ଓଡ଼ିଶାରେ ବକ୍ସାଇଟ୍ ସନ୍ଧାନ ଏବଂ ଅନୁସନ୍ଧାନ; ସାଟେଲାଇଟ୍ ଆଧାରିତ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବିକାଶ ପାଇଁ ଆଇଆଇଟି ଭୁବନେଶ୍ୱର ପୁରସ୍କୃତ
ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଚତୁର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ଖଣି ଏବଂ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ମିଳନୀ ୨୦୨୬ରେ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ ଅଫ୍ ଜିଓକେମିକାଲ୍ ଏକ୍ସପ୍ଲୋରେସନ୍ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଓଡ଼ିଶାରେ ବକ୍ସାଇଟ୍ ପ୍ରୋସ୍ପେକ୍ଟିଂ ଏବଂ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପାଇଁ ସାଟେଲାଇଟ୍-ଆଧାରିତ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବିକାଶ ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (ଆଇଆଇଟି) ଭୁବନେଶ୍ୱରର ସହାୟକ ପ୍ରଫେସର ଡକ୍ଟର ଅଶିମ ସତ୍ତାରଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯାଇଥିଲା।
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ସମ୍ପଦ ସ୍ୱାଇଁ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ଡକ୍ଟର ଅଶିମ ସତ୍ତାର ଏବଂ ତାଙ୍କ ଗବେଷଣା ଦଳ ଉନ୍ନତ ହାଇପରସ୍ପେକ୍ଟ୍ରାଲ୍ ସାଟେଲାଇଟ୍ ରିମୋଟ୍ ସେନ୍ସିଂ ବ୍ୟବହାର କରି ଓଡ଼ିଶାର କୋରାପୁଟ ଏବଂ ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ତରରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବକ୍ସାଇଟ୍ ଜମା ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ସଫଳତାର ସହ ଚିହ୍ନଟ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଅଧ୍ୟୟନରେ ହାଇପରସ୍ପେକ୍ଟ୍ରାଲ୍ ସାଟେଲାଇଟ୍ ତଥ୍ୟ, କ୍ଷେତ୍ର ସର୍ବେକ୍ଷଣ, ଭୂରାସାୟନିକ ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଗ୍ରାଫିକ୍ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଏବଂ ପରୀକ୍ଷାଗାର ବର୍ଣ୍ଣାଳୀ ଅଧ୍ୟୟନକୁ ଏକୀକୃତ କରାଯାଇଥିଲା। ଏକତ୍ର ଏହି କୌଶଳଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବକ୍ସାଇଟ୍ ଜମାର ପ୍ରଥମ-କ୍ରମ ମ୍ୟାପିଂ ପାଇଁ ଏକ ଦୃଢ଼ ଢାଞ୍ଚା ପ୍ରଦାନ କରେ। ଏହି ଅଗ୍ରଣୀ ଅଧ୍ୟୟନ ଓଡ଼ିଶାରେ ବକ୍ସାଇଟ୍ ଜୋନ୍ଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଥମ ବଡ଼-ସ୍ତରର ରିମୋଟ୍ ସେନ୍ସିଂ-ଆଧାରିତ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ।
ଆଲୁମିନିୟମର ପ୍ରାଥମିକ ଖଣିଜ ବକ୍ସାଇଟ୍, ମହାକାଶ, ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ପ୍ୟାକେଜିଂ ଭଳି ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଞ୍ଚାମାଲ। ଓଡ଼ିଶାରେ ଆନୁମାନିକ ୨.୩ ବିଲିୟନ ଟନ୍ ବକ୍ସାଇଟ୍ ସଂରକ୍ଷଣ ଅଛି, ଯାହା ଭାରତର ମୋଟ ସମ୍ବଳର ୫୦%ରୁ ଅଧିକ। ତଥାପି ଏହି ଖଣିଜର ଅଧିକାଂଶ ପୂର୍ବଘାଟର ଆହ୍ବାନମୂଳକ ଭୂଖଣ୍ଡରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଯାହା ପାରମ୍ପରିକ ଅନୁସନ୍ଧାନକୁ ସମୟସାପେକ୍ଷ, ମହଙ୍ଗା ଏବଂ ପରିବେଶଗତ ଭାବରେ ଜଟିଳ କରିଥାଏ।
ହାଇପରସ୍ପେକ୍ଟ୍ରାଲ୍ ଇମେଜିଂ ବ୍ୟବହାର କରି ଆଇଆଇଟି ଭୁବନେଶ୍ୱର ଦଳ ଓଡ଼ିଶାର ଦୁଇଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବକ୍ସାଇଟ୍-ବାହକ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ ପୃଥିବୀ ସାମଗ୍ରୀର ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଢାଞ୍ଚା, ଯାହା ବର୍ଣ୍ଣାଳୀ ହସ୍ତାକ୍ଷର ଧାରଣାକୁ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ। ଏହି କୌଶଳ ଓଡ଼ିଶା ଏବଂ ବାହାରେ ସ୍ଥାୟୀ ଖଣିଜ ଅନୁସନ୍ଧାନକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ କମ ଖର୍ଚ୍ଚ, ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ପଦ୍ଧତି ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବ। ଏହି ନିଷ୍କର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ଖଣି ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକମାନଙ୍କୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବକ୍ସାଇଟ୍ ଅନୁସନ୍ଧାନ କ୍ଷେତ୍ର ଚିହ୍ନଟ, ସମ୍ବଳକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ଏବଂ ପରିବେଶଗତ ପ୍ରଭାବକୁ ହ୍ରାସ କରିବାରେ ସହାୟତା କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଓଡ଼ିଶାରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିର ଖଣିଜ ମ୍ୟାପିଂ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ସମ୍ବଳ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ମୂଳଦୁଆ ସ୍ଥାପନ କରିଥାଏ।