ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଏବେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ରାଜନୀତି ଏକ ବଡ଼ ବିପ୍ଳବ ଦ୍ୱାରା ଦୋହଲିଯାଇଛି। ଭେନେଜୁଏଲାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିକୋଲାସ ମାଦୁରୋଙ୍କୁ ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନରେ ଅଟକ ରଖାଯାଇଛି। ଏହି ଖବର ବିଶ୍ୱର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଛି, କିନ୍ତୁ ଭେନେଜୁଏଲାର ରାଜନୀତି କେବଳ ଖବରରେ ନାହିଁ। ଏହି ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକୀୟ ଦେଶ ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦରେ ଏତେ ସମୃଦ୍ଧ ଯେ ଏହାର ଅତୁଳନୀୟତା ରହିଛି। ଏଥିରେ କଳା ସୁନା, ଅଶୋଧିତ ତେଲ ଗଚ୍ଛିତ ଅଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ନାହିଁ। ଏହି କାରଣରୁ, ଏଠାରେ ପେଟ୍ରୋଲର ମୂଲ୍ୟ ଏତେ କମ୍ ଯେ ଆପଣ ବିଶ୍ୱାସ କରିବେ ନାହିଁ।
ଯଦି ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ କହିବୁ ଯେ ଏକ ଲିଟର ପେଟ୍ରୋଲ ଏକ ଚକୋଲେଟ୍ ବାରଠାରୁ କମ୍ ମୂଲ୍ୟରେ କିଣାଯାଇପାରିବ, ତେବେ ଆପଣ ବୋଧହୁଏ ଏହାକୁ ଏକ ମଜା ବୋଲି ଭାବିବେ। କିନ୍ତୁ ଭେନେଜୁଏଲାରେ ଏହା ବାସ୍ତବତା। ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଅନୁସାରେ, ଏଠାରେ ଏକ ଲିଟର ପେଟ୍ରୋଲର ମୂଲ୍ୟ $0.01 ରୁ $0.035 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରାରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହେଲେ, ଏହି ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରତି ଲିଟର ମାତ୍ର ୧ ରୁ ୩ ଟଙ୍କା।
ଏହି କମ୍ ମୂଲ୍ୟ ସିଧାସଳଖ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପକେଟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ। ଭାରତ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶରେ ଏକ କାର ଟାଙ୍କି ପୂରଣ କରିବାକୁ ହଜାର ହଜାର ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଭେନେଜୁଏଲାରେ, ୩୫ ରୁ ୫୦ ଲିଟର ଇନ୍ଧନ ଟାଙ୍କି ପୂରଣ କରିବାକୁ କେବଳ ୫୦ ରୁ ୧୫୦ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ।
ଭେନେଜୁଏଲାରେ ପେଟ୍ରୋଲ ବିକ୍ରୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଟିକିଏ ଭିନ୍ନ, ଯାହାକୁ “ଦ୍ୱୈତ ଇନ୍ଧନ ବ୍ୟବସ୍ଥା” କୁହାଯାଏ। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଦୁଇଟି ରୂପରେ ବିକ୍ରି ହୁଏ। ପ୍ରଥମଟି ହେଉଛି ସବସିଡିଯୁକ୍ତ ପେଟ୍ରୋଲ, ଯାହା ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁତ ସୁଲଭ। ଦ୍ୱିତୀୟଟି ହେଉଛି “ପ୍ରିମିୟମ୍ ପେଟ୍ରୋଲ”।
ପ୍ରିମିୟମ୍ ପେଟ୍ରୋଲ ମୂଲ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାର ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ଏବଂ ସରକାର ଦ୍ୱାରା ସବସିଡି ଦିଆଯାଇନଥାଏ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରିମିୟମ୍ ପେଟ୍ରୋଲର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରତି ଲିଟର ପ୍ରାୟ ୪୨ ଟଙ୍କା ଅଟେ। ଯଦି ଜଣେ ଡ୍ରାଇଭର ପ୍ରିମିୟମ୍ ବିକଳ୍ପ ବାଛନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ୫୦-ଲିଟର ଟାଙ୍କି ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୨୦ ଟଙ୍କା ରୁ ୨୫ ଟଙ୍କା (ପ୍ରାୟ ୧୭୦୦ ରୁ ୨୧୦୦ ଟଙ୍କା) ଦେବାକୁ ପଡିବ। ଏହି ମୂଲ୍ୟ ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ଦେଶ ତୁଳନାରେ ଏବେ ବି ବହୁତ କମ୍, କିନ୍ତୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସବସିଡିଯୁକ୍ତ ହାର ଅପେକ୍ଷା ଯଥେଷ୍ଟ ଅଧିକ।
ଭେନେଜୁଏଲାର ଶସ୍ତା ଇନ୍ଧନ ନୀତି ଏହାର ବିପୁଳ ତୈଳ ଭଣ୍ଡାର ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ। ଅଲ ଜାଜିରାର ଏକ ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ୨୦୨୩ ସୁଦ୍ଧା ଭେନେଜୁଏଲାରେ ୩୦୩ ବିଲିୟନ ବ୍ୟାରେଲ ତୈଳ ଗଚ୍ଛିତ ରହିବ। ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଏତେ ବଡ଼ ଯେ ଏହା ତୈଳ ଖେଳର ପୂର୍ବତନ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପଛରେ ପକାଇଦେବ।
ତୁଳନା ପାଇଁ, ସାଉଦି ଆରବ, ଯାହାକୁ ପ୍ରାୟତଃ ତେଲର ସମାର୍ଥକ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ, ୨୬୭.୨ ବିଲିୟନ ବ୍ୟାରେଲ ତୈଳ ସହିତ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି। ୨୦୮.୬ ବିଲିୟନ ବ୍ୟାରେଲ ସଂରକ୍ଷଣ ସହିତ ଇରାନ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି ଏବଂ ୧୬୩.୬ ବିଲିୟନ ବ୍ୟାରେଲ ସଂରକ୍ଷଣ ସହିତ କାନାଡା ଚତୁର୍ଥ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି। ଏତେ ବିପୁଳ ସଂରକ୍ଷଣ ସତ୍ତ୍ୱେ, ଭେନେଜୁଏଲା, ବିଡ଼ମ୍ବନା ଭାବରେ, ଏହାର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ରପ୍ତାନିରୁ ଯେତିକି ରୋଜଗାର କରିବା ଉଚିତ ତାହା କରୁନାହିଁ ଏବଂ ଦେଶ ଆର୍ଥିକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛି। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିକୋଲାସ ମାଦୁରୋଙ୍କ ଅଟକ ଏବେ ଦେଖିବାକୁ ବାକି ଅଛି ଯେ ଏହା ଦେଶର ତୈଳ ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଲ ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ କ’ଣ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ।