ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଇନ୍ଧନ ମୂଲ୍ୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି। ଅନେକ ଦେଶକୁ ଯୋଗାଣ ମଧ୍ୟ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହି ସମୟରେ ଆପଣ କେବେ ଭାବିଛନ୍ତି କି ଭାରତରେ ପେଟ୍ରୋଲ କେବେ ଆସିଥିଲା ଏବଂ କେଉଁ ଦେଶରୁ ପ୍ରଥମେ ଆମଦାନି କରାଯାଇଥିଲା। ତେବେ ଆସନ୍ତୁ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ କିଛି ଜାଣିବା…
ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ସହିତ ଭାରତର ସମ୍ପର୍କ ୧୮୮୯ ମସିହାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ପ୍ରଥମ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଭାବରେ ସଫଳ ତୈଳ କୂପ ଆସାମର ଦିଗବୋଇରେ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବରେ, ତେଲର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସଙ୍କେତ ଦଶନ୍ଧି ପୂର୍ବରୁ, ୧୮୬୬ ମସିହାରେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲା। ତଥାପି, ଦିଗବୋଇରେ ଆବିଷ୍କାର ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟିକ ନିଷ୍କାସନ ସମ୍ଭବ ହୋଇନଥିଲା।
କୁହାଯାଏ ଯେ ରେଳପଥ ନିର୍ମାଣ କରିବା ସମୟରେ, ବ୍ରିଟିଶ ଇଞ୍ଜିନିୟରମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରରେ ତେଲ ଦାଗ ଦେଖି ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, “ଡିଗ୍, ବଏ, ଡିଗ୍,” ଅର୍ଥାତ୍ “ଖୋଳ, ପୁଅମାନେ, ମାଟି ଖୋଳ।” ଏହି କାରଣରୁ ଏହି ସ୍ଥାନର ନାମ ଦିଗବୋଇ ରଖାଯାଇଥିଲା।
ଏସିଆର ପ୍ରଥମ ତୈଳ ବିଶୋଧନାଗାର
ଏହି ଆବିଷ୍କାର ପରେ, ୧୯୦୧ ମସିହାରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ପହଞ୍ଚିଥିଲା ଯେତେବେଳେ ଆସାମ ତୈଳ କମ୍ପାନୀ ଦିଗବୋଇରେ ଏକ ବିଶୋଧନାଗାର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା। ଏହି ବିଶୋଧନାଗାର କେବଳ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏସିଆର ପ୍ରଥମ ଥିଲା। ଏହାକୁ ପ୍ରାୟତଃ ଭାରତର ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ କ୍ଷେତ୍ରର ଗଙ୍ଗୋତ୍ରୀ କୁହାଯାଏ।
ପେଟ୍ରୋଲର ଆଗମନ ଏବଂ ପ୍ରଥମ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପ
୨୦ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଆସାମରେ ତୈଳ ବିଶୋଧନ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ପେଟ୍ରୋଲର ବ୍ୟାପକ ଉପଲବ୍ଧତାକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିଥିଲା। ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ଘଟିଥିଲା। ଏସିଆଟିକ୍ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ କମ୍ପାନୀ ମୁମ୍ବାଇର ଲାମିଂଟନ୍ ରୋଡରେ ଦେଶର ପ୍ରଥମ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପ ଖୋଲିଥିଲା।
ପେଟ୍ରୋଲ କେଉଁଠାରୁ ଆମଦାନି କରାଯାଉଥିଲା?
ନିଜସ୍ୱ ତୈଳ ଭଣ୍ଡାର ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଭାରତ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ସୀମିତ ବିଶୋଧନ କ୍ଷମତା ଯୋଗୁଁ ଆମଦାନି ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲା। ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ସମୟରେ, ବର୍ମା ତେଲ କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ଏସିଆଟିକ୍ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଭଳି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଆମଦାନି ଏବଂ ବଣ୍ଟନ ପରିଚାଳନା କରୁଥିଲେ। ଇରାକ, ଇରାନ, ସାଉଦି ଆରବ ଏବଂ ମିଆଁମାରରୁ ପେଟ୍ରୋଲ ଆମଦାନି କରାଯାଉଥିଲା। ତୈଳ ଭଣ୍ଡାରରେ ସମୃଦ୍ଧ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଏବଂ ପରେ ଭାରତକୁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଯୋଗାଣକାରୀ ଭାବରେ ରହିଆସିଥିଲା।