India-EU Trade Deals: ମନମୋହନ ସିଂହଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଆଲୋଚନା, କାହିଁକି EU ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ପାଇଁ ଲାଗିଗଲା ୧୮ ବର୍ଷ?

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ-ୟୁଇ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଡ଼ିଲ

ସ୍ୱାକ୍ଷର ହେଲା ‘ମଦର୍ ଅଫ ଅଲ୍ ଡିଲ୍’

ବିଶ୍ୱ ଜିଡିପିର ୨୫% ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟର ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଲେ, ‘ଦୁଇଟି ବୃହତ ଅର୍ଥନୀତି ମଧ୍ୟରେ ଐତିହାସିକ ଚୁକ୍ତିନାମା’

ଭାରତ ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଛି। ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘର ସଭାପତି ଉର୍ସୁଲା ଭନ୍ ଡେର୍ ଲେଏନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏକ ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳ ଭାରତ ସହିତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ସୁରକ୍ଷା, ଆମଦାନୀ ଏବଂ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛନ୍ତି। ଦୁଇ ଦେଶ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଯାହାକୁ ଐତିହାସିକ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ। ଭାରତ ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ଆର୍ଥିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ ଏବଂ ଉଭୟ ଦେଶର ବ୍ୟବସାୟିକ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବ।

କିନ୍ତୁ କ’ଣ ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି, ଏହି ଚୁକ୍ତି ୧୮ ବର୍ଷର ଆଲୋଚନାର ଫଳାଫଳ। ଭାରତ ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ମଧ୍ୟରେ ଆଜି ହୋଇଥିବା ଏହି ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ପ୍ରାୟ ୧୮ ବର୍ଷର ପ୍ରୟାସର ଫଳ। ମନମୋହନ ସିଂହଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ କଂଗ୍ରେସ ସରକାର ସମୟରେ ୨୦୦୭ ମସିହାରେ EU ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ବାଣିଜ୍ୟ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଏବଂ ସମସ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଏହା ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା। ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଆଲୋଚନା ପୁଣି ଥରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଗତ ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରାଯାଇ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ଅଣାଯାଇଛି। ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ଦୁଇଗୁଣ କରିବା।

ଭାରତ ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ (EU) ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଆଲୋଚନାରେ ୧୮ ବର୍ଷ ବିଳମ୍ବ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିର ଜଟିଳ ନିୟମ ଏବଂ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥିଲା। EU ଶୁଳ୍କ ହ୍ରାସ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ବଜାରରେ ପ୍ରବେଶ ଚାହୁଁଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ଏହାର କୃଷି ଏବଂ ଦୁଗ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ଚାହୁଁଥିଲା। ଶସ୍ତା ଆମଦାନୀରୁ ଚାଷୀ ଏବଂ ଦୁଗ୍ଧ ଶିଳ୍ପକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଭାରତ କଠୋର ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଲାଗୁ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସହିତ EU ଅସହମତ ଥିଲା।

ଭାରତ ଏହାର ବୃତ୍ତିଗତଙ୍କ ପାଇଁ ସହଜ ଭିସା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ନିୟମ ଚାହୁଁଥିଲା। EUର କଠୋର ଗୁଣବତ୍ତା ମାନଦଣ୍ଡ, ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଏବଂ ନିୟମାବଳୀ ମଧ୍ୟ ଏକ ସମସ୍ୟା ହୋଇଗଲା। ଭାରତ ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟ ଆଲୋଚନା କରିବା ପାଇଁ EU ସମସ୍ତ ୨୭ ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମତି ଏବଂ ସଂସଦୀୟ ଅନୁମୋଦନ ଆବଶ୍ୟକ କରେ। ତଥାପି, ଭାରତର ଚିନ୍ତା ଚାଷୀ ଏବଂ ଘରୋଇ ଶିଳ୍ପର ସୁରକ୍ଷା ଥିଲା, ତେଣୁ ୨୦୧୩ ରେ କୌଣସି ନିଷ୍ପତ୍ତି ବିନା ଆଲୋଚନା ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା।

ତେବେ ସେ ଯାହାବି ହେଉ ଆଜି ଶେଷରେ ଦୁଇ ରାଷ୍ଟ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ପରେ, ଭାରତ ଏବଂ ୨୭ EU ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଥିପାଇଁ EU ସହିତ ଚୁକ୍ତିକୁ “ମଦର ଅଫ ଅଲ୍ ଡ଼ିଲ” କୁହାଯାଏ। ଭାରତ ଏବଂ EU ମଧ୍ୟରେ ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି (FTA) ଭାରତକୁ EU ସହିତ ସିଧାସଳଖ ବାଣିଜ୍ୟ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବ, ଯାହା ଆମଦାନୀ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବରେ ହ୍ରାସ କରିବ। ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ହେଉଛି ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଅଂଶୀଦାର, ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ୧୨୦ ବିଲିୟନ ୟୁରୋ ଅତିକ୍ରମ କରିବ।

ସଦ୍ୟତମ ଚୁକ୍ତିନାମା କେବଳ ଭାରତୀୟ ରପ୍ତାନିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବ ନାହିଁ, ବିଶେଷକରି ଔଷଧ, ଅଟୋମୋବାଇଲ୍ ଏବଂ ଆଇଟି କ୍ଷେତ୍ରରେ, ବରଂ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ଶସ୍ତା ଆମଦାନି ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଆମଦାନି ଶୁଳ୍କ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ କରିବ। ବୟନଶିଳ୍ପ, ଚମଡା, ମଣି, ଅଳଙ୍କାର, ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରପାତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟବସାୟଗୁଡ଼ିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଲାଭବାନ ହେବେ। ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ଅନେକ ଉତ୍ପାଦ ଉପରେ ପ୍ରାୟ ୧୦% ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ କରିଛି, ଯାହା ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେବା ପରେ ଉଚ୍ଛେଦ ହୋଇଯିବ। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ସହଯୋଗରେ ମିଳିତ ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଆଦାନପ୍ରଦାନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।