ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ନାଗରିକତା ନିୟମ, ୨୦୦୯ରେ ସଂଶୋଧନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଛି । ଯାହା ପ୍ରବାସୀ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ (OCI) କାର୍ଡଧାରକ ଏବଂ ନାଗରିକତା ଆବେଦନ ସହିତ ଜଡିତ ଅନେକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ମୋଡ୍ ପ୍ରଚଳନ କରିଛି । ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ଗେଜେଟ୍ ବିଜ୍ଞପ୍ତିରେ, ସରକାର ପିଲାମାନଙ୍କ ସହିତ ଜଡିତ ନାଗରିକତା ଆବେଦନ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯୋଡିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ “ନାବାଳକ ପିଲା ଅନ୍ୟ ଦେଶର ପାସପୋର୍ଟ ସହିତ ଏକକାଳୀନ ଭାରତୀୟ ପାସପୋର୍ଟ ରଖିପାରିବେ ନାହିଁ।”
ନୂତନ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ନାଗରିକତା (ସଂଶୋଧନ) ନିୟମ, ୨୦୨୬, OCI କାର୍ଡ ପଞ୍ଜିକରଣ ଏବଂ ପରିତ୍ୟାଗ ପାଇଁ ଆବେଦନଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଏକ ଅନଲାଇନ୍ ପୋର୍ଟାଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ କରାଯିବ । OCI ପରିତ୍ୟାଗ ଘୋଷଣା କରିବା ପରେ, ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ମୂଳ କାର୍ଡ ନିକଟସ୍ଥ ଭାରତୀୟ ମିଶନ, ପୋଷ୍ଟ କିମ୍ବା ବିଦେଶୀ ଆଞ୍ଚଳିକ ପଞ୍ଜିକରଣ ଅଧିକାରୀ (FRRO)ଙ୍କ ନିକଟରେ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ପଡିବ ।
ଯଦିଓ ସରକାର OCI ସ୍ଥିତି ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରନ୍ତି, ତଥାପି କାର୍ଡଟି ଫେରସ୍ତ କରିବାକୁ ପଡିବ । ଯଦି କାର୍ଡ ଫେରସ୍ତ ନହୁଏ, ସରକାର ଏହାକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ବାତିଲ କରିପାରିବେ । e-OCI ଧାରକଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ସରକାର ଏହାକୁ ଡିଜିଟାଲ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ରେକର୍ଡରେ ବାତିଲ କରିପାରିବେ । ନୂଆ ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ଏକ ନକଲ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ଦାଖଲ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରେ ଏବଂ e-OCI ସିଷ୍ଟମ ପ୍ରଚଳନ କରେ, ଯାହା ଅଧୀନରେ ଆବେଦନକାରୀମାନଙ୍କୁ ଏକ ଭୌତିକ OCI କାର୍ଡ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇପାରିବ କିମ୍ବା ଡିଜିଟାଲ ଭାବରେ OCI ପଞ୍ଜିକରଣ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରିବ ।
ନୂତନ ନିୟମଗୁଡ଼ିକ OCI କିମ୍ବା ନାଗରିକତା ଆବେଦନର ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବାର ଅଧିକାର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ । ଏହି ପ୍ରକାରର ମାମଲାଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ମୂଳ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣକାରୀ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଠାରୁ ଏକ ସ୍ତର ଉଚ୍ଚର କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମୀକ୍ଷା କରାଯିବ ।
ନାଗରିକତା ଆଇନ, ୧୯୫୫ରେ ସଂଶୋଧନ ମାଧ୍ୟମରେ ୨୦୦୫ରେ OCI ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଯୋଜନା ଭାରତୀୟ ବଂଶୋଦ୍ଭବ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଭାରତର ବିଦେଶୀ ନାଗରିକ ଭାବରେ ପଞ୍ଜିକରଣ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଏ, ଯଦି ସେମାନେ ଜାନୁଆରୀ ୨୬, ୧ ୯୫୦ରେ କିମ୍ବା ତା’ପରେ ଭାରତର ନାଗରିକ ହୋଇଥିବେ, କିମ୍ବା ସେହି ତାରିଖରେ ନାଗରିକତା ହାସଲ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଥିବେ । ତଥାପି, ଯେଉଁମାନେ ପାକିସ୍ତାନ କିମ୍ବା ବାଂଲାଦେଶର ନାଗରିକ ଅଟନ୍ତି କିମ୍ବା ରହିସାରିଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ଯାହାଙ୍କ ପିତାମାତା, ଜେଜେବାପା, କିମ୍ବା ଜେଜେମାଆ ପାକିସ୍ତାନ କିମ୍ବା ବାଂଲାଦେଶର ନାଗରିକ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଏହି ଯୋଜନା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି ।