Menstrual stigma hit Odisha girls’ education: ପ୍ରାଇଭେସି, ଶୌଚାଳୟ, ସାମାଜିକ ବାସନ୍ଦ…ଋତୁସ୍ରାବ ବେଳେ ସ୍କୁଲ ଯାଉନାହାନ୍ତି ୭୪% ଛାତ୍ରୀ…ରିପୋର୍ଟ ବଖାଣିଲା ଓଡିଶାର ନଗ୍ନ ଚିତ୍ର!
ଭୁବନେଶ୍ବର: ଓଡିଶାର ଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ପାଠ ପଢାରେ ବାଧକ ସାଜୁଛି ମାସିକ ଋତୁସ୍ରାବ । ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନରେ ଉପଯୁକ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଥିବାରୁ ମାସିକ ଚକ୍ରର ୧ମରୁ ୮ମ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଣୀରୁ ଅନୁପସ୍ଥିତ ରହୁଛନ୍ତି ଛାତ୍ରୀ । କିଛି ଏପରି ସାଂଘାତିକ ଖୁଲାସା କରିଛି ସର୍ଭେ । ଯାହା ଏବେ ଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ନେଇ ଚିନ୍ତା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ।
ୟୁନିସେଫ୍, ଆଇନା, ୱାଟର ଏଡ୍, ଏମ୍ସ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓ ଆଇଆଇଟି-ଭୁବନେଶ୍ୱର ଭଳି ସଂଗଠନଗୁଡିକ ମିଳିତ ଭାବେ କରିଥିବା ଏହି ସର୍ଭେ ଅନୁଯାୟୀ, ଓଡିଶାର ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାାନ ମାନଙ୍କରେ ଋତୁସ୍ରାବ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ପରିଚାଳନା, ପରିମଳ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ସଚେତନତା ଏବଂ ପ୍ରାତିଷ୍ଠାନିକ ସହାୟତା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଅନେକ ଅଭାବ ରହିଛି । ରିପୋର୍ଟରେ ଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଶାରୀରିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ଅସହଜତାକୁ ସ୍କୁଲ ନ ଯିବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା । ଏଥିସହିତ ଋତୁସ୍ରାବ ଜନିତ ଗୋପନୀୟତାର ଅଭାବ, ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସୁବିଧା ଏବଂ ସାମାଜିକ ବାସନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟତମ ବଡ଼ କାରଣ ସାଜିଛି ବୋଲି ସର୍ଭେରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି । ଯେଉଁଥିରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳର ୧୨୧ଟି ସ୍କୁଲ ଓ ୫୬ଟି ସରକାରୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସମେତ ମୋଟ ୧୭୭ଟି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ନେଇ ସର୍ଭେ କରାଯାଇଥିଲା । ଏପ୍ରିଲ ୨୮ ରୁ ମେ ୨୫ ମଧ୍ୟରେ କରାଯାଇଥିବା ଏହି ମୂଲ୍ୟାୟନରେ ମାସିକ ଧର୍ମ ସମୟରେ ପରିଷ୍କାର ପରିଚାଳନା, ପରିମଳ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ସଚେତନତା ଏବଂ ଅନୁଷ୍ଠାନିକ ସହାୟତା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ନିରନ୍ତର ବ୍ୟବଧାନକୁ ଉଜାଗର କରାଯାଇଛି।
ଖାଲି ସେତିକି ନୁହେଁ, ସର୍ଭେରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ, ୯୪% ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଝିଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୃଥକ ଶୌଚାଳୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୌଳିକ ଋତୁସ୍ରାବ ପରିଷ୍କାର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସହାୟତା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅଭାବ ଏବଂ ପାଣି ଏବଂ ସାବୁନର ଅଭାବକୁ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଭାବରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରାୟ ୫୬% ସ୍କୁଲରେ ଋତୁସ୍ରାବ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ସୁବିଧା ନାହିଁ । ଯାହା ପରିବେଶଗତ ଏବଂ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଚିନ୍ତା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ସ୍କୁଲଗୁଡ଼ିକରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଅଭାବ ମଧ୍ୟ ଆଉ ଏକ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ । ମାତ୍ର ୨୭% ସ୍କୁଲରେ ନର୍ସ ବା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର୍ମୀ ଅଛନ୍ତି । ୪୪% ସ୍କୁଲରେ ଫାଷ୍ଟ ଏଡ୍ କିଟ୍ ରହିଛି । ଅନ୍ୟ ଏକ ସର୍ଭେରେ ୮୦୦ ଜଣ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଋତୁସ୍ରାବ ଅନୁକୂଳ ଶୌଚାଳୟର ଅଭାବ ରହିଛି । ଯାହାର ଭିତ୍ତିଭୂମି ତିଆରି କରିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ ରହିଛି ।
ଏହି ସମୟରରେ ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ଯୁବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଡିଟ୍ କରାଯାଇଛି ଯାହା ଏକ ବିଶ୍ୱ ଅଣଲାଭକାରୀ ସଂସ୍ଥା WRI ଇଣ୍ଡିଆ ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ଥାନ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଫ୍ରେମୱାର୍କ ବ୍ୟବହାର କରି କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ୮୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଯୁବକ ଯୁବତୀଙ୍କ ମତାମତ ରହିଛି। ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସମ୍ମାନ, ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ଆରାମଦାୟକ ପରିବେଶ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯିବା ଉଚିତ ବୋଲି ସର୍ଭରେ କୁହାଯାଇଛି ।