ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପୂର୍ବତନ ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଜେନେରାଲ ମନୋଜ ମୁକୁନ୍ଦ ନାରୱଣେଙ୍କ ସ୍ମୃତିଚାରଣକୁ ନେଇ ବିବାଦ ଅତୁଟ ରହିଛି। ସମ୍ପ୍ରତି, ପୁସ୍ତକର ଏକ କଥିତ PDF ଫାଇଲ୍ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ, ବିଶେଷକରି ହ୍ୱାଟସଆପ୍ ରେ ସେୟାର କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, କିଛି ୱେବସାଇଟରେ ପୁସ୍ତକର ଉପଲବ୍ଧତା ମଧ୍ୟ କ୍ରମଶଃ ଗମ୍ଭୀର ହୋଇପଡୁଛି, ଯାହା ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ତୀବ୍ର କରିଛି। ଏହି ଘଟଣା ପରେ, ଦିଲ୍ଲୀ ପୋଲିସ ଏକ ମାମଲା ପଞ୍ଜିକୃତ କରିଛି ଏବଂ ତଦନ୍ତ ଆରମ୍ଭ କରିଛି। କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଛି: ପ୍ରକାଶନ ଅଧିକାର ବିନା ପୁସ୍ତକ ଛାପିବା କିମ୍ବା ବଣ୍ଟନ କରିବା କେତେ ଗମ୍ଭୀର ଅପରାଧ, ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଦଣ୍ଡ କ’ଣ ହୋଇପାରେ?
ପ୍ରକାଶକଙ୍କ ବିବୃତ୍ତି
ପେଙ୍ଗୁଇନ୍ ରାଣ୍ଡମ୍ ହାଉସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଗତକାଲି ବିଳମ୍ବିତ ରାତିରେ ପରିସ୍ଥିତି ସ୍ପଷ୍ଟ କରି ଏକ ସରକାରୀ ବିବୃତ୍ତି ଜାରି କରିଛି। ପ୍ରକାଶକ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ଜେନେରାଲ ନରୱଣେଙ୍କ ପୁସ୍ତକର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକାଶନ ଅଧିକାର ଧାରଣ କରିଛି, କିନ୍ତୁ ପୁସ୍ତକଟି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଦ୍ରିତ କିମ୍ବା ଡିଜିଟାଲ୍ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇନାହିଁ, କିମ୍ବା ଏହାକୁ କୌଣସି ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ବିକ୍ରି କିମ୍ବା ସାର୍ବଜନୀନ କରାଯାଇନାହିଁ। ପ୍ରକାଶକଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରଚଳନରେ ଥିବା ଯେକୌଣସି କପି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବେଆଇନ।
ଅନ୍ୟପଟେ ଆତ୍ମଜୀବନୀକୁ ନେଇ ବଢୁଥିବା ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବତନ ସେନାମୁଖ୍ୟ ଜେନେରାଲ ଏମ୍ ଏମ୍ ନରବଣେ ଆଜି ପୁସ୍ତକର ପ୍ରକାଶକ ପେଙ୍ଗୁଇନ୍ର ଏକ ବିବୃତିକୁ ପୁନଃ ସେୟାର କରି ତାଙ୍କ ନୀରବତା ଭାଙ୍ଗିଛନ୍ତି। ପେଙ୍ଗୁଇନ୍ ରାଣ୍ଡମ୍ ହାଉସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଗତକାଲି ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଜାରି କରି କହିଥିଲା ଯେ ଜେନେରାଲ୍ ନରବଣେଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ‘ଫୋର୍ ଷ୍ଟାର୍ ଅଫ୍ ଡେଷ୍ଟିନି’ର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରକାଶନ ଅଧିକାର ଏହା ପାଖରେ ଅଛି ଏବଂ ଏହି ପୁସ୍ତକ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇନାହିଁ।
କପିରାଇଟ୍ ଉଲ୍ଲଂଘନ କ’ଣ?
ଏବେ ଆସନ୍ତୁ ବୁଝିବା କପିରାଇଟ୍ ଉଲ୍ଲଂଘନ କ’ଣ। ଲେଖକ କିମ୍ବା ପ୍ରକାଶକଙ୍କ ଅନୁମତି ବିନା ପୁସ୍ତକ ମୁଦ୍ରଣ, ସ୍କାନିଂ, PDF ତିଆରି କିମ୍ବା ସେୟାର କରିବା କପିରାଇଟ୍ ଉଲ୍ଲଂଘନ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଭାରତରେ କପିରାଇଟ୍ ଆଇନ ଲେଖକ ଏବଂ ପ୍ରକାଶକମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର ଅଧିକାର ଦିଏ ଯେ କିଏ ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ, କେବେ ଏବଂ କିପରି ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବ। ପୁସ୍ତକଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା କିଛି ପୃଷ୍ଠାରେ ସୀମିତ, ମୁଦ୍ରିତ କିମ୍ବା ଡିଜିଟାଲ ହେଉ, ଅନୁମତି ବିନା ଏହାକୁ ବଣ୍ଟନ କରିବା ଏକ ଆଇନଗତ ଅପରାଧ।
ଭାରତରେ ଆଇନ କ’ଣ କହେ?
ଭାରତରେ ୧୯୫୭ର କପିରାଇଟ୍ ଆଇନ ଏପରି ମାମଲାଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଅପରାଧୀ କରେ। ଏହି ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ, ଯିଏ ଜାଣିଶୁଣି ଅନୁମତି ବିନା ପୁସ୍ତକ ମୁଦ୍ରଣ, ବିକ୍ରୟ କିମ୍ବା ବଣ୍ଟନ କରେ ତାଙ୍କୁ ୬ ମାସରୁ ୩ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜେଲଦଣ୍ଡ ହୋଇପାରେ। ସେମାନଙ୍କୁ ୫୦,୦୦୦ ରୁ ୨ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜରିମାନା ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ। ଯଦି ଉଲ୍ଲଂଘନ ପୁନରାବୃତ୍ତି ହୁଏ କିମ୍ବା ବ୍ୟାପକ ହୁଏ, ତେବେ ଦଣ୍ଡ ଆହୁରି କଠୋର ହୋଇପାରେ।
ଡିଜିଟାଲ ଯୁଗରେ ବଢ଼ୁଥିବା ବିପଦ
ଡିଜିଟାଲ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ପଢିବା ସହଜ କରିଥିବା ବେଳେ, ଏହା କପିରାଇଟ୍ ଉଲ୍ଲଂଘନର ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ଥରେ ଏକ PDF କିମ୍ବା ଇ-ପୁସ୍ତକ ଲିକ୍ ହୋଇଗଲେ, ଏହା କିଛି ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ହଜାର ହଜାର ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିପାରେ। ଏହି କାରଣରୁ ଆଇନ ଡିଜିଟାଲ କପିକୁ ମୁଦ୍ରିତ ପୁସ୍ତକ ପରି ଗମ୍ଭୀର ବୋଲି ବିବେଚନା କରେ। ଜେନେରାଲ ନରୱଣେଙ୍କ ପୁସ୍ତକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ।
ଲେଖକ ଏବଂ ପ୍ରକାଶକଙ୍କ ପାଖରେ କ’ଣ ବିକଳ୍ପ ଅଛି?
ଯଦି ଜଣେ ଲେଖକ କିମ୍ବା ପ୍ରକାଶକ ଜାଣିପାରନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କର ପୁସ୍ତକ ଅନୁମତି ବିନା ବଣ୍ଟନ କରାଯାଉଛି, ତେବେ ସେମାନେ ପ୍ରଥମେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ପ୍ଲାଟଫର୍ମକୁ ‘ସିଜ୍ ଏବଂ ବନ୍ଦ’ ନୋଟିସ୍ ପଠାଇପାରିବେ। ଏହି ନୋଟିସ୍ ବେଆଇନ ବଣ୍ଟନକୁ ତୁରନ୍ତ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଦାବି କରେ। ଏହା ସହିତ, କ୍ଷତିପୂରଣ ପାଇଁ ଏକ ସିଭିଲ୍ କୋର୍ଟ ମାମଲା ଏବଂ ଏକ ଫୌଜଦାରୀ ମାମଲା ଉଭୟ ଦାୟର କରାଯାଇପାରିବ। ପେଙ୍ଗୁଇନ୍ ରାଣ୍ଡମ୍ ହାଉସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଏହା ବେଆଇନ ବଣ୍ଟନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆଇନଗତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବ।