ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ଆମେରିକାର ‘ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ’ ଦାବି କଲେ ଟ୍ରମ୍ପ, ଇରାନର କଡ଼ା ଚେତାବନୀ

ୱାଶିଂଟନ୍/ତେହେରାନ୍: ଆମେରିକାର ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏକ ବିବାଦୀୟ ବୟାନକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପୁଣି ଥରେ ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି । ବିଶ୍ୱର ତୈଳ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥା ରଣନୈତିକ ଜଳପଥ ‘ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ’ ଉପରେ ଆମେରିକା ନିଜର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଉଚିତ ବୋଲି ଟ୍ରମ୍ପ ଦାବି କରିଛନ୍ତି।

ଏକ ନିର୍ବାଚନୀ ସଭାରେ ଉଦବୋଧନ ଦେବାବେଳେ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଇରାନ ଯେପରି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ତୈଳ ଯୋଗାଣରେ କୌଣସି ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବ ନାହିଁ, ସେଥିପାଇଁ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ଏହି ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନିଜ ଦଖଲକୁ ନେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଇସ୍ରାଏଲ-ହମାସ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ତଥା ଲୋହିତ ସାଗରରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ଅଶାନ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏହି ମନ୍ତବ୍ୟ ବିବାଦକୁ ଆହୁରି ଘନୀଭୂତ କରିଛି।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏହି ଦାବି ଉପରେ ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ତୀବ୍ର ଓ କଡ଼ା ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ମୁଖପାତ୍ର ଏହି ମନ୍ତବ୍ୟକୁ ଦୃଢ଼ ନିନ୍ଦା କରିବା ସହ ଏହାକୁ ଏକ ‘ଦିବାସ୍ୱପ୍ନ’ ଏବଂ ଇରାନର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ପ୍ରତି ସିଧାସଳଖ ଆକ୍ରମଣ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି । ସେ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଆମେରିକା ଏହି ରଣନୈତିକ ଜଳପଥକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାକୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ସାମରିକ ଅପଚେଷ୍ଟା କରେ, ତେବେ ଏହାର ପରିଣାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟାବହ ହେବ। ଇରାନ ନିଜର ଜଳପଥ ଏବଂ ସୀମାର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଯେକୌଣସି କଠୋର ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ପଛାଇବ ନାହିଁ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦିଆଯାଇଛି ।

ଆମେରିକାର ଏଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବ ଏବଂ ଏହା ଏକ ବୃହତ୍ ଯୁଦ୍ଧର ରୂପ ନେଇପାରେ ବୋଲି ଇରାନ ଆଶଙ୍କା ବ୍ୟକ୍ତ କରିଛି।

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ହେଉଛି ପୃଥିବୀର ଅନ୍ୟତମ ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ନୌବାଣିଜ୍ୟ ମାର୍ଗ, ଯାହା ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗରକୁ ଓମାନ ଉପସାଗର ସହିତ ଯୋଡ଼ିଥାଏ। ବିଶ୍ୱର ମୋଟ ତୈଳ ରପ୍ତାନିର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ଏହି ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଜଳପଥ ଦେଇ ନିୟମିତ ଯାତାୟାତ କରିଥାଏ। ତେଣୁ ଏହି ମାର୍ଗ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଛକାପଞ୍ଝା ଲାଗି ରହିଛି। ଅତୀତରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ତିକ୍ତତା ଲାଗି ରହିଛି । ଆଗକୁ ଆମେରିକାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନ ହେବାକୁ ଥିବା ବେଳେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏଭଳି ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ବୟାନ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଚିନ୍ତାକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛି।