ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ସହମତିରେ ରହିବା ପରେ ଦୁଷ୍କର୍ମ ମାମଲା କେମିତି? ଲିଭ୍-ଇନ୍ ସମ୍ପର୍କକୁ ନେଇ କଡ଼ା ଟିପ୍ପଣୀ କଲେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସମାଜରେ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲିଭ୍-ଇନ୍ ରିଲେସନସିପ୍ (Live-in Relationship) ଅର୍ଥାତ୍ ବିବାହ ନକରି ଏକାଠି ରହିବାର ଟ୍ରେଣ୍ଡ୍ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ତେବେ ଏହି ସମ୍ପର୍କ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଥିବା ଦୁଷ୍କର୍ମ ଅଭିଯୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏକ ବଡ଼ ତଥା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଟିପ୍ପଣୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଏକ ଲିଭ୍-ଇନ୍ ସମ୍ପର୍କରୁ ଓହରିଯିବା ବା ସମ୍ପର୍କ ଛିନ୍ନ କରିବା କେବେହେଲେ ନିଜେ ଏକ ଅପରାଧିକ ମାମଲା ବା ଦୁଷ୍କର୍ମ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ।
ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଆବେଦନର ଶୁଣାଣି କରିବା ସମୟରେ ବିଚାରପତି ଜଷ୍ଟିସ୍ ବି.ଭି. ନାଗରତ୍ନା ଏହି ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ମହିଳା ଜଣକ ନିଜ ପିଟିସନ୍ରେ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ଯେ, ଅଭିଯୁକ୍ତ ଯୁବକ ଜଣକ ତାଙ୍କୁ ବିବାହର ମିଥ୍ୟା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ତାଙ୍କ ସହ ଶାରୀରିକ ସମ୍ପର୍କ ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ଶେଷରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତାରଣା କରି ଛାଡ଼ିଦେଇଥିଲେ।
ଏହି ମାମଲାର ଶୁଣାଣି ବେଳେ ଜଷ୍ଟିସ୍ ନାଗରତ୍ନା ଉଦ୍ବେଗ ପ୍ରକାଶ କରି ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ, “ଏହା ଏକ ଲିଭ୍-ଇନ୍ ସମ୍ପର୍କ ଥିଲା। ସେ ମହିଳା ଜଣକ ବିବାହ ନକରି ମଧ୍ୟ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଠାରୁ ଏକ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ କରିଥିଲେ। ଆଉ ଏବେ ସମ୍ପର୍କ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ ସେ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଓ ନିର୍ଯାତନା ଅଭିଯୋଗ ଆଣୁଛନ୍ତି। ଏସବୁ କ’ଣ?”
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସହମତିରେ ଏକାଠି ରହିବା (Consensual live-in relationship) ଏବଂ ଅପରାଧିକ ଯୌନ ନିର୍ଯାତନା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସୂକ୍ଷ୍ମ ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି। କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯେତେବେଳେ ଦୁଇଜଣ ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ବିବାହ ବନ୍ଧନ ବାହାରେ ଏକାଠି ରହିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେହି ସମ୍ପର୍କରେ କିଛି ବିପଦ ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ।
ଜଷ୍ଟିସ୍ ନାଗରତ୍ନା ଆହୁରି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ, “ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ସେମାନେ ସ୍ୱାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀ ଭଳି ଏକାଠି ରହିଲେ। ଯେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମନାନ୍ତର ହେଲା ଏବଂ ସେମାନେ ଅଲଗା ହେଲେ, ସେତେବେଳେ ମହିଳା ଜଣକ ପୁରୁଷ ନାଁରେ ଦୁଷ୍କର୍ମ ମାମଲା ରୁଜୁ କରୁଛନ୍ତି। ବିବାହ ବାହାରେ ସମ୍ପର୍କ ରଖିଲେ ଏଭଳି ପରିଣାମ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ଏକ ସମ୍ପର୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉଭୟଙ୍କ ସହମତିରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା, ସେଠାରେ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଭଳି ଅପରାଧର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି କେଉଁଠୁ?”
ବିଚାରପତି ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ ଯେ, ଏଭଳି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଲେ ଅନେକ ସମୟରେ କୋର୍ଟଙ୍କୁ “ପୀଡ଼ିତାଙ୍କୁ ଅପମାନିତ କରାଯାଉଛି” ବୋଲି ସମାଲୋଚନାର ଶିକାର ହେବାକୁ ପଡ଼େ। କିନ୍ତୁ ଆଇନର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ‘ସମ୍ମତି’ର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପକୁ ତର୍ଜମା କରିବା ନିହାତି ଜରୁରି ବୋଲି ସେ ମତ ରଖିଥିଲେ।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ପୀଡ଼ିତାଙ୍କ ଓକିଲ କୋର୍ଟରେ ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଥିଲେ ଯେ ମହିଳାଙ୍କୁ ଯେତେବେଳେ ୧୮ ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଅଭିଯୁକ୍ତ ତାଙ୍କୁ ବିବାହର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲା। ଏପରିକି ଅଭିଯୁକ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ବିବାହିତ ଥିଲା, ଯାହାକି ମହିଳାଙ୍କୁ ଅଜଣା ଥିଲା ବୋଲି ଓକିଲ ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଏହି କଡ଼ା ଟିପ୍ପଣୀ ଏବେ ଲିଭ୍-ଇନ୍ ରିଲେସନସିପ୍କୁ ନେଇ ଏକ ନୂଆ ଆଇନଗତ ବିତର୍କ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
