ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବଜେଟ୍ ୨୦୨୬-୨୭ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ସଶକ୍ତିକରଣ ଦିଗରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପଦକ୍ଷେପ। କେନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣ ‘She-Mart’ ନାମକ ଏକ ନୂତନ ପଦକ୍ଷେପ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି, ଯାହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ କେବଳ ଋଣ ନେବାଠାରୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ନିଜ କାମର ମାଲିକ ହେବା ପାଇଁ ସଶକ୍ତ କରିବ। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଏକ ଖେଳ ପରିବର୍ତ୍ତନକାରୀ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇପାରେ, ବିଶେଷକରି ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ ସହିତ ଜଡିତ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ।
ବଜେଟ୍ ଭାଷଣ ସମୟରେ, ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ସରକାର ଚାହାଁନ୍ତି ଯେ ମହିଳାମାନେ କେବଳ ଋଣଗ୍ରହୀତା ତାହା ନୁହେଁ ବରଂ ଋଣଗ୍ରହୀତା ହେବାଠାରୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ସ୍ଥାୟୀ ଏବଂ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ-ମାଲିକାନା ବ୍ୟବସାୟ ମଡେଲ ମାଧ୍ୟମରେ ନେତୃତ୍ୱ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ସେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଥିଲେ ଯେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଲକ୍ଷପତି ଦିଦି ଯୋଜନାର ସଫଳତା ଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣିତ, ଯାହା ଗ୍ରାମୀଣ ଭାରତର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମହିଳାଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ଭାବରେ ସଶକ୍ତ କରିଛି।
‘She-Mart’ ଯୋଜନା କ’ଣ?
‘She-Mart’ ଅଧୀନରେ, ସମ୍ପ୍ରଦାୟ-ମାଲିକାନାଧୀନ ଖୁଚୁରା ଦୋକାନଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯିବ, ଯାହା ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ ସହିତ ଜଡିତ ଉଦ୍ୟୋଗୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେବ। ଏହି ଖୁଚୁରା ଦୋକାନଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ଲଷ୍ଟର-ସ୍ତରୀୟ ଫେଡେରେସନ ଅଧୀନରେ ବିକଶିତ କରାଯିବ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଭିନବ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଆର୍ଥିକ ସମ୍ବଳ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ। ଏହି ମଡେଲର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ ହେଉଛି ଯେ ମହିଳାମାନେ କେବଳ କର୍ମଚାରୀ କିମ୍ବା ହିତାଧିକାରୀ ହେବେ ନାହିଁ, ବରଂ ମାଲିକାନା ଏବଂ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ମଧ୍ୟ ଅଂଶ ହେବେ।
ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଲକ୍ଷପତି ଦିଦି ଯୋଜନା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀର ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭ କରିବାରେ ଏବଂ ବାର୍ଷିକ ଅତି କମରେ ୧ ଲକ୍ଷ ଆୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି।
ଏହି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ, ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ପ୍ଲମ୍ବିଂ, LED ବଲ୍ ନିର୍ମାଣ, ଡ୍ରୋନ୍ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ମରାମତି ଭଳି ବ୍ୟବହାରିକ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ-ମୁଖୀ କୌଶଳ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଉଛି। ‘She-Mart’କୁ ଏହି ଯାତ୍ରାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ମହିଳାମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍ପାଦ ଏବଂ ସେବାକୁ ସିଧାସଳଖ ବଜାର ସହିତ ସଂଯୋଗ କରିପାରିବେ।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ‘She-Mart’ ଗ୍ରାମୀଣ ଏବଂ ଅର୍ଦ୍ଧ-ସହର ଅଞ୍ଚଳର ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ବଜାର ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ପ୍ରଦାନ କରିବ। ଏହା କେବଳ ସେମାନଙ୍କର ଆୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବ ନାହିଁ ବରଂ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତରରେ ମହିଳା ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ବ୍ୟବସାୟ ମଡେଲଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ମଜବୁତ କରିବ।
ତାଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣରେ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ୨୦୨୬ ବଜେଟରେ ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡ଼ିକ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଲାଭଦାୟକ ହେବ।