ଢାକା:ବାଂଲାଦେଶର ନୂତନ ସରକାର ତିସ୍ତା ନଦୀ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଚୀନର ସମର୍ଥନ ଲୋଡ଼ିଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଭାରତ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ବାଂଲାଦେଶର ସରକାରୀ ସମାଚାର ଏଜେନ୍ସି ବିଏସଏସ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବୁଧବାର ବେଜିଂରେ ବାଂଲାଦେଶ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଖଲିଲୁର ରହମାନ ଏବଂ ଚୀନ୍ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ୱାଙ୍ଗ ୟିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ବୈଠକରେ ତିସ୍ତା ନଦୀ ବ୍ୟାପକ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପ୍ରକଳ୍ପ (TRCMRP) ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା।
ତିସ୍ତା ନଦୀ ପୂର୍ବ ହିମାଳୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ସିକିମ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଦେଇ ବାଂଲାଦେଶକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ବାଂଲାଦେଶର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ନଦୀକୁ ଜଳସେଚନ ଏବଂ ଜୀବିକାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ବୈଠକ ସମୟରେ, ୱାଙ୍ଗ ୟି ନୂତନ ବାଂଲାଦେଶ ସରକାରଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇ କହିଥିଲେ ଯେ ଚୀନ୍ ବେଲ୍ଟ ଆଣ୍ଡ ରୋଡ୍ ଇନିସିଏଟିଭ୍ ଅଧୀନରେ ବାଂଲାଦେଶର ବିକାଶ ରଣନୀତି ସହିତ ଉଚ୍ଚମାନର ସହଯୋଗକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଚୀନ୍ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ, ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ଲୋକ-ଲୋକ ସମ୍ପର୍କ ଭଳି ପାରମ୍ପରିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବ।
ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟ ନିଜର କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ବାଂଲାଦେଶରେ ନିବେଶ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବ।
ଚୀନ୍ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ଜାରି ଏକ ବିବୃତ୍ତିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ବାଂଲାଦେଶ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶ ସହିତ ଚୀନ୍ର ସମ୍ପର୍କ କୌଣସି ତୃତୀୟ ପକ୍ଷକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରି ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉନାହିଁ କିମ୍ବା କୌଣସି ତୃତୀୟ ପକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତାରିକ ରହମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ନୂତନ ସରକାର କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ପରେ ଏହା ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଖଲିଲୁର ରହମାନଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଚୀନ ଗସ୍ତ। ସେ ମେ ୫ ତାରିଖରେ ଚୀନରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ଏବଂ ଗୁରୁବାର ଫେରିବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି । ସେ ଗତ ମାସରେ ଭାରତ ମଧ୍ୟ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ। ଶେଖ୍ ହାସିନା ସରକାରଙ୍କ ପତନ ପରେ ମହମ୍ମଦ ୟୁନୁସଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଗଠିତ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀକାଳୀନ ପ୍ରଶାସନ ସମୟରେ ବାଂଲାଦେଶ ଚୀନ୍ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନର ନିକଟତର ହେବା ପରେ ଢାକା ଏବଂ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କରେ ତିକ୍ତତା ଦେଖାଦେଇଥିଲା, ତେଣୁ ଭାରତ ଗସ୍ତକୁ ବେଜିଂ ନିକଟତର ଭାବରେ ଦେଖିଥିଲା।
ଚୀନ୍ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ତିସ୍ତା ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଆସୁଛି। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଭାରତର ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ସିଲିଗୁଡି କରିଡର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଯାହା ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଖ୍ୟଭୂମି ସହିତ ସଂଯୋଗ କରେ। ଏହି ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ, ଭାରତ ୨୦୨୪ମସିହାରେ ସୀମାପାର ନଦୀ ପରିଚାଳନାରେ ଢାକା ସହିତ ସହଯୋଗକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ତିସ୍ତା ଅବବାହିକା ପାଇଁ ବୈଷୟିକ ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା।
ବାଂଲାଦେଶର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ଭାରତ ସହିତ ତିସ୍ତା ଚୁକ୍ତିନାମା ପାଇଁ ଆଶା ରଖିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେ ଚୁପ୍ ବସିବେ ନାହିଁ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ତିସ୍ତା ନଦୀର ପରିଚାଳନା ଏବଂ ଏହାର କୂଳ ବିକାଶ ପାଇଁ ଚୀନ୍ ଏକ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ଏକ ବିଶାଳ “ମାଷ୍ଟରପ୍ଲାନ୍” ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ସମ୍ପର୍କରେ ବାଂଲାଦେଶ ବେଜିଂ ସହିତ ନିରନ୍ତର ଯୋଗାଯୋଗରେ ଅଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଢାକା ଏବେ ଭାରତ ଉପରେ ଚାପ ପକାଇବା ପାଇଁ “ଚୀନ୍ କାର୍ଡ” ଖେଳୁଛି।
ତିସ୍ତା ନଦୀ ଭାରତର “ଚିକେନ୍ ନେକ୍” ବା ସିଲିଗୁଡ଼ି କରିଡରର ବହୁତ ନିକଟରୁ ପ୍ରବାହିତ, ଯାହା ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବକୁ ଭାରତର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରେ। ଯଦି ଚୀନ୍ ତିସ୍ତା ପ୍ରକଳ୍ପର ଆଳ ଦେଖାଇ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ତେବେ ଏହାର ଇଞ୍ଜିନିୟର ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଭାରତର ଏହି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଅଞ୍ଚଳ ନିକଟରେ ମୁତୟନ କରାଯିବ। ବିକାଶର ଆଳ ଦେଖାଇ ଚୀନ୍ ଏହି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ନିଜର ଉପସ୍ଥିତି ସ୍ଥାପନ କରିବ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ନଜର ରଖିବ।
ଭାରତ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଜଳ ବଣ୍ଟନ ସର୍ବଦା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହୋଇଆସିଛି। ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ଶୁଷ୍କ ଋତୁରେ ଜଳ ବଣ୍ଟନ ପାଇଁ ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ ଗଙ୍ଗା ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମା ଚଳିତ ବର୍ଷ ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଉଛି । ଯଦି ଏହା ନବୀକରଣ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ, ଚୀନ୍ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ବାଂଲାଦେଶରେ ତାହାର ଆର୍ଥିକ ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ଉପସ୍ଥିତିକୁ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି।ବାଂଲାଦେଶୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଜାପାନ, ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ଏସୀୟ ବିକାଶ ବ୍ୟାଙ୍କ ପରେ ଚୀନ୍ ବାଂଲାଦେଶର ଚତୁର୍ଥ ବୃହତ୍ତମ ଋଣଦାତା। ୧୯୭୫ ମସିହାରୁ ଚୀନ୍ ବାଂଲାଦେଶକୁ ୭.୫ ବିଲିୟନ ଡଲାର ଋଣ ପ୍ରଦାନ କରିସାରିଛି।
ବୁଧବାରର ବୈଠକରେ, ବାଂଲାଦେଶ ଏବଂ ଚୀନ୍ ସେମାନଙ୍କର ବିକାଶ ରଣନୀତି ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ଚୀନ୍-ବାଂଲାଦେଶ ବ୍ୟାପକ ରଣନୈତିକ ସହଯୋଗ ସହଭାଗୀତାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବାକୁ ସହମତ ହୋଇଥିଲେ। ବାଂଲାଦେଶ ଏକ-ଚୀନ ନୀତି ପ୍ରତି ନିଜର ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ଦୋହରାଇଥିଲା ଏବଂ ତାଇୱାନ ଚୀନ୍ର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଂଶ ବୋଲି ଦୃଢ଼ କରିଥିଲା।