ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ରୁଷିଆ ଏବଂ ଇରାନ ଶୁକ୍ରବାର, ଆମେରିକା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶ ଦ୍ୱାରା ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିବା କଟକଣା ଏବଂ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶ ଦ୍ୱାରା ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିବା କଟକଣା ଏବଂ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ବ୍ରିକ୍ସ (BRICS) କୁ ଏପରି ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଆହ୍ବାନ ଦେଇଛନ୍ତି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀ ଏଭଳି ଆହ୍ବାନ ଓ ଚାପର ମୁକାବିଲା ଭଲ ଭାବରେ କରିପାରିବ। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ଏହି ବୈଠକ ଯେପରି ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ-ବିରୋଧୀ ମଞ୍ଚରେ ପରିଣତ ନ ହୁଏ, ତାହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ବାନ ହୋଇଛି।
ବ୍ରିକ୍ସ ବ୍ୟବସାୟ ଫୋରମରେ, ଇରାନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମାସୁଦ ପେଜେସ୍କିଆନ କହିଛନ୍ତି, “ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି ଇରାନ ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ଇରାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲୀ ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ଏହି ଚାପ ଆହୁରି ବିପଜ୍ଜନକ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହା କେବଳ ଭୌତିକ କ୍ଷତି ଘଟାଇନାହିଁ ବରଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଜାତୀୟ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସୁରକ୍ଷାଠାରୁ ପୃଥକ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଛି।”
ଇରାନ ଏବଂ ରୁଷ କ’ଣ କହିଥିଲେ?
ସେ କହିଛନ୍ତି, “ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଦେଶର ବାଣିଜ୍ୟ, ଶକ୍ତି ଭିତ୍ତିଭୂମି, କିମ୍ବା ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରାଜନୈତିକ କିମ୍ବା ସାମରିକ ଚାପ ତଳେ ଆସେ, ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଏହାର ସୀମା ବାହାରକୁ ବିସ୍ତାର କରେ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ କିମ୍ବା ବିଶ୍ୱ ସ୍ଥିରତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।” ଏହି ସମୟରେ, ରୁଷିଆର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭ୍ଲାଦିମିର ପୁଟିନ ସେହି ନେତାମାନଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ ଯେଉଁମାନେ ନିଜର ପୂର୍ବତନ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଫେରିପାଇବା ପାଇଁ ସମ୍ଭବପର ସମସ୍ତ ଉପାୟ ଅବଲମ୍ବନ କରୁଛନ୍ତି।
ଏହି ଭାଷଣଗୁଡ଼ିକ ଭାରତ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ଆହ୍ବାନଗୁଡ଼ିକର ଏକ ଝଲକ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା। ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିସ୍ଥିତିର ମୁକାବିଲା କରିବା ଏବଂ ନମନୀୟ ‘ବହୁ-ମେଣ୍ଟ ନୀତି’ (flexible multi-alignment policy) ବଜାୟ ରଖିବା ମଧ୍ୟରେ ଭାରତକୁ ଏକ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଭାରତ ଅବଗତ ଅଛି ଯେ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ BRICS (ବ୍ରିକ୍ସ) ଆଲୋଚନା ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିବ; କାରଣ ରୁଷିଆ ଓ ଇରାନ କଟକଣା ଯୋଗୁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ଚାଇନା ‘ଡି-ଡଲାରାଇଜେସନ’ (ଡଲାର ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ହ୍ରାସ) ଓ ସୀମା-ପାର୍ (cross-border) ଦେୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭଳି ପଦକ୍ଷେପକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ, ଯାହା ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ SWIFT ନେଟୱାର୍କ ପାଇଁ ଆହ୍ବାନ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ BRICS ପ୍ରତି ନିଜର ବିରୋଧଭାବକୁ କେବେବି ଲୁଚାଇ ନାହାନ୍ତି।