ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ବିଶ୍ୱ ଆଜି ଏକ ଘଡ଼ିସନ୍ଧି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦେଇ ଗତି କରୁଛି। ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ବା ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଲଗାତାର ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ତୈଳ ବଜାରକୁ ଦୋହଲାଇ ଦେଇଛି। ସ୍ଥିତି ଏପରି ହୋଇଛି ଯେ, ୟୁରୋପ ସମେତ ଅନେକ ଦେଶରେ ଏବେଠାରୁ ଇନ୍ଧନ ସଙ୍କଟ ମୁଣ୍ଡ ଟେକିଲାଣି। ଲୋକେ ଗାଡ଼ିରେ ଟୋପାଏ ତେଲ ପକାଇବା ପାଇଁ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପ ଆଗରେ ଘଣ୍ଟା ଘଣ୍ଟା ଧରି ଲମ୍ବା ଧାଡ଼ିରେ ଛିଡ଼ା ହେବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି। ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଥିବାରୁ ଦରଦାମ୍ ମଧ୍ୟ ଆକାଶଛୁଆଁ ହେବାରେ ଲାଗିଛି।
ଠିକ୍ ଏଭଳି ଏକ ସଙ୍କଟଜନକ ସମୟରେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ନିଜର ୫ ଦିନିଆ ବିଦେଶ ଗସ୍ତର ଶୁଭାରମ୍ଭ ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସ (ୟୁଏଇ) ରୁ କରିଛନ୍ତି। ବାହାରକୁ ଦେଖିବାକୁ ଏହା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଗସ୍ତ ଲାଗିପାରେ। କିନ୍ତୁ ଭାରତର ରଣନୈତିକ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖିଲେ, ଏହି ଗସ୍ତର ଗୁରୁତ୍ୱ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପକ ବୋଲି ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ ମତ ରଖିଛନ୍ତି।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦି ଏବଂ ୟୁଏଇ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶେଖ ମହମ୍ମଦ ବିନ ଜାୟେଦ ଅଲ ନାହ୍ୟାନ (MBZ) ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଆଲୋଚନାର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଛି ‘ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା’ (Energy Security)। ଯେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଭାରତ ଭଳି ବିଶାଳ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଦେଶ ପାଇଁ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇଥାଏ। ଅନ୍ୟ ଦେଶ ଭଳି ଭାରତର ରାସ୍ତାଘାଟରେ ଯେପରି ଲୋକଙ୍କୁ ତେଲ ପାଇଁ ହନ୍ତସନ୍ତ ହେବାକୁ ନପଡ଼େ, ସେଥିପାଇଁ ଏକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସଙ୍କଟ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ହିଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଆଗୁଆ ବ୍ଲୁ-ପ୍ରିଣ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି।
ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସୂଚନା ମୁତାବକ, ଏହି ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ବୈଠକରେ ଭାରତ ସିଧାସଳଖ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ, ତରଳ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ (LNG) ଏବଂ ଏଲପିଜି (LPG) ର ସୁରକ୍ଷିତ ଯୋଗାଣ ଉପରେ ଜୋର ଦେବ। ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଯେତେ ଅସ୍ଥିରତା ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଣ ଯେପରି ପ୍ରଭାବିତ ନହୁଏ, ତାହା ହିଁ ମୋଦୀଙ୍କ ଏହି ଗସ୍ତର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଭାରତ ପାଇଁ ୟୁଏଇ କେବଳ ଏକ ବ୍ୟବସାୟିକ ଅଂଶୀଦାର ହୋଇ ରହିନାହିଁ। ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସଚିବ ସିବି ଜର୍ଜଙ୍କ ମତରେ, ଭାରତ-ୟୁଏଇ ଭାଗିଦାରୀ ବାଣିଜ୍ୟ, ବିନିଯୋଗ ଏବଂ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ମଜବୁତ ହେବାରେ ଲାଗିଛି।
ଅତିରିକ୍ତ ସଚିବ (ଗଲ୍ଫ) ଅସୀମ ଆର. ମହାଜନ ମଧ୍ୟ ୟୁଏଇକୁ ଭାରତର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶୀଦାର ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି ପରିସଂଖ୍ୟାନ। ଗତ ବର୍ଷ ୟୁଏଇ ଭାରତର ଚତୁର୍ଥ ବୃହତ୍ତମ ତୈଳ ଯୋଗାଣକାରୀ ଦେଶ ଥିଲା। ଭାରତର ମୋଟ ତୈଳ ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୧୧ ପ୍ରତିଶତ କେବଳ ୟୁଏଇରୁ ହିଁ ଆସିଥାଏ। ଏହାବ୍ୟତୀତ, ଆମ ଦେଶର ପ୍ରମୁଖ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ୟୁଏଇର ‘ଆଡନକ୍ ଗ୍ୟାସ୍’ (ADNOC) ସହିତ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଏଲଏନଜି ଯୋଗାଣ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିସାରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟତମ ବୃହତ ଗ୍ୟାସ୍ କ୍ରେତା ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିଛି।
ସୂଚନା ରହିଛି ଯେ, ଆବୁଧାବିରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦିଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଏଲପିଜି ଏବଂ ରଣନୈତିକ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଭଣ୍ଡାର (Strategic Petroleum Reserve) ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଦୁଇଟି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୁଝାମଣାପତ୍ର (MoU) ଉପରେ ମୋହର ବାଜିବାର ଦୃଢ଼ ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଏହା କାହିଁକି ଏତେ ଜରୁରୀ? ଯଦି ଭବିଷ୍ୟତରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ନିଏ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଏହି ରିଜର୍ଭ ଭଣ୍ଡାର ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ କବଚ ବା ଇନ୍ସୁରାନ୍ସ ଭଳି କାମ କରିବ। ଆମ ଦେଶରେ ଗାଡ଼ିମୋଟର ଚାଲିବା ଯେପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଠପ୍ ନହୁଏ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ରୋଷେଇ ଘରେ ଗ୍ୟାସ୍ ଅଭାବ ନଦେଖାଦିଏ, ତାହା ଏହି ଚୁକ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯିବ।
ଏହି ଗସ୍ତରୁ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ, ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିରେ ଯେତେ ଝଡ଼ ଉଠିଲେ ମଧ୍ୟ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ନିଜର କୂଟନୈତିକ ଚାଲ୍ରେ କୌଣସି ସାଲିସ୍ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନୁହେଁ। ମୋଦି-ଏମବିଜେଡ୍ ସାକ୍ଷାତକାର କେବଳ ଏକ ଇନ୍ଧନ ଚୁକ୍ତିରେ ସୀମିତ ନରହି, ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚାଲିଥିବା ଦ୍ରୁତ ବିକାଶକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବ।
