ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ନାଗ ପଞ୍ଚମୀ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବ, ଯାହା ଭଗବାନ ଶିବ ଏବଂ ନାଗ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ। ଚଳିତ ବର୍ଷ ଅଗଷ୍ଟ ୧୭ ତାରିଖ, ଶ୍ରାବଣ ମାସର ତୃତୀୟ ସୋମବାର ଦିନ ଏହି ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଉଛି । ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଯେ ଏହି ଦିନ ବ୍ରତ ପାଳନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ବ୍ରତ କଥା ଶୁଣିବା ବା ପଢ଼ିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ, ଅନ୍ୟଥା ପୂଜା ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଥାଏ।
ଏହି ଦିନ ନାଗ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ପରିବାରରେ ସୁଖ, ଶାନ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ରହିଛି।
ପୌରାଣିକ କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଜଣେ ସାହୁକାରଙ୍କ ସାତ ପୁଅ ଥିଲେ। ସମସ୍ତେ ବିବାହିତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ସାନ ବୋହୂ ବହୁତ ଗୁଣବତୀ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର କୌଣସି ନିଜ ଭାଇ ନଥିଲେ। ଦିନେ ଘର ଲିପିବା ପାଇଁ ମାଟି ଆଣିବାକୁ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ବଡ଼ ବୋହୂ ଏକ ସାପକୁ ମାରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ସାନ ବୋହୂ ସାପଟିକୁ ବଞ୍ଚାଇ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ତାକୁ ନିଜର ଭାଇ ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରିଥିଲେ। ସାପଟି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଭଉଣୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା।
ସମୟ କ୍ରମେ, ନାଗ ଦେବତା ନିଜ ଭଉଣୀକୁ ଅନେକ ସୁନା, ରୁପା, ହୀରା-ମୋତି ଓ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ହାର ଉପହାର ସ୍ୱରୂପ ଦେଇଥିଲେ । ସେହି ହାରର ବିଶେଷତ୍ୱ ଥିଲା ଯେ ତାହା କେବଳ ସାନ ବୋହୂ ବେକରେ ରହିଲେ ହୀରାର ହାର ହୋଇ ରହୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ କେହି ପିନ୍ଧିଲେ ତାହା ସାପ ପାଲଟି ଯାଉଥିଲା। ଲୋଭରେ ପଡ଼ି ସେହି ହାରକୁ ଛଡ଼ାଇ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ହାରଟି ସାପ ହୋଇଯିବାରୁ ସେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ତାହାକୁ ଫେରାଇ ଦେଇଥିଲେ ।
ଯେତେବେଳେ ବଡ଼ ବୋହୂ ଈର୍ଷା ପରାୟଣ ହୋଇ ସାନ ବୋହୂର ଚରିତ୍ର ଉପରେ ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ସେତେବେଳେ ନାଗ ଦେବତା ନିଜେ ଆସି ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ତାଙ୍କର ସତୀତ୍ୱ ପ୍ରମାଣ କରିବା ସହ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ।
ସେହି ଦିନଠାରୁ ନାଗ ପଞ୍ଚମୀ ପାଳନ କରିବାର ପରମ୍ପରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ପବିତ୍ର ଦିନରେ ମହିଳାମାନେ ନାଗ ଦେବତାଙ୍କୁ ଭାଇ ରୂପେ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି।
