ବିଲୁପ୍ତ ହେବ ଲୋହରା ଖଣ୍ଡି ନଦୀ!

ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଭଞ୍ଜନଗର ସହର ଘୁମୁସର ମାଟିର ଇତିହାସ ଓଡିଶା ମାନଚିତ୍ରରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।ଏକଦା ବ୍ରିଟିଶମାନେ ଭଞ୍ଜନଗର ସହର ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହାକୁ ଗୋଟାଏ ଉପନିବେଶ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ଭଞ୍ଜନଗର ସହର ତିନି ଗୋଟି ପ୍ରବେଶ ପଥରେ ଥିବା ନଦୀ ସହର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବଢାଇବା ସହ ଜଳ ସଙ୍କଟ, କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିକାଶ ହେଉଥିଲା।ଭଞ୍ଜନଗର ସହର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଲୋହରା ଖଣ୍ଡି ନଦୀ ଓ ସହର ଉପକଣ୍ଠ ବେଲଗୁଣ୍ଠା ରାସ୍ତାରେ ଥିବା ବଡ ନଦୀ ଘୁମୁସର ଅଞ୍ଚଳର ବିକାଶ ପାଇଁ ମୁଖତଃ ଦାୟୀ ଥିଲା। ଏହି ଦୁଇ ନଦୀରୁ ଭଞ୍ଜନଗର ସହରକୁ ଜଳ ଯୋଗାଣ ହେଉଥିଲା ଓ ଆଖ ପାଖ ଚାଷ ଜମିକୁ ଜଳସେଚନ ହେଉଥିଲା।ଏକଦା ଏହି ଦୁଇ ନଦୀର ଜଳ ସ୍ଵଛ ଥିଲା ଓ ବହୁତ ପ୍ରସସ୍ଥ ଥିଲା କିନ୍ତୁ ସମୟ କ୍ରମେ ଏହି ନଦୀ ନିଜର ଅସ୍ଥିତ୍ଵ ହରାଇବାକୁ ଲାଗିଛି। ଆଜିର ସମାଜ ନିଜର ବୁଦ୍ଧି ବଳରେ ନଦୀକୁ ନାଳରେ ପରିଣତ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ଜନ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଜନବସତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଲୋକମାନେ ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ସହର ସମସ୍ତ ଅଳିଆ ପକାଉଛନ୍ତି। ସେହିପରି ନଦୀକୁ ଲାଗି ରହିଥିବା ଘରମାନଙ୍କରେ ପାଇଖାନାର ମଇଳା, ଘରର ମଇଳା ପାଣି ନଦୀରେ ପଡୁଛି। ଲୋହରା ଖଣ୍ଡି ନଦୀ ଦୁଇ ପାଖରେ ଜବର ଦଖଲ କରି ଘର, ପାଇଖାନା କରିଛନ୍ତି। ଏହିପରି କି ନଦୀର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଅନବନା ଗଛ ଯୋଗୁ ନଦୀ ସଙ୍କୁଚିତ ହୋଇ ଗୋଟାଏ କ୍ଷୁଦ୍ର ନାଳରେ ପରିଣତ ହୋଇ ଗଲାଣି। ଯେଉଁ ନଦୀରେ ବର୍ଷ ତମାମ ପାଣି ରହୁଥିଲା ସେହି ନଦୀ ବର୍ତ୍ତମାନ ଶୁଷ୍କ, ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଦିନ ନ ଆଶୁଣୁ ଜଳ ଶୂନ୍ୟ ହେଉଛି ଲୋହରା ଖଣ୍ଡି ନଦୀ। ଯେଉଁ ନଦୀର ଜଳ ଦିନେ କାଚ କେନ୍ଦୁ ପରି ଜଳ ଥିଲା ଆଜି ସେହି ନଦୀରେ ମଶା ମାଛିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କଳା ମିଚି ମିଚି ପାଣି ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ଏହି ନଦୀ ନିକଟରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଅନେକ ପରିବାର ଏହି ମଇଳା ଜଳକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି ଓ ରୋଗଗ୍ରସ୍ତ ମଧ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ନଦୀ ଉପରେ ଥିବା ରାସ୍ତା ଦେଇ କେତେଯେ ଅଫିସର, ନେତା, ଲୋକ ପ୍ରତିନିଧି ଯିବା ଆସିବା କରୁଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ କାହାର ନଜର ପଡୁନଥିବା ଦୁଃଖର ବିଷୟ। ସତେ ଯେପରି ଜଳ ସେଚନ ବିଭାଗ କୁମ୍ଭ କର୍ଣ୍ଣ ନିଦରେ ଶୋଇଛି। ଆଗକୁ ଭଞ୍ଜନଗର ସହରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ ଐତିହାସିକ ଠାକୁରାଣୀ ଯାତ୍ରା ଓ ଏହି ସହରକୁ ଆସିବେ ରାଜ୍ୟ ଓ ରାଜ୍ୟ ବାହାରର ଲୋକେ। ଯଦି ବେଳ ଥାଉଁ ଥାଉଁ ଯଦି ଏହି ନଦୀର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ହୋଇ ପାରନ୍ତା ତା ହେଲେ ଏହି ଠାକୁରାଣୀ ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଜଳ ସମସ୍ୟା ଦୂର ହେବା ସହ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାନ୍ତା ବୋଲି ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀ ମହଲରେ ଚର୍ଚା ହେଉଛି।