ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ବଢ଼ିଆ ସହର: ଲଣ୍ଡନ କିମ୍ବା ନ୍ୟୁୟର୍କ ନୁହେଁ, ଲଗାତାର ୩ୟ ଥର ଏହି ସହର ମାରିଲା ବାଜି… ତାଲିକାରେ କେଉଁଠି ଅଛି ଦିଲ୍ଲୀ?
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆପଣ କେବେ ଭାବିଛନ୍ତି କି ଦୁନିଆର କେଉଁ ସହର ରହିବା ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ଏବଂ ସୁବିଧାଜନକ? ଅନେକଙ୍କ ମନକୁ ପ୍ରଥମେ ଆମେରିକାର ନ୍ୟୁୟର୍କ, ବ୍ରିଟେନର ଲଣ୍ଡନ କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ସିଡନୀ ଭଳି ବଡ଼ ବଡ଼ ସହରର ନାମ ଆସୁଥିବ। କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବିକତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ। ନିକଟରେ ଇକୋନୋମିଷ୍ଟ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ୟୁନିଟ୍ ପକ୍ଷରୁ ବାର୍ଷିକ ‘ଗ୍ଲୋବାଲ ଲିଭେବିଲିଟି ଇଣ୍ଡେକ୍ସ’ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଏହି ତାଲିକାରେ ଏମିତି ଏକ ସହର ଶୀର୍ଷରେ ଅଛି, ଯାହା ନିଜର ଚମତ୍କାର ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ ବଳରେ ଲଗାତାର ତୃତୀୟ ଥର ପାଇଁ ବିଶ୍ୱର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସହରର ମାନ୍ୟତା ହାସଲ କରିଛି। ସେହିପରି ଭାରତୀୟ ସହରଗୁଡ଼ିକ କଥା ବିଚାରକୁ ନେଲେ, ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ରାଜଧାନୀ ମୁମ୍ବାଇକୁ ପଛରେ ପକାଇ ଦେଇଛି ଆମ ରାଜଧାନୀ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ।
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଅଷ୍ଟ୍ରିଆର ରାଜଧାନୀ ଭିଏନା ରହିବା ପାଇଁ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ସହର ଭାବେ ନିଜର ୧ ନମ୍ବର ସ୍ଥାନ ବଜାୟ ରଖିଛି। ଭିଏନା ଏହାର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା, ମଜବୁତ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିବେଶ ପାଇଁ ଏହି ସଫଳତା ପାଇଛି।
ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି ଡେନମାର୍କର ରାଜଧାନୀ କୋପେନହେଗେନ୍ (Copenhagen)। ସୁନ୍ଦର ପରିବେଶ, କମ୍ ଅପରାଧ ହାର ଏବଂ ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ଏହା ବିଶ୍ୱବିଦିତ। ଏହା ପଛକୁ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ ହାସଲ କରିଛି ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡର ପ୍ରମୁଖ ସହର ଜ୍ୟୁରିକ୍। ଚଳିତ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ ଏହି ଲିଭେବିଲିଟି ତାଲିକାର ଶୀର୍ଷ ୧୦ରେ ୟୁରୋପୀୟ ସହରଗୁଡ଼ିକର ଏକଚାଟିଆ ଦବଦବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି।
ଯଦିଓ ଟପ୍-୧୦ କିମ୍ବା ଟପ୍-୫୦ ରେ କୌଣସି ଭାରତୀୟ ସହର ସ୍ଥାନ ପାଇନାହାନ୍ତି, ତଥାପି ପାରସ୍ପରିକ ତୁଳନାରେ ଦିଲ୍ଲୀ ବାଜି ମାରିଛି। ଗ୍ଲୋବାଲ ଲିଭେବିଲିଟି ଇଣ୍ଡେକ୍ସରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ରାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ମୁମ୍ବାଇ ତୁଳନାରେ ଉପରେ ରହିଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ମୁମ୍ବାଇ ଅପେକ୍ଷା ଦିଲ୍ଲୀରେ ଜୀବନଯାପନ କରିବା ଅଧିକ ସୁବିଧାଜନକ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ସାଧାରଣତଃ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁବିଧା ଆଦି ମାନକରେ ଦିଲ୍ଲୀ ମୁମ୍ବାଇଠାରୁ ଆଗରେ ରହିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।
କୌଣସି ସହର ରହିବା ପାଇଁ କେତେ ଉପଯୁକ୍ତ, EIU ତାହା ମୁଖ୍ୟତଃ ୫ଟି ପ୍ରମୁଖ ମାନଦଣ୍ଡ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥାଏ:
ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା: ଅପରାଧ ହାର କେତେ କମ୍ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିରତା କିପରି ଅଛି।
ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା: ସହରରେ ସରକାରୀ ଏବଂ ଘରୋଇ ଡାକ୍ତରଖାନାର ମାନ।
ଶିକ୍ଷା: ଉଚ୍ଚମାନର ଶିକ୍ଷାଦାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକର ସ୍ଥିତି।
ଭିତ୍ତିଭୂମି: ରାସ୍ତାଘାଟ, ପବ୍ଲିକ୍ ଟ୍ରାନ୍ସପୋର୍ଟ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ତଥା ପାନୀୟ ଜଳର ସୁବିଧା।
ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରିବେଶ: ପାଣିପାଗ, ଦୁର୍ନୀତି ସ୍ତର ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ।
ଗୋଟିଏ ପଟେ ଭିଏନା ଏବଂ କୋପେନହେଗେନ୍ ଭଳି ସହର ରହିବା ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଲଟିଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟପଟେ କିଛି ସହର ଏହି ତାଲିକାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତଳେ ରହିଛନ୍ତି। ସିରିଆର ରାଜଧାନୀ ଡାମାସ୍କସ୍ (Damascus) ଏବଂ ଲିବ୍ୟାର ରାଜଧାନୀ ତ୍ରିପୋଲି (Tripoli) ଏହି ଇଣ୍ଡେକ୍ସର ସବୁଠାରୁ ତଳେ ଅଛନ୍ତି। ଯୁଦ୍ଧ, ରାଜନୈତିକ ଅଶାନ୍ତି, ଏବଂ ଦୁର୍ବଳ ଭିତ୍ତିଭୂମି କାରଣରୁ ଏଠାରେ ରହିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର ତଥା ବିପଜ୍ଜନକ।