଳତା ଏବଂ ମସ୍କୋ ସହିତ ହୋଇଥିବା ଚୁକ୍ତିନାମା ଆମେରିକା ସହିତ ସମ୍ପର୍କକୁ ଖରାପ କରିପାରେ।
ପୂର୍ବରୁ, ପାକିସ୍ତାନ, ତୁର୍କୀ ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବ ସହିତ ମିଶି ଏକ ଇସଲାମିକ୍ ନାଟୋ ଭଳି ମେଣ୍ଟର ମୂଳଦୁଆ ପକାଇଛି, ଯାହାକୁ ଆମେରିକା ଅନୁମୋଦନ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ନାହିଁ।
ପୂର୍ବରୁ, ଗାଜାରେ ଆମେରିକା ସ୍ଥିରୀକରଣ ବାହିନୀରେ ଯୋଗଦେବା ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିବାଦ କରିବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ହମାସ ନେତାମାନଙ୍କୁ ତା’ର ମାଟିକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲା, ଯାହା ନେତାନ୍ୟାହୁ ଏବଂ ଟ୍ରମ୍ପ ଉଭୟ ବୁଝିଥିବେ। ସାମଗ୍ରିକ ଭାବରେ, ଏହି ଘନିଷ୍ଠ ରୁଷ-ପାକିସ୍ତାନ ସହଭାଗୀତା ଆବଶ୍ୟକତାରୁ ଜନ୍ମ ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ରଣନୈତିକ ପ୍ରଭାବ ଭାରତ ଏବଂ ଆମେରିକା ଉଭୟ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ।