ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ବିଶ୍ୱ ପାଣିପାଗ ଭଳି ଆମେରିକା-ଇରାନ ସମ୍ପର୍କ ଏବେ ଅତି ଅସ୍ଥିର ପରିସ୍ଥିତି ଦେଇ ଗତି କରୁଛି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନ ସହ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ପାଇଁ ‘ଗ୍ରେଟ୍ ପ୍ରୋଗ୍ରେସ’ ବା ବଡ଼ ଅଗ୍ରଗତି ହୋଇଥିବା ଦାବି କରୁଥିବା ବେଳେ, ଅନ୍ୟପଟେ ଭୟଙ୍କର ବୋମାମାଡ଼ର ଧମକ ମଧ୍ୟ ଦେଉଛନ୍ତି। ଏହି ପୂରା ଘଟଣାକ୍ରମକୁ ନେଇ ଏବେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି।
ଆମେରିକା ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ଇରାନକୁ ଏକ ନୂଆ ଶାନ୍ତି ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଛି। ପାକିସ୍ତାନର ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ଆଲୋଚନାରେ ଆମେରିକା ଦାବି କରିଛି ଯେ ଇରାନ ନିଜର ଆଣବିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବନ୍ଦ କରୁ। ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଇରାନ ଏହି ଚୁକ୍ତିରେ ରାଜି ନହୁଏ, ତେବେ ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଭୟଙ୍କର ଆକ୍ରମଣର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହି ‘କ୍ୟାରଟ୍ ଆଣ୍ଡ ଷ୍ଟିକ୍’ ବା ପ୍ରଲୋଭନ ଓ ଧମକର ରଣନୀତିକୁ ନେଇ କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
ଆମେରିକା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସଚିବ ପିଟ୍ ହେଗସେଥ୍ ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଇରାନର ସାମରିକ ସ୍ଥିତି ଓ ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ ପାଖରେ କୌଣସି ‘ଆତ୍ମଘାତୀ ଡଲଫିନ୍’ ନାହିଁ, ଯାହାକୁ ନେଇ ଗୁଜବ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଆମେରିକା ନୌସେନା ଏପରି କୌଣସି ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଛି କି ନାହିଁ, ସେ ନେଇ ହେଗସେଥ୍ ରହସ୍ୟମୟ ନୀରବତା ଅବଲମ୍ବନ କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଏହି ‘ନାଇଦର କନଫର୍ମ ନର ଡିନାଇ’ (ସୁନିଶ୍ଚିତ ନୁହେଁ କି ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ ନୁହେଁ) ବୟାନ ଆମେରିକାର ସାମରିକ ରହସ୍ୟକୁ ଅଧିକ ଘନୀଭୂତ କରିଛି।
ସମୁଦ୍ର ପଥରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ‘ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଫ୍ରିଡମ’କୁ ଟ୍ରମ୍ପ ସାମୟିକ ଭାବେ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଛନ୍ତି। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଇରାନ ସହ ଚାଲିଥିବା ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନାକୁ ଏକ ସୁଯୋଗ ଦେବା। ଯଦି ଏହି ଶାନ୍ତି ପ୍ରସ୍ତାବ ସଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଲାଗିରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଭୟ ଦୂର ହେବ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ତୈଳ ଦର ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଆସିବ।
ଏହି ରୋମାଞ୍ଚକର ଘଟଣାକ୍ରମ ଏବେ ଏକ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ମୋଡ଼ରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଇରାନ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏହି ‘ଅଲ୍ଟିମେଟମ୍’କୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି ନା ନୂଆ ବିବାଦ ମୁଣ୍ଡ ଟେକୁଛି, ତାହା ଆଗାମୀ କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯିବ।