ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ଆଗାମୀ ଦେଢ଼ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି। ବାୟୁସେନା ୨୦୪୦ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରାୟ ୬୦ ପ୍ରତିଶତ ସ୍ୱଦେଶୀ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଯୁଦ୍ଧ ନୌକା ବିକଶିତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଭାରତର ବାୟୁ ଶକ୍ତିକୁ ଉନ୍ନତ କରିବ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସନ୍ତୁଳନକୁ, ବିଶେଷକରି ପାକିସ୍ତାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ, ଭାରତ ସପକ୍ଷରେ ମଜବୁତ କରିବ। ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୪୦ ସୁଦ୍ଧା, ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ପାଖରେ ପ୍ରାୟ ୪୫୪ ସ୍ୱଦେଶୀ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ରହିବ। ବାୟୁସେନା ଏହାର ଅନୁମୋଦିତ ୪୨ ସ୍କ୍ୱାର୍ଡନ ଶକ୍ତିକୁ ପୁନର୍ବାର ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି।
ତେଜସ୍ ଏବଂ AMCA କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକ ଏହି ରଣନୀତିର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ। ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ, ୧୮୦ ଟି ତେଜସ୍ Mk1A ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନକୁ ବାୟୁସେନାରେ ସାମିଲ କରାଯିବ। ଏହା ସହିତ, ପ୍ରାୟ ୪୦ଟି ପୁରୁଣା ତେଜସ୍ Mk1 ବିମାନ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦଶନ୍ଧି ପାଇଁ ସେବାରେ ରହିବ। ଏହି ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ପୁରୁଣା ଜାଗୁଆର ଏବଂ MiG-21 ସ୍କ୍ୱାର୍ଡନକୁ ବଦଳାଇବ, ଯାହାକୁ ଆଗାମୀ ପାଞ୍ଚରୁ ଛଅ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯିବ।
ତେଜସ୍ Mk2 ମଧ୍ୟମ ଦୂରଗାମୀ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ନୌକାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବ। ବାୟୁସେନା ୧୩୮ଟି ତେଜସ୍ Mk2 ବିମାନ ସାମିଲ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଯୋଜନାରେ କାମ କରୁଛି। ପ୍ରାରମ୍ଭରେ, ଏହି ବିମାନଗୁଡ଼ିକ MiG-29UPG ସ୍କ୍ୱାର୍ଡନକୁ ବଦଳାଇବ, ପରେ ସେମାନେ Mirage-2000 ଏବଂ Jaguar DARIN-III ବିମାନକୁ ମଧ୍ୟ ବଦଳାଇବ। ଏହା ପୁରୁଣା ବିମାନକୁ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ବନ୍ଦ କରିବା ସହିତ ବାୟୁସେନାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ ନାହିଁ।
AMCA (ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ମିଡିୟମ୍ କମ୍ବାଟ୍ ଏୟାରକ୍ରାଫ୍ଟ)କୁ ଭବିଷ୍ୟତର ସବୁଠାରୁ ଆଧୁନିକ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛି। ବାୟୁସେନା ୯୬ଟି AMCA ବିମାନ ସାମିଲ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ GE F-414 ଇଞ୍ଜିନ୍ ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ ୪୦ଟି AMCA Mk1 ବିମାନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବ। ପ୍ରାୟ ୨୦୩୫ ସୁଦ୍ଧା ବିତରଣ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ୨୦୩୭ ସୁଦ୍ଧା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେବ।
ଏହା ପରେ ଅଧିକ ଉନ୍ନତ ଇଞ୍ଜିନ୍ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ସିଷ୍ଟମ ବିଶିଷ୍ଟ ୫୦ ରୁ ୫୬ଟି AMCA Mk2 ବିମାନ ସାମିଲ କରାଯିବ। AMCA ଭାରତକୁ ପଞ୍ଚମ ପିଢ଼ିର ଷ୍ଟିଲ୍ଥ ଫାଇଟର କ୍ଲବରେ ପ୍ରବେଶ କରାଇବ। ଏଥିରେ ଷ୍ଟେଲ୍ଥ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି, ସେନ୍ସର ଫ୍ୟୁଜନ୍ ଏବଂ ନେଟୱାର୍କ-କେନ୍ଦ୍ରିକ ଯୁଦ୍ଧ ଭଳି ଆଧୁନିକ କ୍ଷମତା ରହିବ। ବାୟୁସେନାର ଧ୍ୟାନ ସ୍ୱଦେଶୀକରଣ ଉପରେ ଥିବାବେଳେ, ବିଦେଶୀ ବିମାନ ଅଧିଗ୍ରହଣ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ କ୍ଷମତା ଅଭାବକୁ ପୂରଣ କରିବ। ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ୧୧୪ ରାଫେଲ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ MRFA କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅନୁସରଣ କରୁଛି। ଏହା ସହିତ, ରୁଷରୁ ୬୦ଟି Su-57E ପଞ୍ଚମ ପିଢ଼ିର ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ କ୍ରୟ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ତେଜସ୍, AMCA ଏବଂ ବିଦେଶୀ ବିମାନର ଏହି ମିଶ୍ରଣ ୨୦୪୦ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାକୁ ଏସିଆର ସବୁଠାରୁ ଆଧୁନିକ ଏବଂ ସନ୍ତୁଳିତ ବାୟୁଶକ୍ତି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ କରିପାରେ।