ଲକ୍ଷ୍ନୌ: ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି ୨୦୨୬ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ରିଲାଏନ୍ସ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଜ୍ ଗ୍ରୁପ୍ ସଭାପତି ଧନରାଜ ପରିମଳ ନାଥୱାନୀଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥୀ କରିଛି। ନାଥୱାନୀ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୩୦ ତାରିଖରେ ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟିର ମହାସଚିବ ରାମଗୋପାଳ ଯାଦବଙ୍କ ସହିତ ନାମାଙ୍କନ ଦାଖଲ କରିଥିଲେ। ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ୧୦ଟି ରାଜ୍ୟସଭା ଆସନ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚନ ଅକ୍ଟୋବର ୧୬ ତାରିଖରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ନାଥୱାନୀଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥୀତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଜୋରଦାର ଆଲୋଚନା ହେଉଛି କାରଣ ସେ କର୍ପୋରେଟ୍ ଜଗତରୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ନାଥୱାନୀ ରିଲାଏନ୍ସ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଜ୍ର ଗ୍ରୁପ୍ ସଭାପତି ଏବଂ ରିଲାଏନ୍ସ ନ୍ୟୁ ଏନର୍ଜି ସମେତ ଗ୍ରୁପ୍ର ଅନେକ କମ୍ପାନୀ ସହିତ ଜଡିତ। ସେ ଗୁଜରାଟ କ୍ରିକେଟ୍ ଆସୋସିଏସନ୍ର ସଭାପତି ମଧ୍ୟ। ତାଙ୍କ ପିତା ପରିମଳ ନାଥୱାନୀ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦ। ଜୁନ୍ ୨୦୨୬ରେ, ନାଥୱାନୀ ଏନ୍ଡିଏ ଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ ସ୍ୱାଧୀନ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡରୁ ଚତୁର୍ଥ ଥର ପାଇଁ ରାଜ୍ୟସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଗୋଟିଏ ପରିବାରର ଦୁଇଜଣ ସଦସ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ରାଜନୈତିକ ଦଳର ସମର୍ଥନରେ ସଂସଦକୁ ଯାଉଛନ୍ତି।
ଅଖିଳେଶ ଯାଦବ ନାଥୱାନୀଙ୍କ ଚୟନକୁ ରକ୍ଷା କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ସମାଜବାଦ ନିଯୁକ୍ତି ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖେ। ଏଥିପାଇଁ ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ନିବେଶ ଜରୁରୀ। ଏସପି ଏହାକୁ ନୂତନ ଚିନ୍ତାଧାରା ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଏବଂ କର୍ପୋରେଟ୍ ଜଗତ ସହିତ ତାର ସମ୍ପର୍କ ବୃଦ୍ଧି କରିବାର ଏକ ପ୍ରୟାସ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି। ଆଜିର ରାଜନୀତିରେ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ବଡ଼ ଦାତାଙ୍କଠାରୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା କେତେ ଆବଶ୍ୟକ? ଏହାର ଉତ୍ତର ବଢ଼ୁଥିବା ନିର୍ବାଚନ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ରହିଛି।
ୟୁପି ନିର୍ବାଚନ କେତେ ମହଙ୍ଗା?
୨୦୨୨ ୟୁପି ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଉପରେ ଏକ ରିପୋର୍ଟରେ, ସେଣ୍ଟର ଫର୍ ମିଡିଆ ଷ୍ଟଡିଜ୍ ର ଆକଳନକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରି ଏଡିଆର୍ କହିଛି ଯେ ୨୦୧୭ ୟୁପି ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ମୋଟ ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ ₹୫,୫୦୦ କୋଟି ଥିଲା, ଏବଂ ୨୦୨୨ରେ ଏହା ₹୮,୦୦୦ କୋଟି ଅତିକ୍ରମ କରିବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା କୌଣସି ଏକ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଚାର ଥିଲା।
ତଥାପି, ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ନିର୍ବାଚନ ଖର୍ଚ୍ଚର ଆଇନଗତ ସୀମା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ। ୨୦୨୨ ରୁ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ସମେତ ବଡ଼ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ, ଜଣେ ବିଧାନସଭା ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ସୀମା ₹୪୦ ଲକ୍ଷ। ପ୍ରାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ନିର୍ବାଚନ ଖର୍ଚ୍ଚର ହିସାବ ମଧ୍ୟ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ୮,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଆକଳନକୁ ୪୦୩ ବିଧାନସଭା ଆସନ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କଲେ ପ୍ରତି ଆସନ ପାଇଁ ହାରାହାରି ୧୯.୯ କୋଟି ଟଙ୍କା ମିଳିବ। ତଥାପି, ଏହା କୌଣସି ଗୋଟିଏ ଆସନ ପାଇଁ ଖର୍ଚ୍ଚର ପ୍ରମାଣ ନୁହେଁ।
ତେବେ ଏତେ ଟଙ୍କା କେଉଁଠାରୁ ଆସୁଛି?
ADR ର ସଦ୍ୟତମ ୨୦୨୬ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୪-୨୫ରେ ୩୬ଟି ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳ ₹୧,୧୯୨.୯୪ କୋଟି ମୋଟ ଆୟ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ₹୭୦୨.୩୬ କୋଟି, କିମ୍ବା ୫୮.୮୮%, ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଦାନ ଏବଂ ଦାନରୁ ଆସିଥିଲା। ୩୬ଟି ଦଳ ମଧ୍ୟରୁ ୧୫ଟି ଦଳ ନିର୍ବାଚନରେ ସେମାନଙ୍କର ମୋଟ ଖର୍ଚ୍ଚର ୫୫% ରୁ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଥିଲେ। କର୍ପୋରେଟ୍ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ୨୦୨୩-୨୪ ଏବଂ ୨୦୨୪-୨୫ ର ADR ର ବିଶ୍ଳେଷଣରେ, ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ₹୨୦,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଘୋଷିତ ଦାନ ମଧ୍ୟରୁ ₹୮୭୨.୫୪ କୋଟି କର୍ପୋରେଟ୍ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟିକ ଗୃହଗୁଡ଼ିକରୁ ଆସିଥିଲା, ଯାହା ମୋଟ ଘୋଷିତ ପରିମାଣର ପ୍ରାୟ ୬୨.୩୬% ଥିଲା। ୨୦୨୪-୨୫ ରେ, କେବଳ କର୍ପୋରେଟ୍/ବ୍ୟବସାୟିକ ଗୃହଗୁଡ଼ିକରୁ ଅବଦାନ ପ୍ରାୟ ₹୬୪୪.୯୩ କୋଟି ଥିଲା।
ନାଥୱାନୀଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ମଧ୍ୟ କାହିଁକି ଖବରରେ ଅଛି?
ରାଜ୍ୟସଭା ନାମାଙ୍କନ ଶପଥପତ୍ରରେ, ନାଥୱାନୀ ପ୍ରାୟ ₹୭୦୫ କୋଟି ମୂଲ୍ୟର ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ₹୨୫.୯୩ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଦାୟିତ୍ବ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଏହା ତାଙ୍କୁ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ବିଧାନସଭା ଏବଂ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସର୍ବାଧିକ ଘୋଷିତ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ଦେଇଛି। ତେଣୁ, ନାଥୱାନୀଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥୀତ୍ୱ କେବଳ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଟିକେଟ୍ ଦେବାର ବିଷୟ ନୁହେଁ। ଏହା ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ପାଣ୍ଠି ପାଇଁ କେଉଁ ଉତ୍ସ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି ଏବଂ ସେହି ପାଣ୍ଠି କେତେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ତାହା ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଏ।
ଭାରତରେ ପ୍ରାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚନ ଖର୍ଚ୍ଚର ସୀମା ଥିବାବେଳେ, ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ସାମଗ୍ରିକ ନିର୍ବାଚନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ ପାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପାଣ୍ଠି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ। ADRର ୨୦୨୬ ରାଜନୈତିକ ପାଣ୍ଠି ରିପୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ନିର୍ବାଚନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ପାଣ୍ଠିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଆଇନର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛି।