ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧାବସ୍ଥା ସତ୍ତ୍ୱେ ଖସିଲା ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର: ଶସ୍ତା ହେବ କି ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ?
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଘନ ଘନ ଆକ୍ରମଣ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାରରୁ ଏକ ଆଶ୍ୱସ୍ତିକର ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି । ଗୋଟିଏ ପଟେ ସାଉଦି ଆରବର ତୈଳ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ହୁତୀ ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ ନିବେଶକଙ୍କ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇଥିବା ବେଳେ, ଅନ୍ୟପଟେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଖବର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଆଣିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି । ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଫଳରେ ଭାରତ ସମେତ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଦର ଶସ୍ତା ହେବାର ଆଶା ସଞ୍ଚାର ହୋଇଛି ।
ଶୁକ୍ରବାର ସକାଳେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦରରେ ହ୍ରାସ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲା। କ୍ରୁଡ୍ ଦର ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୭୪ ସେଣ୍ଟ ଖସି ୧୦୫.୮୫ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଛି । ସେହିପରି ଡବ୍ଲ୍ୟୁଟିଆଇ କ୍ରୁଡ୍ ଦର ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୮୧ ସେଣ୍ଟ କମି ୯୩.୮୦ ଡଲାରରେ କାରବାର କରୁଛି । ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଗୁରୁବାର ଦିନ ତୈଳ ଦରରେ ୫ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଥିଲା ଏବଂ ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୫ ପରଠାରୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତର ଛୁଇଁଥିଲା । ତେବେ ଗତ ଛଅଟି ସେସନରେ WTI କ୍ରୁଡ୍ରେ ପ୍ରାୟ ୧୩ ପ୍ରତିଶତର ହ୍ରାସ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି ।
ଦର କମିବାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହେଉଛି ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନା । ନ୍ୟୁୟର୍କରେ ଉଭୟ ଦେଶର ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତିରୁ ମୁକୁଳିବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ଖୋଜୁଛନ୍ତି । ଆଲୋଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ତେହେରାନ୍ ‘ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ’ କୁ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ପୁଣି ଖୋଲିବାକୁ ରାଜି ହୋଇପାରେ ଏବଂ ଏହା ବଦଳରେ ୱାସିଂଟନ ଇରାନ ଉପରୁ ଲାଗୁ ହୋଇଥିବା କଠୋର ଆର୍ଥିକ କଟକଣା ହଟାଇବ। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଏହି କୂଟନୈତିକ ଆଶା ଯୋଗୁଁ ହିଁ ଯୁଦ୍ଧ ସ୍ଥିତି ସତ୍ତ୍ୱେ ବର୍ତ୍ତମାନ ତୈଳ ଦର ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହିଛି ।
ୟେମେନର ହୁତୀ ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ଲୋହିତ ସାଗର ନିକଟସ୍ଥ ସାଉଦି ଆରବର ୟାନବୁ ଏବଂ ତାଇଫ ପ୍ରଦେଶକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି ୬ଟି ବାଲାଷ୍ଟିକ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ କରିଥିଲେ । ଅବଶ୍ୟ ସାଉଦି ସେନା ଏହାକୁ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ହିଁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା । ତଥାପି ଏହି ଘଟଣା ପ୍ରମାଣ କରୁଛି ଯେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ଏବେ ମଧ୍ୟ ସିଧାସଳଖ ବିପଦରେ ଅଛି ।
ଚଳିତ ବର୍ଷ ଫେବୃଆରୀରୁ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ ପରିବହନର ୨୦% ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି । କେବଳ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ତୈଳ ଦର ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ବଢ଼ିଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଏଲଏନଜି କ୍ରେତାମାନେ ଏବେ ନୂଆ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ବିକଳ୍ପ ଖୋଜିବା ଆରମ୍ଭ କଲେଣି ।
ଇରାନର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମସୁଦ ପେଜେସକିଆନ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯୁଦ୍ଧର ଅବସାନ ଏବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆମେରିକା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଛି । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ସାଉଦି ଆରବ ୟାନବୁ ଅଭିମୁଖେ ଯାଇଥିବା ତାର ପୂର୍ବ-ପଶ୍ଚିମ ପାଇପଲାଇନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ତୈଳ ଉତ୍ତୋଳନ ବଢ଼ାଉଛି । କିନ୍ତୁ ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କରଗୁଡ଼ିକର ଲୋଡିଂ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାଭାବିକ ହୋଇନଥିବାରୁ ବଜାରରେ ଏବେ ବି ଅନିଶ୍ଚିତତା ଲାଗି ରହିଛି । ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ସଫଳ ହେଲେ, ଭାରତୀୟ ବଜାରରେ ଇନ୍ଧନ ଦର ହ୍ରାସ ପାଇପାରିବ ।
