ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆମେରିକାର ବଡ଼ ଚାଲ୍
ଚୀନକୁ ଦେଲା ବଡ଼ ଝଟକା
ଭାରତ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆକୁ ପଠାଇଲା ବିଶେଷ ନିମନ୍ତ୍ରଣ
ଚୀନକୁ କଲା ଅଣଦେଖା
ବିରଳ ପୃଥିବୀ ଖେଳରେ ଚୀନ୍ର ପତନ ନେଇ ଆମେରିକାର ଚାଲ୍
ୱାଶିଂଟନରେ ଏକ ନୂତନ ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି। ଚୀନ୍ର ଖଣିଜ ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ସମାପ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ଭାରତ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆକୁ G7 ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବୈଠକରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଛି। ସୋମବାର ହେବାକୁ ଥିବା ଏହି ବୈଠକର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ଏବଂ ବ୍ୟାଟେରୀରେ ବ୍ୟବହୃତ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥର ଯୋଗାଣକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଡ୍ରାଗନର ସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରିତାକୁ ରୋକାଯାଇପାରିବ।
ତେବେ ଆଜି, ଆପଣଙ୍କ ପକେଟରେ ଥିବା ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ନିୟୋଜିତ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ଜୀବନ ‘ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ’ ଅର୍ଥାତ୍ ବିରଳ ପୃଥିବୀ ଉପାଦାନରେ ରହିଛି। ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଜଗତରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଚୀନର ପ୍ରାଧାନ୍ୟକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ଆମେରିକାର ଅର୍ଥ ସଚିବ ସ୍କଟ୍ ବେମେଣ୍ଟ ନିଶ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି ଯେ ୱାଶିଂଟନରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାକୁ ଥିବା G7 ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଠକରେ ଭାରତ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଛି। ସୋମବାର ଦିନ ହେବାକୁ ଥିବା ଏହି ବୈଠକର ମୁଖ୍ୟ ଏଜେଣ୍ଡା ସ୍ପଷ୍ଟ ରହିଛି। ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥର ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଏବଂ କୌଣସି ଏକ ଦେଶ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ଦୂର କରିବା।
ଆମେରିକାର ଚାଲ୍ ପଛରେ କାରଣ କ’ଣ?
ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭ୍ୟାସ ପଛରେ ପ୍ରକୃତ କାରଣ ହେଉଛି ବିରଳ ପୃଥିବୀ ଉପାଦାନ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ଉପରେ ଚୀନର ଏକପାଖିଆ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଶକ୍ତି ଏଜେନ୍ସି (IEA) ର ତଥ୍ୟ ଉପରେ ନଜର ପକାଇଲେ ପରିସ୍ଥିତିର ଗମ୍ଭୀରତା ପ୍ରକାଶ ପାଇବ। ତମ୍ବା, ଲିଥିୟମ, କୋବାଲ୍ଟ, ଗ୍ରାଫାଇଟ୍ ଏବଂ ବିରଳ ପୃଥିବୀର ବିଶୋଧନରେ ଚୀନର ଅଂଶ ୪୭% ରୁ ୮୭% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।ଏହି ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ବ୍ୟାଟେରୀ ଏବଂ ନବୀକରଣୀୟ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଅର୍ଦ୍ଧପରିବାହୀ ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉପକରଣ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଚୀନ ଜାପାନକୁ ବିରଳ ପୃଥିବୀ ଏବଂ ଚୁମ୍ବକ ରପ୍ତାନି ଉପରେ କଟକଣା ଲଗାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିବା ପରେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଚିନ୍ତା ସମ୍ପ୍ରତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହା ସହିତ, ଜାପାନୀ ସାମରିକ ବାହିନୀ ପାଇଁ ଦ୍ୱୈତ-ବ୍ୟବହାର ସାମଗ୍ରୀର ରପ୍ତାନି ମଧ୍ୟ ନିଷିଦ୍ଧ କରାଯାଇଥିଲା। ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶମାନେ ଭୟ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଯୋଗାଣ ବାଧା ସେମାନଙ୍କ ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ଉଭୟକୁ ବିପଦରେ ପକାଇପାରେ।
ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ସହିତ ଆମେରିକାର ନୂତନ ମେଣ୍ଟ
ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଏହି ଦିଗରେ ଏକ ପାଦ ଆଗକୁ ନେଇସାରିଛି। ଗତ ବର୍ଷ ଅକ୍ଟୋବରରେ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଆମେରିକା ସହିତ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲା, ଯାହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ଚୀନର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ହ୍ରାସ କରିବା। ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ୮.୫ ବିଲିୟନ ଡଲାର ମୂଲ୍ୟର ପ୍ରକଳ୍ପ ଚାଲିଛି। ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ବିରଳ ପୃଥିବୀ ଏବଂ ଲିଥିୟମ ଭଳି ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥର ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଯୋଗାଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ରଣନୈତିକ ସଂରକ୍ଷଣ ନିର୍ମାଣ କରୁଛି। ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ରାଜଧାନୀ କାନବେରାରୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ୟୁରୋପ, ଜାପାନ, ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ଏବଂ ସିଙ୍ଗାପୁର ଭଳି ଦେଶ ମଧ୍ୟ ଏହି ପଦକ୍ଷେପରେ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।ଆମେରିକାର ଅର୍ଥ ସଚିବ ସ୍କଟ୍ ବେମେଣ୍ଟ ନିଜେ ଏହି ବୈଠକର ଆୟୋଜନ କରୁଛନ୍ତି। ସେ ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଗତ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ G7 ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ପରଠାରୁ ସେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଏକ ପୃଥକ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଚାପ ପକାଇ ଆସୁଛନ୍ତି। ଯଦିଓ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଡିସେମ୍ବରରେ ଏକ ଭର୍ଚୁଆଲ୍ ବୈଠକ କରିଥିଲେ, ଏହି ମୁହାଁମୁହିଁ ଆଲୋଚନାକୁ ଏବେ ଅଧିକ ଗମ୍ଭୀର ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। ତେବେ ଭାରତ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଗ୍ରହଣ କରିଛି କି ନାହିଁ ତାହା ତୁରନ୍ତ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏହି ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଭାରତ ପାଇଁ ବି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, କାରଣ G7 (ଆମେରିକା, ୟୁକେ, ଜାପାନ, ଫ୍ରାନ୍ସ, ଜର୍ମାନୀ, ଇଟାଲୀ ଏବଂ କାନାଡାକୁ ନେଇ ଗଠିତ) ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାର ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ଚୀନ ଉପରେ ବହୁତ ନିର୍ଭର କରିଆସିଛି। ଏବେ, ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଚାହାଁନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ଭଳି ଅଂଶୀଦାରମାନେ ଏହି ନିର୍ଭରଶୀଳତାକୁ ହ୍ରାସ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ। ଯାହା ଭାରତ ପାଇଁ ବି ବଡ଼ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିବ।