ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ବଡ଼ ଚିନ୍ତାଜନକ ଖବର। ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ହ୍ରାସ ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି। ଚଳିତ ବର୍ଷ ମେ ମାସରେ ପ୍ରତି ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ୯୬ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି, ଯାହା ଗତ ବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୮୫ ଟଙ୍କା ଥିଲା। ଟଙ୍କାର ଏହି ଅବମୂଲ୍ୟାୟନ ପଛର କାରଣ କ’ଣ ? ଏହା ଆମ ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତିକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି ଏବଂ ଏହାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ବା RBI ର କି ଭୂମିକା ରହିଛି ଜାଣନ୍ତୁ?
ଯେକୌଣସି ମୁଦ୍ରାର ବିନିମୟ ମୂଲ୍ୟ ବଜାରର ଚାହିଦା ଏବଂ ଯୋଗାଣ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ରପ୍ତାନି କରେ, ସେତେବେଳେ ଟଙ୍କାର ଚାହିଦା ବଢ଼ିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ବିଦେଶରୁ ତେଲ ଭଳି ସାମଗ୍ରୀ ଆମଦାନୀ କରେ, ସେତେବେଳେ ଟଙ୍କା ବଦଳରେ ଡଲାର ପେମେଣ୍ଟ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରାର ଚାହିଦା କମିଯାଏ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତର ରପ୍ତାନି ତୁଳନାରେ ଆମଦାନୀ ବହୁତ ଅଧିକ ରହୁଛି ଯାହାକୁ ବାଣିଜ୍ୟ ନିଅଣ୍ଟ ବା ‘ଟ୍ରେଡ୍ ଡେଫିସିଟ୍’ କୁହାଯାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ହ୍ରାସ ପାଉଛି।
କାହିଁକି ଦୁର୍ବଳ ହେଉଛି ଟଙ୍କା ?
ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜି ପ୍ରତ୍ୟାହାର : ବିଦେଶୀ ପୋର୍ଟଫୋଲିଓ ବିନିଯୋଗକାରୀମାନେ ଭାରତୀୟ ବଜାରରୁ ନିଜର ଟଙ୍କା ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରି ଡଲାରରେ ବିନିଯୋଗ କରୁଛନ୍ତି।
ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଟେନସନ: ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଅଶାନ୍ତି ସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ନିବେଶକମାନେ ନିଜ ଦେଶକୁ ଫେରିଯାଉଛନ୍ତି।
ଆମେରିକାରେ ସୁଧ ହାର ବୃଦ୍ଧି: ଆମେରିକାରେ ସୁଧ ହାର ବଢ଼ିବା ଯୋଗୁଁ ବିଦେଶୀ ନିବେଶକମାନେ ଭାରତୀୟ ବଜାରରୁ ପୁଞ୍ଜି ଉଠାଇ ନେଉଛନ୍ତି।
ଟଙ୍କାର ଏହି ଦୁର୍ବଳ ସ୍ଥିତି ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ପକାଉଛି। ପୂର୍ବରୁ ୧୦୦ ଡଲାରର ଏକ ବ୍ୟାରେଲ୍ ଅଶୋଧିତ ତେଲ ପାଇଁ ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀକୁ ୮,୫୦୦ ଟଙ୍କା ଦେବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏବେ ବିନିମୟ ମୂଲ୍ୟ ୯୬ ହେବା ଯୋଗୁଁ ୯,୬୦୦ ଟଙ୍କା ଦେବାକୁ ପଡ଼ୁଛି। ଯଦିଓ ଏହାଦ୍ୱାରା ରପ୍ତାନି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସାମାନ୍ୟ ଫାଇଦା ମିଳିଥାଏ ତଥାପି ଆମଦାନୀ ମହଙ୍ଗା ହେବା ଯୋଗୁଁ ଦେଶରେ ମହଙ୍ଗା ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।
ଟଙ୍କାର ସ୍ଥିତିକୁ ସମ୍ଭାଳିବା ପାଇଁ RBI ନିଜର ସଂରକ୍ଷିତ ପାଣ୍ଠିରୁ ଡଲାର ବିକ୍ରି କରି ବଜାରରେ ଟଙ୍କାର ଚାହିଦା ବଢ଼ାଉଛି।
ବିପୁଳ ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର: ୨୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତ ପାଖରେ ୬୯୧.୧୧ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରର ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର ରହିଛି। ଏହି ଭଣ୍ଡାର ଦେଶର ପ୍ରାୟ ୧୦ ମାସର ଆମଦାନୀ ଖର୍ଚ୍ଚ ଭରଣା କରିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ।
ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଚାଲିଥିବା ରାଜନୈତିକ ତିକ୍ତତା ଏବଂ ତେଲ ଦର ବୃଦ୍ଧିର ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ପାଇଁ ଆଗାମୀ ସମୟ ବେଶ୍ ଆହ୍ୱାନପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ସ୍ପେକୁଲେଟିଭ୍ କ୍ୟାପିଟାଲ୍ ଆଉଟ୍ଫ୍ଲୋ ବା କଳ୍ପନାଜଳ୍ପନା ଭିତ୍ତିକ ପୁଞ୍ଜି ପ୍ରତ୍ୟାହାରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଏବଂ ତେଲ ଆମଦାନୀ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଇବା ଭାରତ ପାଇଁ ନିହାତି ଜରୁରୀ ହୋଇପଡ଼ିଛି।