ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଯାହା ଦିନେ ଥିଲା ଅପହଞ୍ଚ
ଆଜି ସେଠି ଝରିଲା ମଣିଷ ଆଖିରୁ ଲୁହ
ପୂର୍ବରୁ କେବଳ ପଢ଼ୁଥିଲା
ଆଜି ଜହ୍ନ ଛାତିର ଏତେ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି ଭାବୁକ ହେଲା ମଣିଷ
ଚାନ୍ଦ ସି ମେହାବୁବା ହୋ ମେରି, କବ୍ ଏସା ମେନେ ସୋଚାଥା। ହାଁ ତୁମ ବିଲକୁଲ ୱେଶି ହୋ, ଜେଶା ମେନେ ସୋଚାଥା…ପ୍ରିୟତମାଙ୍କୁ ଚାନ୍ଦ ସହିତ ତୁଳନା କରୁଥିବା ଅନେକ ସୁପରହିଟ୍ ଭାରତୀୟ ଗୀତ ଆମେ ଶୁଣିଛେ, ଆଉ କେବେ କେବେ ଗୁଣଗୁଣେଇଛେ। କେତେବେଳେ ଚାନ୍ଦପରି ମୁହଁ…ଆଉ କେତେ ବେଳେ ଆକାଶର ସେ ଚାନ୍ଦକୁ ହାତ ପାପୁଲିରେ ରଖିଦେବାର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି, ଚନ୍ଦ୍ରଲୋକ ଦୁନିଆର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରେମିକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ। ଆଉ ଆଜି ଯେତେବେଳେ ସେହି ପ୍ରେମୀ ବାସ୍ତବରେ ଚନ୍ଦ୍ରର ସେହି ରୂପ ଦେଖିଛି, ଢ଼ାଳି ଦେଇଛି ସେଇ ଭାବନାର ଲୁହ। ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିବା ଚାରି ଜଣ ମହାକାଶଚାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣଙ୍କ ସହିତ ଏପରି କିଛି ଘଟିଛି, ଯାହା ତାଙ୍କ ଆଖିରେ ଲୁହ ଭରି ଦେଇଛି ।
ତେବେ ୬ ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦୨୬ ରେ, ନାସାର ଆର୍ଟେମିସ୍ II ମିଶନ୍ ମାନବ ମହାକାଶ ଯାତ୍ରା ଇତିହାସରେ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ସ୍ଥାପନ କରିଛି। କମାଣ୍ଡର ରିଡ୍ ୱାଇଜମ୍ୟାନ୍, ପାଇଲଟ୍ ଭିକ୍ଟର ଗ୍ଲୋଭର, ମିଶନ ବିଶେଷଜ୍ଞ କ୍ରିଷ୍ଟିନା କୋଚ୍ ଏବଂ କାନାଡିଆନ୍ ମହାକାଶଚାରୀ ଜେରେମି ହାନସନ୍ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ପରିକ୍ରମା କରିଥିଲେ, ପୁରା ୨୪୮,୬୫୫ ମାଇଲର ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ରେକର୍ଡ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଆପୋଲୋ ୧୩ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ୫୬ ବର୍ଷର ପୁରୁଣା ରେକର୍ଡକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଇଛି। ଆର୍ଟେମିସ୍ II ର ଯାତ୍ରା ପୃଥିବୀରୁ ସବୁଠାରୁ ଦୂର ମାନବ ମହାକାଶ ଯାତ୍ରା ହୋଇଛି। ମିଶନର ଶିଖରରେ, ଦୂରତା ପ୍ରାୟ ୨୫୨,୭୫୬ ମାଇଲରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା।
ଓରିଅନ୍ ମହାକାଶଯାନରେ ଥିବା ଚାରି ଜଣ ମହାକାଶଚାରୀ ଚନ୍ଦ୍ରର ଦୂର ପାର୍ଶ୍ୱ(Far Side) ଦେଇ ଗତି କରିବା ପରେ, ପୃଥିବୀର ପ୍ରଥମ ମଣିଷ ହୋଇଥିଲେ ଯେଉଁମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରର ସେହି ପାର୍ଶ୍ଵକୁ ଏତେ ନିକଟରୁ ଦେଖିଥିଲେ, ଯାହା ଆପୋଲୋ କ୍ରୁ ସେତେବେଳେ ଦେଖିପାରି ନଥିଲେ, ବିଶେଷକରି ଚନ୍ଦ୍ରର ମେରୁ ଅଞ୍ଚଳ। ସାତ ଘଣ୍ଟାର ଚନ୍ଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଅବଧି ମଧ୍ୟରେ, ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରର ଗର୍ତ୍ତ, ସମତଳ ଏବଂ ପର୍ବତମାଳାର ହଜାର ହଜାର ଫଟୋଗ୍ରାଫ୍ ଉଠାଇଥିଲେ ଏବଂ ଭଏସ୍ ନୋଟ୍ ରେକର୍ଡ କରିଥିଲେ।
ମିଶନର ସବୁଠାରୁ ରୋମାଞ୍ଚକର ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଥିଲା ଯୋଗାଯୋଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା। ଯେତେବେଳେ ଓରିଅନ୍ ଚନ୍ଦ୍ର ପଛରେ ଗଲା, ପ୍ରାୟ ୪୦ ମିନିଟ୍ ପାଇଁ ପୃଥିବୀ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏହା ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଭାବପ୍ରବଣ କରିଦେବା ଭଳି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଥିଲା। ସଙ୍କେତ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ ହେବା ମାତ୍ରେ, କ୍ରିଷ୍ଟିନା କୋଚ୍ କହିଥିଲେ, “ଆମେ ସର୍ବଦା ପୃଥିବୀକୁ ବାଛିବୁ, ଆମେ ପରସ୍ପରକୁ ବାଛିବୁ।” ତାଙ୍କ କଥା ପୃଥିବୀ ପ୍ରତି ଏକ ଅଟଳ ଆସକ୍ତି ଏବଂ ଦଳଗତ କାର୍ଯ୍ୟର ଭାବନାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଥିଲା।
ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଏତେ ନିକଟରୁ ଦେଖି ମହାକାଶଚାରୀମାନେ ପିଲାମାନଙ୍କ ପରି ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ, ଯେମିତି ଛୋଟବେଳେ ପିଲାଟି ଆକାଶରେ ଜହ୍ନ ମାମୁଁଙ୍କୁ ଦେଖିଲା ପରି। ଏହି ସମୟରେ କମାଣ୍ଡର ରିଡ୍ ୱିଜମ୍ୟାନ୍ ମିଶନ କଣ୍ଟ୍ରୋଲକୁ ରେଡିଓରେ କହିଥିଲେ, “ଆମେ ଚାରିଜଣ ସାରା ଜୀବନ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଖିଛୁ, କିନ୍ତୁ ଝରକାରୁ ଆମେ ଯେଉଁ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖୁଛୁ ତାହା ପ୍ରତି ଆମର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏଠାରେ ପିଲାମାନଙ୍କ ପରି। ଆମେ ଏହାକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ପାଇପାରୁନାହୁଁ। ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ।” ଆଉ ଏହି ସମୟରେ, ଭାବୁକ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ ୱିଜମ୍ୟାନ, ଯେତେବେଳେ ପୃଥିବୀଠାରୁ ରେକର୍ଡ ଦୂରତା ଯାତ୍ରା କରିଥିବା ଆର୍ଟେମିସ୍-୨ ମହାକାଶଚାରୀଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ଚନ୍ଦ୍ରର କିଛି କ୍ଷେତ୍ରର ନାମକରଣ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଗୋଟିଏ କ୍ଷେତ୍ରକୁ “ଇଣ୍ଟିଗ୍ରିଟି” ନାମକରଣ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଓରିଅନ୍ ମହାକାଶଯାନ ଅନୁସାରେ ଥିଲା। ଦ୍ୱିତୀୟ ନାମ ଶୁଣି କମାଣ୍ଡର ରିଡ୍ ୱିଜମ୍ୟାନ୍ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଥିଲେ। ପ୍ରକୃତରେ, ଏହି ନାମ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ କାରୋଲଙ୍କ ନାମରେ ଥିଲା, ଯିଏ ଆଉ ଜୀବିତ ନାହାନ୍ତି। ଚନ୍ଦ୍ର ଗର୍ତ୍ତର ନାମକରଣ କାରୋଲ୍ ୱିଜମ୍ୟାନ୍ କରି, ଆର୍ଟେମିସ୍-୨ ମହାକାଶଚାରୀମାନେ ସେମାନଙ୍କର ସହଯୋଗୀ କମାଣ୍ଡର ରିଡ୍ ୱିଜମ୍ୟାନଙ୍କ ସ୍ୱର୍ଗତ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ। ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଧରି କର୍କଟ ରୋଗ ସହିତ ଲଢ଼ିବା ପରେ କାରୋଲ୍ ମେ ୨୦୨୦ରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମ୍ମାନ ପୃଥିବୀବାସୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭାବୁକ କରିଥିଲା। କାରୋଲ୍ ନାମିତ ଗର୍ତ୍ତ ପୂର୍ବରୁ କେବେ ଦେଖାଯାଇ ନଥିଲା। ମହାକାଶଚାରୀ ଜେରେମି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସ୍ଥାନ କାରୋଲ୍ ନାମରେ ନାମିତ ହେବ।
ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ, କ୍ରୁ ଏକ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଥିଲେ। ଏହା ଚନ୍ଦ୍ର ଆରପାରିରୁ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥିବା ଏକ ବିରଳ ଦୃଶ୍ୟ ଥିଲା। ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ର ପଛରୁ ଓରିଅନ୍ ବାହାରିବା ସହିତ ପୃଥିବୀର ଏକ ଚମତ୍କାର ଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟ କଏଦ କରିଥିଲେ।