ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ବହୁତ ଦିନ ଧରି ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଛି ଯେ RBI ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ମୁଦ୍ରା ପ୍ରଚଳନ କରିବ। ପ୍ରାରମ୍ଭରେ, ଏହି ଖବର ଉପରେ କୌଣସି ନିଶ୍ଚିତତା ନଥିଲା, କିନ୍ତୁ କିଛି ଦିନ ପରେ, ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ନିଜେ ଏହାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ସରକାର ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ମୁଦ୍ରା ପାଇଁ ସବୁଜ ସଙ୍କେତ ଦେଇଛନ୍ତି। ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ ପ୍ରଚଳନ କରାଯିବ। ଖୁବଶୀଘ୍ର ମାର୍କେଟକୁ ଆସିବ ୧୦ ଏବଂ ୨୦ ଟଙ୍କିଆ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ନୋଟ୍। କ୍ଷେତ୍ର ପରୀକ୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ଦ୍ୱାରା ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଛନ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର। ଯଦି ପରୀକ୍ଷଣ ସଫଳ ହୁଏ ତେବେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟମିତ ଜାରି କରିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି ।
ଲୋକସଭାରେ, ସାଂସଦ ରାମପ୍ରୀତ ମଣ୍ଡଳ ଏବଂ କୃଷ୍ଣା ଦେବୀ ଶିବଶଙ୍କର ପଟେଲ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ ବିଷୟରେ ପଚାରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ସିଷ୍ଟମ ଉପରେ ଏହାର କି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ ତାହା ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ସେମାନେ ପଚାରିଥିଲେ ଯେ ସରକାର କାଗଜ ନୋଟ୍ କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ ସହିତ ବଦଳାଇବେ କି?
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦେଇ ସରକାର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା କେବଳ ପରୀକ୍ଷଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏବଂ ବିଦ୍ୟମାନ କାଗଜ ନୋଟ୍ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ ନାହିଁ । ଲୋକ ସଭାରେ ଏକ ଲିଖିତ ଉତ୍ତରରେ, ଅର୍ଥ ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ପଙ୍କଜ ଚୌଧୁରୀ RBI ର ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିବା ନିଶ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି।
ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ କାଗଜ ନୋଟ୍ ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରସ୍ତାବ ବିଚାରାଧୀନ ନାହିଁ । ପଲିମର ନୋଟ୍ ବିଦ୍ୟମାନ ନୋଟ୍ ସହିତ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ହେବ। କ୍ଷେତ୍ର ପରୀକ୍ଷଣ ସଫଳ ହେଲେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସେମାନଙ୍କର ବଡ଼ ପରିମାଣର ଜାରି ସମ୍ପର୍କରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯିବ ।
କ୍ଷେତ୍ର ପରୀକ୍ଷଣର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ, RBI ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ୧୦ ଏବଂ ୨୦ ପଲିମର ନୋଟ୍ ମୁଦ୍ରଣ କରିବ । ଏହି ନୋଟ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରସାରିତ କରାଯିବ । ଏହି ପରୀକ୍ଷଣର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ବ୍ୟବହାର, କାରବାରର ଧାରା ଅନୁଯାୟୀ ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିବା। ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ପଲିମର ନୋଟ୍ ମାନକ କାଗଜ ନୋଟ୍ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ସମୟ ବଞ୍ଚିଥାଏ। ୧୦ ଏବଂ ୨୦ ମୂଲ୍ୟର ନୋଟ୍ଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଖରାପ ହୋଇଯାଏ, ଯାହା ଫଳରେ ବାରମ୍ବାର ମୁଦ୍ରଣ ଏବଂ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ । ପଲିମର ନୋଟ୍ ବ୍ୟବହାର ଏହି ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ହ୍ରାସ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ ।
ଆରବିଆଇ ଅନୁଯାୟୀ, ପଲିମର ନୋଟରେ ଆଧୁନିକ ସୁରକ୍ଷା ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସାମିଲ କରିବା ସହଜ। ସ୍ୱଚ୍ଛ ୱିଣ୍ଡୋ, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସୁରକ୍ଷା ସୂତ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉନ୍ନତ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇପାରିବ। ଯାହା ଫଳରେ ନୋଟଗୁଡ଼ିକର ନକଲି ପ୍ରକ୍ରିୟା ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ଯଥେଷ୍ଟ କଷ୍ଟକର ହୋଇଯିବ। ଆରବିଆଇ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ନଗଦ କାରବାର ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ ପେମେଣ୍ଟ ପରସ୍ପର ପରିପୂରକ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସହାବସ୍ଥାନ କରି ରହିବ।