ଭୁବନେଶ୍ୱର: ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଇନ୍ଧନ ଦର ପୁଣି ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପକେଟ୍କୁ ଝଟକା ଦେଇଛି। ସୋମବାର ହୋଇଥିବା ନୂଆ ଦର ସଂଶୋଧନ ପରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଡିଜେଲ ଦର ୧୦୦ ଟଙ୍କା ସୀମା ଟପିଛି। ସହରରେ ଡିଜେଲ ଏବେ ଲିଟର ପିଛା ୧୦୦ ଟଙ୍କା ୮୧ ପଇସାରେ ବିକ୍ରି ହେଉଛି। ସେହିପରି ପେଟ୍ରୋଲ ଦର ଲିଟର ପିଛା ୧୦୯ ଟଙ୍କା ୧୬ ପଇସାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି।
ନୂଆ ବୃଦ୍ଧି ଅନୁସାରେ, ଡିଜେଲ ଲିଟର ପିଛା ୨ ଟଙ୍କା ୭୧ ପଇସା ଓ ପେଟ୍ରୋଲ ଲିଟର ପିଛା ୨ ଟଙ୍କା ୬୧ ପଇସା ମହଙ୍ଗା ହୋଇଛି। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ପେଟ୍ରୋଲ ୧୦୬ ଟଙ୍କା ୩୩ ପଇସା ଓ ଡିଜେଲ ୯୭ ଟଙ୍କା ୯୨ ପଇସାରେ ବିକ୍ରି ହେଉଥିଲା। ସ୍ପିଡ୍ ପେଟ୍ରୋଲ ଦର ମଧ୍ୟ ତୀବ୍ର ଭାବେ ବଢ଼ି ସହରରେ ଲିଟର ପିଛା ୧୧୮ ଟଙ୍କା ୨୭ ପଇସାରେ ପହଞ୍ଚିଛି।
ଗତ ୧୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଚତୁର୍ଥଥର ପାଇଁ ଇନ୍ଧନ ଦର ବୃଦ୍ଧି। ଲଗାତାର ଦର ବୃଦ୍ଧି ପରେ ଗାଡ଼ି ଚାଳକ, ଅଟୋ ଚାଳକ, ଡେଲିଭରି କର୍ମୀ, ଟ୍ରକ୍ ମାଲିକ ଓ ଦୈନିକ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ ଆଉ ବଢ଼ିବା ନିଶ୍ଚିତ। ଡିଜେଲ ଦର ୧୦୦ ଟଙ୍କା ଟପିବାରୁ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଚାପ ପଡ଼ିବ। ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପରେ ସବ୍ଜି, ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ, ନିର୍ମାଣ ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଦୈନିକ ବ୍ୟବହାର ଜିନିଷର ଦରରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିପାରେ।
ଏହି ଦର ବୃଦ୍ଧି ପଛରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧକୁ ବଡ଼ କାରଣ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି। ପ୍ରାୟ ୩ ମାସ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଏହି ସଙ୍କଟ ଭାରତର ତେଲ ଓ ଗ୍ୟାସ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି। ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହର୍ମୁଜ୍ ଦେଇ ତେଲ ଓ ଗ୍ୟାସ ଟ୍ୟାଙ୍କର ଚଳାଚଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବାରୁ ଭାରତର ଆମଦାନି ଚାପରେ ପଡ଼ିଛି।
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଭାରତର ପ୍ରାୟ ୪୦ ପ୍ରତିଶତ କଞ୍ଚା ତେଲ, ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ଏଲଏନଜି ଓ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ଏଲପିଜି ଆମଦାନି ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହର୍ମୁଜ୍ ମାର୍ଗ ସହ ଜଡ଼ିତ। ଏହି ମାର୍ଗରେ ଅସୁବିଧା ହେବାରୁ ଭାରତକୁ କଞ୍ଚା ତେଲ ଆଣିବା ଖର୍ଚ୍ଚ ଅଧିକ ହୋଇଛି। ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ଏହି ଅନିଶ୍ଚିତତାକୁ ଆଉ ବଢ଼ାଇଛି।
କେନ୍ଦ୍ର ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ପ୍ଲାନିଂ ଆଣ୍ଡ ଆନାଲିସିସ୍ ସେଲର ମେ ୨୨ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ସଙ୍କଟ ପୂର୍ବରୁ ୨୦୨୬ ଫେବୃଆରୀରେ ଭାରତୀୟ ତୈଳ ଭଣ୍ଡାରରେ କଞ୍ଚା ତେଲ ଦର ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୬୯ ଡଲାର ୦୧ ଥିଲା। ମେ ୨୧, ୨୦୨୬ରେ ଏହା ବଢ଼ି ୧୦୯ ଡଲାର ୩୧ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ଅର୍ଥାତ୍ ଫେବୃଆରୀ ତୁଳନାରେ କଞ୍ଚା ତେଲ ଦର ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୪୦ ଡଲାର ୩୦ ବଢ଼ିଛି। ମୋଟାମୋଟି ଭାବେ କହିବାକୁ ଗଲେ ଅଶୋଧିତ ତେଲ ଦର ପ୍ରାୟ ୫୮.୩୯ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି।
ମେ ମାସର ପ୍ରଥମ ୨୧ ଦିନରେ ଭାରତୀୟ ବାସ୍କେଟର କଞ୍ଚା ତେଲ ଦର ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ରହିଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ହାରାହାରି ଦର ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୧୦୭ ଡଲାର ୯୬ ସେଣ୍ଟ ରହିଛି। ଭାରତ ନିଜ କଞ୍ଚା ତେଲ ଆବଶ୍ୟକତାର ୮୫ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଅଂଶ ବିଦେଶରୁ ଆଣେ। ଏଲପିଜି ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୬୦ ପ୍ରତିଶତ ମଧ୍ୟ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ସେଥିପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ କଞ୍ଚା ତେଲ ଦର ବଢ଼ିଲେ ଭାରତୀୟ ବଜାରରେ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ଶୀଘ୍ର ଦେଖାଯାଏ।
ତେଲ କମ୍ପାନିମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଉଛି, ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ କଞ୍ଚା ତେଲ ୧୦୦ ଡଲାର ଉପରେ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଦେଶରେ ଖୁଚୁରା ଦରକୁ ସ୍ଥିର ରଖାଯାଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ସରକାରୀ ତେଲ କମ୍ପାନିମାନଙ୍କ ଉପରେ ବଡ଼ ଆର୍ଥିକ ଚାପ ପଡ଼ିଛି। ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ମତରେ, ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲରେ କମ୍ପାନିମାନଙ୍କ ଅଣ୍ଡର ରିକଭରି ଏବେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଛି। ସରଳ ଭାଷାରେ କହିଲେ, ଯେତେ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଇନ୍ଧନ ଆଣି ବିକ୍ରି କରାଯାଉଛି, ସେହି ତୁଳନାରେ ଉପଯୁକ୍ତ ମୂଲ୍ୟ ମିଳୁନଥିବାରୁ କମ୍ପାନିମାନେ ହାନି ଭୋଗୁଛନ୍ତି।
ତେଲ ଆମଦାନିର ଏହି ବଢ଼ୁଥିବା ଭାର କମାଇବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ୨୦୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୭ରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲ ଉପରେ ଉତ୍ପାଦ ଶୁଳ୍କ ଲିଟର ପିଛା ୧୦ ଟଙ୍କା କମାଇବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଦର ତୀବ୍ର ଭାବେ ବଢ଼ୁଥିବା ସମୟରେ ତେଲ କମ୍ପାନିମାନଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ଭରଣା ପାଇଁ ସରକାର ଏହି ରାଜସ୍ୱ ଛାଡ଼ିଥିବା କୁହାଯାଉଛି।
କିନ୍ତୁ ଏହି ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରମାନେ ଭ୍ୟାଟ୍ କିମ୍ବା ସେଲ୍ସ ଟ୍ୟାକ୍ସ କମାଇନଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଉଠିଛି। ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲରୁ ରାଜ୍ୟମାନେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବଡ଼ ପରିମାଣର ରାଜସ୍ୱ ପାଆନ୍ତି। ସେହିକାରଣରୁ ଏହି ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଭ୍ୟାଟ୍ କିମ୍ବା ସେଲ୍ସ ଟ୍ୟାକ୍ସ କମାଇବାକୁ ଅଧିକାଂଶ ରାଜ୍ୟ ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଉନଥିବା କୁହାଯାଉଛି।
