ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇରାନ-ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ପୁଣିଥରେ ସଙ୍କଟର କଳା ବାଦଲ ଘୋଟି ଆସିଛି। ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚରମ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦରରେ ଅହେତୁକ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। ବୈଶ୍ୱିକ ଅନିଶ୍ଚିତତା ମଧ୍ୟରେ ଏବେ ସାରା ଦେଶରେ ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ହେତୁ ଭାରତରେ ରୋଷେଇ ବଜେଟ୍ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ସଙ୍କଟ ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଯୋଗାଣରେ ବାଧା ଯୋଗୁଁ ଖାଇବା ତେଲ, ପନିପରିବା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟର ମୂଲ୍ୟ ମହଙ୍ଗା ହୋଇଛି।
ଭାରତ ତାର ଖାଇବା ତେଲ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଆମଦାନୀ ଉପରେ ବହୁତ ନିର୍ଭର କରେ। ଦେଶର ମୋଟ ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୬୦% ବିଦେଶୀ ବଜାରରୁ ଆସିଥାଏ। ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଖାଇବା ତେଲର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବାରୁ ଏବଂ ଇମ୍ପୋର୍ଟ ବିଲ୍ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବାରୁ, ଘରୋଇ ବଜେଟ୍ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ସମ୍ପ୍ରତି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ମଧ୍ୟ ବର୍ଦ୍ଧିତ ମୂଲ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଖାଇବା ତେଲ କମ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି।
ସଲଭେଣ୍ଟ ଏକ୍ସଟ୍ରାକ୍ଟର୍ସ ଆସୋସିଏସନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତ ୨୦୨୫-୨୬ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ପ୍ରାୟ ୧୬.୬୫୧ ନିୟୁତ ଟନ୍ ଖାଦ୍ୟ ତେଲ ଆମଦାନୀ କରିଥିଲା। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ, ଦେଶ ଖାଦ୍ୟ ତେଲ ଆମଦାନୀରେ ପ୍ରାୟ ୧୯.୩୫ ବିଲିୟନ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଥିଲା। ଆମଦାନୀ ଉପରେ ଏହି ବର୍ଦ୍ଧିତ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଆର୍ଥିକ ସମସ୍ୟା ପାଲଟିଛି। କାରଣ ଭାରତ ଘରୋଇ ଭାବରେ ଉତ୍ପାଦନ କରୁଥିବା ଖାଦ୍ୟ ତେଲ ଅପେକ୍ଷା ବହୁତ ଅଧିକ ବ୍ୟବହାର କରେ।
ସାମ୍ପ୍ରତିକ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ଆମଦାନୀ ବୋଝ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଚଳିତ ତୈଳ ବର୍ଷର ପ୍ରଥମ ଛଅ ମାସରେ, ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୫ରୁ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୬ ମଧ୍ୟରେ, ଭାରତର ଖାଦ୍ୟ ତେଲ ଆମଦାନୀ ବିଲ୍ ପ୍ରାୟ ୧୯% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯାହା ₹୮୭,୦୦୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ହୋଇଛି। ଏହି ବୃଦ୍ଧି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମୂଲ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଘରୋଇ, ଶିଳ୍ପ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଆମଦାନୀ ହୋଇଥିବା ଖାଇବା ତେଲ ଉପରେ ଭାରତର ନିରନ୍ତର ନିର୍ଭରଶୀଳତା ଉଭୟକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ।
ଭାରତ ତେଲର ପ୍ରକାର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଅନେକ ଦେଶରୁ ଖାଇବା ତେଲ ଆମଦାନୀ କରେ। ପାମ୍ ତେଲ ମୁଖ୍ୟତଃ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଏବଂ ମାଲେସିଆରୁ ଆମଦାନୀ କରାଯାଏ। ସୋୟାବିନ୍ ତେଲ ଅଧିକାଂଶ ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା ଏବଂ ବ୍ରାଜିଲରୁ ଆମଦାନୀ କରାଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ ତେଲ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟତଃ ରୁଷ ଏବଂ ୟୁକ୍ରେନରୁ ଆମଦାନୀ କରାଯାଏ।
ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହେଉଛି ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାର ଦୁର୍ବଳତା। କାରଣ ଖାଇବା ତେଲ ଆମଦାନୀ ଡଲାରରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ, ଏକ ଦୁର୍ବଳ ଟଙ୍କା ଆମଦାନୀର ସାମଗ୍ରିକ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ବୃଦ୍ଧି କରେ, ଯଦିଓ ବିଶ୍ୱ ମୂଲ୍ୟ ସ୍ଥିର ରହିଥାଏ।
ଉଚ୍ଚ ଖାଇବା ତେଲ ମୂଲ୍ୟର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ଘରୋଇ ରୋଷେଇ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ବିସ୍କୁଟ, ମିକ୍ସଚର, ପ୍ୟାକେଜ୍ ହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ, ସାବୁନ ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୃତ ଖାଦ୍ୟ ଭଳି ଅନେକ FMCG ଉତ୍ପାଦ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ମଧ୍ୟ ଖାଇବା ତେଲ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ତେଣୁ, ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଅନେକ ଉପଭୋକ୍ତା ସାମଗ୍ରୀର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧିରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ।
ଯଦି ଏହି ସଙ୍କଟ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଲାଗିରହେ, ତେବେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ବା ଦରଦାମ୍ ବୃଦ୍ଧି ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିବ। ତୈଳ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ଯାତାୟାତ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିବ। ରାସାୟନିକ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ। ଏହା ସହିତ ଦୈନନ୍ଦିନ ବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ମହଙ୍ଗା ହେବ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ତୈଳର ବର୍ଦ୍ଧିତ ଦର କାରଣରୁ ଭାରତର ଆମଦାନୀ ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ, ଯାହା ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ନିଅଣ୍ଟ ପରିମାଣକୁ ବଢ଼ାଇଦେବ। ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବଜେଟ୍ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ।