ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ (WHO) ରୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଓହରି ଯାଇଛି। ଏହା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଆମେରିକା ଏବଂ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କ୍ଷତି ହେବ ବୋଲି ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଚେତାବନୀ ଦିଆଯିବା ପରେ ଦେଶ ଗୁରୁବାର ଦିନ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ (WHO) ରୁ ଓହରିଯିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମାପ୍ତ କରିଛି। ଆମେରିକା କହିଛି ଯେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି COVID-19 ମହାମାରୀ ପରିଚାଳନାରେ WHO ର ବିଫଳତାକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିଥାଏ।
ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିତ୍ୱର ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମାଧ୍ୟମରେ WHO ରୁ ଆମେରିକାକୁ ଓହରିଯିବାର ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ଆମେରିକାର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ବୈଦେଶିକ ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା ଜାରି ଏକ ପ୍ରେସ୍ ରିଲିଜ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକା ଏବେ କେବଳ WHO ସହିତ ସଂଗଠନରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓହରିଯିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମାପ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ପରିମାଣରେ କାମ କରିବ।
ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ସରକାରୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅଧିକାରୀ କହିଛନ୍ତି, “ଆମର ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକ ଭାବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାର କୌଣସି ଯୋଜନା ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଆମେ ପୁନର୍ବାର ଯୋଗଦେବାର ଯୋଜନା ମଧ୍ୟ କରୁନାହୁଁ।” ଆମେରିକା କହିଛି ଯେ ଏହା ରୋଗ ନିରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରାଥମିକତା ଉପରେ ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ସହିତ ସିଧାସଳଖ କାମ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛି, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂଗଠନ ମାଧ୍ୟମରେ ନୁହେଁ।
ଆମେରିକୀୟ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ, WHO ଛାଡିବା ପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକାକୁ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷର ନୋଟିସ୍ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୨୬୦ ନିୟୁତ ଡଲାର ବକେୟା ଦେୟ ଦେବାକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଥିଲା। ତଥାପି, ଜଣେ ଆମେରିକାର ବୈଦେଶିକ ବିଭାଗର ଅଧିକାରୀ ଆଇନର ଆବଶ୍ୟକତା ସହିତ ମତଭେଦ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଯେ ଛାଡିବା ପୂର୍ବରୁ ଦେୟ ଦେବାକୁ ପଡିବ। ଜଣେ ବୈଦେଶିକ ବିଭାଗର ମୁଖପାତ୍ର ଗୁରୁବାର ଇମେଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ କହିଛନ୍ତି, “ଆମେରିକୀୟ ଜନସାଧାରଣ ପୂର୍ବରୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଦେୟ ଦେଇସାରିଛନ୍ତି।”
ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ମାନବ ସେବା ବିଭାଗ (HHS) ଗୁରୁବାର ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ଦସ୍ତାବିଜରେ କହିଛି ଯେ ସରକାର WHOକୁ ପାଣ୍ଠି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛି। HHS ମୁଖପାତ୍ରଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ତାଙ୍କ କ୍ଷମତା ବ୍ୟବହାର କରି WHOକୁ ଆଉ ଯେକୌଣସି ଆମେରିକୀୟ ସରକାରୀ ସହାୟତା ସ୍ଥଗିତ ରଖିଛନ୍ତି, କାରଣ ଏହା ଆମେରିକାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇଛି।
ଗୁରୁବାର ଜେନେଭାରେ WHO ମୁଖ୍ୟାଳୟ ବାହାରେ ଆମେରିକାର ପତାକା ମଧ୍ୟ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସପ୍ତାହଗୁଡ଼ିକରେ, ଆମେରିକା ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଜାତିସଂଘ ସଂସ୍ଥାରୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଛି।
WHOର କିଛି ସମାଲୋଚକ ସଂଗଠନକୁ ବଦଳାଇବା ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ସଂସ୍ଥା ଗଠନ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ତଥାପି, ଗତ ବର୍ଷ ସମୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥିବା ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନର ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟରେ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି ଯେ ଆମେରିକା WHO ଭିତରେ ସଂସ୍କାର ପାଇଁ ଜୋର ଦେବା ଏବଂ ଆମେରିକାର ନେତୃତ୍ୱକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଉଚିତ। ଗତ ବର୍ଷ ଧରି, ଅନେକ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିର ପୁନର୍ବିଚାର କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି।
WHO ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛି ଯେ ଆମେରିକା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୨୦୨୪ ଏବଂ ୨୦୨୫ ପାଇଁ ଏହାର ବକେୟା ଫି ଦେଇନାହିଁ। WHO ମୁଖପାତ୍ରଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଫେବୃଆରୀରେ ସଂଗଠନର କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ବୋର୍ଡ ବୈଠକରେ ଆମେରିକା ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଏବଂ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯିବ।
ୱାଶିଂଟନର ଜର୍ଜଟାଉନ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଓ’ନିଲ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଫର୍ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ହେଲ୍ଥ ଲ’ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଲରେନ୍ସ ଗୋଷ୍ଟିନ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ଆମେରିକାର ଆଇନର ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଲ୍ଲଂଘନ। ତଥାପି, ଟ୍ରମ୍ପ ଏଥିରୁ ଖସିଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି।
ଆମେରିକାର ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଯୋଗୁଁ WHO ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି। ସଂଗଠନକୁ ଏହାର ପରିଚାଳନା ଦଳକୁ ଅଧା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଛି ଏବଂ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ପରିସର ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଛି। ସମଗ୍ର ସଂଗଠନରେ ବଜେଟ୍ କାଟ୍ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଛି। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଆମେରିକା WHOର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପାଣ୍ଠିଦାତା ଥିଲା, ଏହାର ମୋଟ ପାଣ୍ଠିର ପ୍ରାୟ ୧୮ ପ୍ରତିଶତ ଯୋଗଦାନ ଦେଉଥିଲା। WHO କହିଛି ଯେ ଏହା ଏହି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟଭାଗ ସୁଦ୍ଧା ଏହାର ପ୍ରାୟ ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ କରିବ।