ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ନେପାଳ ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ଦ୍ୱାରା ଲିପୁଲେଖ ଘାଟି ଦେଇ କୈଳାସ ମାନସରୋବର ଯାତ୍ରା ଆୟୋଜନ କରିବାକୁ ବିରୋଧ କରିଛି । ଏହା ୧୮୧୬ ମସିହାର ସୁଗୌଲି ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ନେପାଳର ସାର୍ବଭୌମ କ୍ଷେତ୍ର ବୋଲି କହିଛି । ନେପାଳ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହା କୈଳାସ ମାନସରୋବର ଯାତ୍ରା ସମ୍ପର୍କରେ କିଛି ପ୍ରଶ୍ନ ଏବଂ ଚିନ୍ତା ଉଠାଇଛି, ଯାହା ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ନେପାଳୀ କ୍ଷେତ୍ର ଲିପୁଲେଖ ଦେଇ ହେଉଥିବା କୁହାଯାଉଛି । ଭାରତୀୟ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏହାର କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇଛି ।
ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ମୁଖପାତ୍ର ରଣଧୀର ଜୟସୱାଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଭାରତର ସ୍ଥିତି ସର୍ବଦା ସ୍ଥିର ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ରହିଛି । ୧୯୫୪ ମସିହାରୁ କୈଳାସ ମାନସରୋବର ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଲିପୁଲେଖ ଘାଟ ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପଥ ହୋଇଆସିଛି । ଏହି ପଥ ଦେଇ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଚାଲି ଆସୁଛି । ଏହା କିଛି ନୂଆ ନୁହେଁ । କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ଦାବି ସମ୍ପର୍କରେ, ଭାରତ ସର୍ବଦା କହିଆସିଛି ଯେ ଏପରି ଦାବି ସଠିକ୍ ନୁହେଁ କିମ୍ବା ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରମାଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ ନୁହେଁ ।
ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ଏପରି ଏକପାଖିଆ ଏବଂ ମନମୁଖୀ ଭାବରେ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ଦାବିର ପ୍ରସାରଣ ଗ୍ରହଣୀୟ ନୁହେଁ । ଭାରତ ସର୍ବଦା ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କ ସହିତ ଜଡିତ ସମସ୍ତ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ନେପାଳ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ । ଏଥିରେ ଆଲୋଚନା ଏବଂ କୂଟନୀତି ମାଧ୍ୟମରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସହମତ ହୋଇଥିବା ବକେୟା ସୀମା ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।
ପୂର୍ବରୁ, ନେପାଳ ତାଙ୍କ ଚିଠିରେ କହିଥିଲେ, “ସରକାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଯେ ୧୮୧୬ର ସୁଗୌଲି ଚୁକ୍ତି ଠାରୁ ମହାକାଳୀ ନଦୀର ପୂର୍ବରେ ଥିବା ଲିମ୍ପିଆଧୁରା, ଲିପୁଲେଖ ଏବଂ କଳାପାଣି ନେପାଳର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଂଶ । କୈଳାସ ମାନସରୋବର ଯାତ୍ରା, ଯାହା ନେପାଳୀ ଅଞ୍ଚଳ ଲିପୁଲେଖ ଦେଇ ଘଟେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଭାରତ କୂଟନୈତିକ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ଉଭୟଙ୍କୁ ଏହାର ସ୍ପଷ୍ଟ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଚିନ୍ତା ଜଣାଇଛି।”
ଏଥିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ନେପାଳ ସରକାର ଭାରତକୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ କିମ୍ବା ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କିମ୍ବା ସୀମାପାର ବାଣିଜ୍ୟ କିମ୍ବା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିବାକୁ ନିରନ୍ତର ଅନୁରୋଧ କରିଆସୁଛି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଚୀନ୍ କୁ ମଧ୍ୟ ସରକାରୀ ଭାବରେ ଅବଗତ କରାଯାଇଛି ଯେ ଲିପୁଲେଖ ଅଞ୍ଚଳ ହେଉଛି ନେପାଳୀ ଅଞ୍ଚଳ ।
ନେପାଳ ଦାବି କରୁଛି ଯେ ନେପାଳ ଏବଂ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ଘନିଷ୍ଠ ଏବଂ ବନ୍ଧୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପର୍କର ଆତ୍ମା ଏବଂ ଭାବନା ଅନୁଯାୟୀ ଐତିହାସିକ ଚୁକ୍ତି ଏବଂ ଚୁକ୍ତିନାମା, ତଥ୍ୟ, ମାନଚିତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରମାଣ ଆଧାରରେ କୂଟନୈତିକ ଉପାୟରେ ସୀମା ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ତାହାର ସରକାର ସର୍ବଦା ପ୍ରତିବଦ୍ଧ ।
ଏହା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ, ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସମ୍ପ୍ରତି କୈଳାସ ମାନସରୋବର ଯାତ୍ରା ୨୦୨୬ ଘୋଷଣା କରିଛି । ଏହି ଯାତ୍ରା ଜୁନ୍ ରୁ ଅଗଷ୍ଟ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ । ଚଳିତ ବର୍ଷ, ମୋଟ ୨୦ଟି ବ୍ୟାଚ୍ ହେବ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟାଚ୍ ରେ ୫୦ ଜଣ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ରହିବେ । ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ୧୦ ଟି ବ୍ୟାଚ୍ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ଲିପୁଲେଖ ଘାଟ ଦେଇ ଏବଂ ୧୦ ଟି ସିକିମର ନାଥୁ ଲା ଘାଟ ଦେଇ ଯାତ୍ରା କରିବେ ।