Asha Bhosle: ୨୦ ବର୍ଷ ବଡ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ବିବାହ…ଦିନେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିବାକୁ କରିଥିଲେ ଚେଷ୍ଟା…ଦୁଃଖ ଭିତରେ ସାଜିଥିଲେ ସୁରର ମଲ୍ଲିକା…

ମୁମ୍ବାଇ: ନିରବି ଯାଇଛି ସୁରର ମଲ୍ଲିକା ଆଶା ଭୋସଲେଙ୍କ ସ୍ଵର। ରବିବାର ୯୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଛି। ୧୯ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ସଙ୍ଗୀତକୁ ନିଜର ସାଧନା କରିଥିବା ଏହି କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଗାୟିକାଙ୍କ ଜୀବନ କୌଣସି ସଂଘର୍ଷ ଠାରୁ କମ୍ ନୁହେଁ। ପିଲାଟି ବେଳରୁ ହିଁ ସଙ୍ଗୀତରେ ନିଜର ରୁଚି ରଖୁଥିବା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗାୟିକା ଆଶା ଭୋସଲେ ନିଜ ନିଜ ଜୀବନରେ ଅନେକ ଦୁଃଖ ସହିଥିଲେ। ନିଜ ଆଖି ଆଗରେ ଝିଅ ନିଜକୁ ଗୁଳି କରିଥିଲେ, ପୁଅ କର୍କଟ ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ। ଅନେକ ଦୁଃଖ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଭିତରେ ବି ସେ ହାରିନଥିଲେ। ଆଉ ୧୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଗୀତ ଗାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ଗାୟିକା ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ ବିଜେତା ଏବଂ ସୁରର ମଲ୍ଲିକା ଭାବରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଅମର ହୋଇଗଲେ।

ଜଣେ ମହିଳା ଯାହାଙ୍କ ସ୍ୱର ଆଠ ଦଶନ୍ଧି, ହଜାର ହଜାର ଗୀତ ଏବଂ ଅଗଣିତ ଭାଷା ପାର କରିଛି। କିନ୍ତୁ ରେକର୍ଡିଂ ଷ୍ଟୁଡିଓ ଏବଂ ସ୍ପଟଲାଇଟ୍ ଠାରୁ ଦୂରରେ, ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଏପରି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦ୍ୱାରା ଭାରୀ ରହିଛି ଯାହା ବିଷୟରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବହୁତ କମ୍ ଲୋକ ଜାଣନ୍ତି।

ଏହି ପ୍ରବୀଣ ଗାୟିକା, ଯିଏ ୧୬ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଗୀତ ରେକର୍ଡ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମହିଳା ପ୍ଲେବ୍ୟାକ୍ ଗାୟିକା ପାଇଁ ରେକର୍ଡ ସାତଟି ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ସମେତ ବହୁ ସମ୍ମାନ ଜିତିଛନ୍ତି, ସେ ଘରୋଇ ନିର୍ଯାତନା, ମାନସିକ ଆଘାତ, ଦୁଇଟି ସନ୍ତାନ ହରାଇବା ସହ ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ଅନେକ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛନ୍ତି। ରମ୍ୟା ସର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ୨୦୨୫ ଜୀବନୀ ଆଶା ଭୋଁସଲେ: ଏ ଲାଇଫ୍ ଇନ୍ ମ୍ୟୁଜିକ୍ ରେ ପୁନଃପ୍ରକାଶିତ ତାଙ୍କ କାହାଣୀ, ସାର୍ବଜନୀନ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ପଛରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଏକ ଝଲକ ପ୍ରଦାନ କରିଛି।

୧୯୩୩ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୮ ରେ ମୁମ୍ବାଇର ସାଙ୍ଗଲି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଆଶା ପିଲାଟି ଦିନରୁ ତାଙ୍କର ସଙ୍ଗୀତ ଯାତ୍ରା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା । ମାତ୍ର ୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ବାପାଙ୍କୁ ହରାଇ କମ୍ ବୟସରୁ ହିଁ ପରିବାର ପ୍ରତିପୋଷଣର ଦାୟିତ୍ବ ନେଇଥିଲେ ଆଶା । ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ସେତେବେଳେ ଝଡ଼ ଉଠିଲା ଯେତେବେଳେ ପରିବାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯାଇ ୧୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ଭଉଣୀ ଲତା ମଙ୍ଗେସକରଙ୍କ ସେକ୍ରେଟାରିଙ୍କୁ ପ୍ରେମ ବିବାହ କଲେ। ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ଆଶା ଭୋଁସଲେ ଗଣପତରାଓ ଭୋଁସଲେଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଯେତେବେଳେ ସେ ମାତ୍ର ୧୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୨୦ ବର୍ଷ ବଡ଼ ଥିଲେ। ପରିବାରର ଅନୁମୋଦନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ହୋଇଥିବା ସେମାନଙ୍କର ବିବାହ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ କଷ୍ଟକର ଅଧ୍ୟାୟ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହୋଇଗଲା।

ଜୀବନୀରେ, ଆଶା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭଉଣୀ ଲତା ମଙ୍ଗେସକର ଏହି ବିବାହକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ ଜଣେ “ଦୁଃଖବାଦୀ” ବୋଲି କହିଥିଲେ ଏବଂ କହିଥିଲେ ଯେ ସେ ଚୁପଚାପ୍ ନିର୍ଯାତନା ସହ୍ୟ କରିଥିଲେ, ବିଶ୍ୱାସ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହା ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ତାଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।

ଜୀବନୀରୁ ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରକାଶ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଆଶାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ବିବାହ ସମୟରେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଉଦ୍ୟମ ବିଷୟରେ। ଚାରି ମାସର ଗର୍ଭବତୀ ଥିବା ସମୟରେ, ଗାୟିକା କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ଏତେ ହତାଶାର ସ୍ଥିତିରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ଯେ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋତଲ ସ୍ଲିପିଙ୍ଗ ପିଲ୍ ଖାଇ ଦେଇଥିଲେ। ପରେ ସେ ମନେ ପକାଇଲେ ଯେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖଦ ପରିସ୍ଥିତିରେ ହସ୍ପିଟାଲରେ ଥିଲେ ଏବଂ ଅସହ୍ୟ ମାନସିକ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଫସି ଯାଇଥିଲେ।

ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ଏକ ମୋଡ଼ ନେଇଥିଲା ଏବଂ ଶେଷରେ ସେ ୧୯୬୦ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ତୃତୀୟ ସନ୍ତାନର ଆଶା କରୁଥିବା ସମୟରେ ବିବାହରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇଥିଲେ।

ଆଶା ଭୋଁସଲେଙ୍କ ପ୍ରଥମ ବିବାହରୁ ତିନୋଟି ସନ୍ତାନ ଥିଲେ:

ହେମନ୍ତ ଭୋଁସଲେ – ସଂଗୀତ ସଂଗୀତକାର ଯିଏ ପରେ କର୍କଟ ରୋଗ ସହିତ ଲଢ଼ି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ।

ବର୍ଷା ଭୋଁସଲେ – ଗାୟିକା ଏବଂ ସାମ୍ବାଦିକ ଯିଏ ୨୦୧୨ରେ ନିଜକୁ ଗୁଳି କରି ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ।

ଆନନ୍ଦ ଭୋଁସଲେ – ତାଙ୍କର ସାନ ପୁଅ, ଯିଏ ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଙ୍କ କ୍ୟାରିଅର ପରିଚାଳନା କରୁଛନ୍ତି।

ପ୍ରଥମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଛାଡିବାର ବର୍ଷ ପରେ, ଆଶା ପୁଣି ଥରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସଂଗୀତକାର ଆର. ଡି. ବର୍ମନଙ୍କ ସହ ପ୍ରେମ ବନ୍ଧନରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇଥିଲେ। ଦୁହେଁ ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଗୀତର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସହଭାଗୀତା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହୋଇଗଲେ। ତଥାପି, ସେମାନଙ୍କ ବିବାହ ମଧ୍ୟ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲା। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ୧୯୯୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଦୁହେଁ ଅଲଗା ହୋଇଯାଇଥିଲେ, ଯଦିଓ ସେମାନେ ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ବର୍ମନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାବପ୍ରବଣ ଭାବରେ ଜଡିତ ଥିଲେ।

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କ ଝିଅ ବର୍ଷା ଭୋଁସଲେ ଡିପ୍ରେସନ ସହିତ ଲଢ଼ିବା ପରେ ୨୦୧୨ ରେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ। ଏହା ୨୦୦୮ ରେ ପୂର୍ବରୁ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଉଦ୍ୟମ କରିବାର ଚାରି ବର୍ଷ ପରେ ଘଟିଥିଲା। ତା’ପରେ ୨୦୧୫ ରେ, ଆଶାଙ୍କ ବଡ଼ ପୁଅ ହେମନ୍ତ ଭୋଁସଲେ କର୍କଟ ରୋଗ ସହିତ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଲଢ଼ିବା ପରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଗାୟିକା କାମ ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଜାରି ରଖିଥିଲେ, ପ୍ରାୟତଃ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଏବଂ ସାର୍ବଜନୀନ ଜୀବନରେ ସକ୍ରିୟ ରହିବାର କ୍ଷମତା ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ।

ଆଜି, ଆଶାଙ୍କ ପୁଅ ଆନନ୍ଦ ଭୋଁସଲେ ତାଙ୍କର ବୃତ୍ତିଗତ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ତଦାରଖ କରୁଛନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ନାତୁଣୀ ଜାନାଇ ଭୋଁସଲେ ପରିବାରର କଳା ଐତିହ୍ୟକୁ ଆଗକୁ ବହନ କରୁଛନ୍ତି। ଜାନାଇ ତାଙ୍କ ଜେଜେମାଙ୍କ ସହିତ ଅଭିନୟ କରିସାରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଆଗାମୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର “ଦି ପ୍ରାଇଡ୍ ଅଫ୍ ଭାରତ – ଛତ୍ରପତି ଶିବାଜୀ ମହାରାଜ” ରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି।

ଅନେକ ଭାରତୀୟଙ୍କ ପାଇଁ, ଆଶା ଭୋଁସଲେ କାଳଜୟୀ ଗୀତ ପଛରେ ଅମର ସ୍ୱର ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି। ତଥାପି ତାଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କାହାଣୀ ଏକ ସ୍ମରଣକାରୀ ଯେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ପ୍ରାୟତଃ ଅକଳ୍ପନୀୟ ସଂଘର୍ଷକୁ ଲୁଚାଇ ରଖିଛି। ତାଙ୍କ ଜୀବନ କେବଳ ସଙ୍ଗୀତ ମହାନତା ନୁହେଁ, ବରଂ ବଞ୍ଚିବାର ମଧ୍ୟ ଆଶା। ନିର୍ଯାତନା ସହିବା ଏବଂ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ପ୍ରୟାସରୁ ବଞ୍ଚିବା ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ତାଙ୍କର ଦୁଇ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଆଶା ଭୋଁସଲେଙ୍କ ଯାତ୍ରା କେବଳ ଜଣେ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଗାୟିକାଙ୍କ କାହାଣୀ ନୁହେଁ। ଏହା ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ କାହାଣୀ ଯିଏ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ଚାଲିଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ଜୀବନ ତାଙ୍କୁ ଅଟକିବାର ସମସ୍ତ କାରଣ ଦେଇଥିଲା। ଯାହା ତାଙ୍କୁ ପୁରା ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କରିଥିଲା ।

ଆଶା ଭୋଁସଲେ ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ଦାଦା ସାହେବ ଫାଲକେ ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ ସମେତ ଅନେକ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଥିଲେ। ସେ ଦୁଇଟି ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ଜିତିଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଗିନିଜ୍ ୱାର୍ଲ୍ଡ ରେକର୍ଡ ଦ୍ୱାରା ସଙ୍ଗୀତ ଇତିହାସରେ ସର୍ବାଧିକ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା କଳାକାର ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ପାଇଥିଲେ। ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ଭାରତ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଏକ ଅଲିଭା ଛାପ ଛାଡ଼ିଯାଇଛି।