ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସେନାରେ କାମ କରୁଥିବା ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଓ ତାଲିମପ୍ରାପ୍ତ କୁକୁରମାନେ ବିସ୍ଫୋରକ ଓବୁଲା ଖଣି ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଟ୍ରାକିଂ, ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ସେନା କୁକୁର ବା ମିଲିଟାରୀ କୁକୁର ହେଉଛନ୍ତି ସେନାର ବିଶେଷ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ସାଥୀ ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧ, ସୁରକ୍ଷା, ଏବଂ ଖୋଜାଖୋଜି କାର୍ଯ୍ୟରେ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ଏମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଏବଂ ପ୍ରାଣବଳୀ ଦେଇ ମଧ୍ୟ ଦେଶର ସେବା କରନ୍ତି। ବେଳେ ବେଳେ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ ଯେ ଆମ ଦେଶର ସୈନିକଙ୍କ ପରି, ଏହି ଭାରତୀୟ ସେନା କୁକୁରଙ୍କର ସେବା ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ମାସିକ ଦରମା କିମ୍ବା ପେନସନ୍ ପାଆନ୍ତି କି ନାହିଁ। ଏହି ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ସେନା କୁକୁରଙ୍କର କଣ ହୁଏ? ସେମାନେ କୁଆଡ଼େ ଯାଆନ୍ତି, ଆସନ୍ତୁ ସେ ସବୁ ସମ୍ପର୍କରେ ଆମେ ଜାଣିବା…
ସେନା କୁକୁର ଅବସର ପରେ ସେମାନଙ୍କର ଯତ୍ନର ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ଭାରତୀୟ ସେନା। ସେମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ, ରହିବା ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ମଧ୍ୟ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଥାଏ। ଭାରତୀୟ ସେନା କୁକୁରମାନେ ଅବସର ପରେ ନଗଦ ପେନସନ୍ କିମ୍ବା ମାସିକ ଦରମା ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହାର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ସେମାନଙ୍କର ସେବା ସମର୍ଥନ ବିନା ଶେଷ ହୁଏ। ଅବସର ପରେ, ସରକାର ଏବଂ ସେନା ସେମାନଙ୍କର ନିରନ୍ତର କଲ୍ୟାଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତି। ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ସମେତ ସେମାନଙ୍କର ସେବା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଖର୍ଚ୍ଚ ସରକାରୀ ସମର୍ଥିତ ସୁବିଧା ମାଧ୍ୟମରେ କଭର କରାଯାଏ। ଏହା ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ସେନା କୁକୁରମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ବାକି ଜୀବନ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ଆରାମଦାୟକ ପରିବେଶରେ ବିତାଇବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଏ।
ସେନାର କୁକୁରମାନେ କେଉଁଠାରେ ରୁହନ୍ତି?
ସେମାନଙ୍କର ସେବା ସମାପ୍ତ କରିବା ପରେ, ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ କୁକୁରମାନଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ପୁନର୍ବାସ ସୁବିଧାକୁ ନିଆଯାଇଥାଏ। ଏପରି ଏକ ସୁବିଧା ହେଉଛି ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ମିରଟରେ ଥିବା ରିମାଉଣ୍ଟ ଭେଟେରିନାରୀ କର୍ପସ ସେଣ୍ଟର ଏବଂ କଲେଜରେ ଥିବା ବୃଦ୍ଧା ଆଶ୍ରମ। ଏହି କୁକୁରମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ହେମପୁରରେ ବହୁତ ସୁବିଧାରେ ରଖାଯାଏ। ଏହି ସୁବିଧା ବିଶେଷ ଭାବରେ କୁକୁରମାନଙ୍କର ଯତ୍ନ ନେବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି ଯେଉଁମାନେ ସେମାନଙ୍କର ସାମରିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ସକ୍ରିୟ ସେବା ପାଇଁ ଆଉ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି।
ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ଖର୍ଚ୍ଚ କିଏ ବହନ କରେ?
ସରକାର ଏହି ସାମରିକ କୁକୁରମାନଙ୍କର ଯତ୍ନ ପାଇଁ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଇଥାନ୍ତି। ପୁନର୍ବାସ ସୁବିଧାଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୌଳିକ ଆବଶ୍ୟକତାର ଯତ୍ନ ନିଅନ୍ତି। ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ କୁକୁରମାନେ ସେମାନଙ୍କର ସାମରିକ କ୍ୟାରିୟର ସମାପ୍ତ କରିବା ପରେ ନିଜକୁ ପ୍ରତିପାଳନ କରିବାକୁ ଛାଡ଼ିଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ସେମାନଙ୍କର ସେବାର ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯେଉଁ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ତାହା ସ୍ୱୀକୃତି ଦିଏ ଏବଂ ଅବସର ପରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଯତ୍ନ ପାଇବାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରେ।
ନାଗରିକମାନେ ଏହି କୁକୁରମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ କି?
ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁଯାୟୀ, ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ସାମରିକ କୁକୁରମାନଙ୍କୁ ଜନସାଧାରଣ, ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ କୁକୁର ପ୍ରେମୀଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇପାରିବ। ଆଗ୍ରହୀ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୃକ୍ତ RVC କେନ୍ଦ୍ରରେ ଏକ ଲିଖିତ ଆବେଦନ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ଯାଞ୍ଚ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ କୁକୁରକୁ ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇପାରିବ। ତଥାପି, ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ, ନୂତନ ମାଲିକ କୁକୁରର ଖାଦ୍ୟ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖର୍ଚ୍ଚ ପାଇଁ ଦାୟୀ ହୋଇଯାଆନ୍ତି।
ସାମରିକ କୁକୁରମାନଙ୍କୁ କିପରି ତାଲିମ ଦିଆଯାଏ?
କୁକୁରମାନେ ଛୋଟ ଥିବା ସମୟରେ ତାଲିମ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। କୁକୁରମାନେ ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରାୟ ୬ ମାସ ବୟସରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ତାଲିମ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି। ତାଲିମ ପ୍ରାୟ ୬ରୁ ୯ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥାଏ। ସେମାନଙ୍କର କ୍ଷମତା ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି, କୁକୁରମାନଙ୍କୁ ଖଣି ଚିହ୍ନଟ, ବିସ୍ଫୋରକ ଚିହ୍ନଟ, ଟ୍ରାକିଂ, ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ସମେତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭୂମିକା ପାଇଁ ତାଲିମ ଦିଆଯାଏ।
ସେମାନଙ୍କର ତାଲିମ କଠୋର, କାରଣ କୁକୁରମାନଙ୍କୁ ଶେଷରେ ଏପରି ପରିବେଶରେ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଇପାରେ ଯେଉଁଠାରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ବିସ୍ଫୋରକ ଚିହ୍ନଟ କରିବା କିମ୍ବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଜୀବନ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁର ପ୍ରଶ୍ନ ହୋଇପାରେ।
ସାମରିକ କୁକୁରମାନେ କେତେ ସମୟ ପାଇଁ ସେବା କରନ୍ତି?
ସାମରିକ କୁକୁରମାନେ ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରାୟ ୮ରୁ ୯ ବର୍ଷ ପାଇଁ ସେବା କରନ୍ତି। ତଥାପି, ଅବସର ସେମାନଙ୍କର ଶାରୀରିକ ସୁସ୍ଥତା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଜାରି ରଖିବାର କ୍ଷମତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଯଦି ଥରେ ଏକ କୁକୁର ଆଉ ଦାବିପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମରିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଶାରୀରିକ ଭାବରେ ସକ୍ଷମ ନହୁଏ, ତେବେ ତାକୁ ଅବସର ଦିଆଯାଏ। ଏହା ସହିତ, ସେମାନଙ୍କୁ ସେବା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯତ୍ନରେ ନିଆଯାଇଥାଏ କିମ୍ବା ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ କରାଯାଏ।
ସେନା କୁକୁରମାନେ କ’ଣ ପଦ ଏବଂ ପୁରସ୍କାର ପାଆନ୍ତି?
ସେନା କୁକୁରମାନଙ୍କୁ ସାମରିକ ୟୁନିଟର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ କ୍ୟାରିଅର ମଧ୍ୟରେ ସେବା ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ପଦ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ। ଯେଉଁ କୁକୁରମାନେ ଅସାଧାରଣ ଭାବରେ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି ସେମାନେ ସେନା ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା କାର୍ଡ ପାଇପାରନ୍ତି। କିଛି ସେନା କୁକୁର ସେମାନଙ୍କର ସେବା ଏବଂ ବଳିଦାନ ପାଇଁ ମରଣୋତ୍ତର ସାହସିକତା ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ପାଇଛନ୍ତି।