France in flames: ଜଳୁଛି ଫ୍ରାନ୍ସ; ଦୁଇଟି ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ଝଡ଼ ସହିଥିଲା, ଦଙ୍ଗାର ନିଆଁରେ ଛାରଖାର ୧୪୩ ବର୍ଷର ଐତିହାସିକ ଟାଉନ୍ ହଲ୍!
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଫ୍ରାନ୍ସରେ ହିଂସାତ୍ମକ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଉଗ୍ର ରୂପ ନେଲା। ଲିମୋଜ୍ ସହରର ଐତିହାସିକ କୋଠାର ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତି, ପ୍ୟାରିସ୍ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ସହରରେ ହିଂସା ଓ ଲୁଟ୍ପାଟ।
ଦୁଇଟି ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ଝଡ଼କୁ ସହି ଦୀର୍ଘ ୧୪୩ ବର୍ଷ ଧରି ଇତିହାସର ସାକ୍ଷୀ ହୋଇ ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିଲା ଏକ ଐତିହାସିକ କୋଠା। କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ଦଙ୍ଗାକାରୀଙ୍କ ନିଆଁରେ ଏହାର ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତି ହୋଇଛି। ଫ୍ରାନ୍ସର ଲିମୋଜ୍ ସହରରେ ଥିବା ଐତିହାସିକ ଟାଉନ୍ ହଲ୍ରେ ନିଆଁ ଲାଗିବା ପରେ ଏହା ପ୍ରାୟତଃ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଛି। ଦେଶରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଜୀବନଯାପନ ଖର୍ଚ୍ଚ, ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଦାବି ଏବଂ ସରକାରୀ ନୀତିକୁ ନେଇ ଚାଲିଥିବା ଆନ୍ଦୋଳନ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଘଟଣା ଘଟିଛି। ଫ୍ରାନ୍ସର ଅନେକ ସହରରେ ହିଂସା, ଗାଡ଼ି ପୋଡ଼ାଜଳା, ଦୋକାନ ଲୁଟ୍ ଏବଂ ପୋଲିସ ସହ ସଂଘର୍ଷ ହୋଇଥିବା ଖବର ମିଳିଛି।
ଲିମୋଜ୍ ଟାଉନ୍ ହଲ୍ ୧୮୮୩ ମସିହାରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଐତିହାସିକ କୋଠାକୁ ୧୯୭୫ ମସିହାରେ ଐତିହାସିକ ସ୍ମାରକର ମାନ୍ୟତା ମିଳିଥିଲା। ଶନିବାର ଦିନ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ ଏହି କୋଠାରେ ନିଆଁ ଲାଗିଥିଲା। ନିଆଁ ଯୋଗୁଁ କୋଠାଟିର ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି। ଦୀର୍ଘ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଫ୍ରାନ୍ସର ଐତିହ୍ୟକୁ ବହନ କରିଆସୁଥିବା ଏହି କୋଠାର ଏପରି ଅବସ୍ଥା ଦେଶରେ ଚାଲିଥିବା ଅଶାନ୍ତିର ଭୟାବହତାକୁ ଦର୍ଶାଉଛି।
ଫ୍ରାନ୍ସର ରାଜଧାନୀ ପ୍ୟାରିସ୍ରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ ହିଂସାତ୍ମକ ରୂପ ନେଇଥିଲା। ସହରର ପ୍ଲାସ୍ ଦେ ଲା ରିପବ୍ଲିକ୍ ଅଞ୍ଚଳ ନିକଟରେ ଗାଡ଼ି ଜାଳି ଦିଆଯାଇଥିବା ବେଳେ ଅନେକ ଦୋକାନରେ ଲୁଟ୍ପାଟ୍ ହୋଇଥିଲା। ମୁହଁ ଢାଙ୍କିଥିବା କିଛି ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀ ପୋଲିସ ଉପରକୁ ଆତସବାଜି, ପଥର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷ ଫିଙ୍ଗିଥିଲେ। ପରିସ୍ଥିତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ପୋଲିସ ଲୁହବୁହା ଗ୍ୟାସ୍ ଓ ଜଳତୋପ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲା।
ଆସୋସିଏଟେଡ୍ ପ୍ରେସ୍ର ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଜଳୁଥିବା କାର୍, ସାଇକେଲ୍, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯାନବାହନ ଓ ଅଳିଆ ପାତ୍ରରୁ ଘନ କଳା ଧୂଆଁ ଉଠୁଥିବା ଦେଖାଯାଇଥିଲା। ଏକ କିଓସ୍କରେ ମଧ୍ୟ ନିଆଁ ଲାଗିଥିଲା। ସଂଘର୍ଷରେ ଅନେକ ଲୋକ ଆହତ ହୋଇଥିବା ଖବର ମିଳିଥିଲା।
ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭବନ, ସଂସଦ ଓ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ନିକଟକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀଙ୍କ ଛୋଟ ଛୋଟ ଗୋଷ୍ଠୀ ଯିବାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ପୋଲିସ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲା। ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଚାମ୍ପ୍ସ-ଏଲିସିଜ୍ ସମେତ କେତେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳର ମେଟ୍ରୋ ଷ୍ଟେସନ୍ ବନ୍ଦ କରାଯାଇଥିଲା। ତେବେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀ ହିଂସାରେ ସାମିଲ ନଥିଲେ। ଅନେକ ଲୋକ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରାଲି କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଫ୍ରାନ୍ସର ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଗାଇବା ସହ ଜାତୀୟ ପତାକା ଧରିଥିଲେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ବଜାଇଥିଲେ।
ଏହି ଅଶାନ୍ତି କେବଳ ପ୍ୟାରିସ୍ରେ ସୀମିତ ରହିନଥିଲା। ଫ୍ରାନ୍ସର ତୃତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ସହର ଲିଓଁରେ ପ୍ରାୟ ୨୦ ହଜାର ଲୋକଙ୍କ ରାଲି ସମୟରେ ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଭିତରେ ନିଆଁ ଲାଗିଥିଲା।
ଦକ୍ଷିଣ ଫ୍ରାନ୍ସର ବନ୍ଦର ସହର ମାର୍ସେଇରେ ଦୋକାନ ଓ ପୌର ପୋଲିସ ଷ୍ଟେସନ୍ର କ୍ଷତି ହୋଇଥିଲା। କିଛି ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀ ସ୍ୱଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ସିଟି ହଲ୍ର ପ୍ରବେଶ ପ୍ରକୋଷ୍ଠରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ମାର୍ସେଇର ମେୟର ବେନୋଆ ପାୟାନ୍ ଏହି ଘଟଣାକୁ ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ ବୋଲି କହିଥିବା ବେଳେ ସିଟି ହଲ୍ର ଭିତର ଅଂଶରେ କ୍ଷତି ସୀମିତ ଥିବା କହିଥିଲେ।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ରେନ୍, ତୁଲୁଜ୍, ମଣ୍ଟପେଲିୟର୍ ଓ ଗ୍ରେନୋବଲ୍ ସମେତ ଅନ୍ୟ ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ମୁହଁ ଢାଙ୍କିଥିବା ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କ ହିଂସା ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିବା ଫ୍ରାନ୍ସର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ସୂଚନା ଦେଇଛି।
ଫ୍ରାନ୍ସରେ ଏହି ପ୍ରତିବାଦ ପଛରେ ରହିଛି ବଢ଼ୁଥିବା ଜୀବନଯାପନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଓ ସାମାଜିକ ଅସନ୍ତୋଷ। ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଅନ୍ୟାୟ ଓ ଆର୍ଥିକ ଅସମାନତା ବିରୋଧରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ‘ୟେଲୋ ଭେଷ୍ଟ’ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ପୁଣି ଜୀବନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ଆହ୍ୱାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ପେଟ୍ରୋଲ, ଶକ୍ତି ଓ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ଦର ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଆର୍ଥିକ ଚାପ ବଢ଼ିଛି। ଏହି କାରଣରୁ ଅନେକ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀ ପୁଣି ଥରେ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର ଭେଷ୍ଟ ପିନ୍ଧି ରାସ୍ତାକୁ ଓହ୍ଲାଇଥିଲେ। ସେମାନେ ସରକାରୀ ନୀତି, ମହଙ୍ଗା ଦର ଏବଂ ସାଧାରଣ ସେବା ପ୍ରତି ଅବହେଳାକୁ ନେଇ ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।
୨୦୧୮ର ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଭାଗ ନେଇଥିବା ୪୦ ବର୍ଷୀୟା ସୋନିଆ ମାବ୍ରୁକ୍ ନିଜ ହାଇସ୍କୁଲ୍ରେ ପଢ଼ୁଥିବା ଝିଅ ସହ ପ୍ୟାରିସ୍ର ପଶ୍ଚିମ ଉପକଣ୍ଠରୁ ଆସିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମତରେ, ସରକାର ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି। ଧନୀ ଲୋକଙ୍କୁ ଅଧିକ ସୁବିଧା ଦିଆଯାଉଥିବା ବେଳେ ଗରିବ ଓ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ପରିବାର ଉପରେ ଅଧିକ ଆର୍ଥିକ ବୋଝ ପଡ଼ୁଥିବା ସେ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ।
ଫ୍ରାନ୍ସର ପ୍ରମୁଖ ଶ୍ରମିକ ସଂଗଠନ CGT ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲା। ଦରମା ଓ ପେନ୍ସନ୍ ବୃଦ୍ଧି, ଜିନିଷପତ୍ରର ଦର ହ୍ରାସ ଏବଂ ସାଧାରଣ ସେବାର ସୁରକ୍ଷା ଦାବି କରିଥିଲା ଏହି ସଂଗଠନ। CGTର ଆକଳନ ଅନୁସାରେ, ଏହି ରାଲିରେ ୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମଧ୍ୟଭାଗରୁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ସ୍କୁଲ୍ ବନ୍ଦ କରି ପ୍ରତିବାଦ କରିଆସୁଥିଲେ। ଶନିବାରର ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ଛାତ୍ର ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ସମର୍ଥକଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ। ବାମପନ୍ଥୀ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପ୍ରାର୍ଥୀ ଜାଁ-ଲୁକ୍ ମେଲାଁସୋଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ୟାରିସ୍ର ରାଲିରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ।
ଫ୍ରାନ୍ସରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନକୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର୍ ଧରିଥିବା ସମୟରେ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଦେଶର ରାଜନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ଉତ୍ତପ୍ତ କରିଛି। ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଗିରଫ, ଆହତ ଏବଂ ସ୍କୁଲ୍ରେ ନିଆଁ ଲଗାଇବା ଭଳି ଘଟଣା ମଧ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ପୋଲିସର ଭିଡ଼ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକାରୀ ଅସ୍ତ୍ର ଯୋଗୁଁ ଆହତ ହେବା ଘଟଣାକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଜଣେ ୧୫ ବର୍ଷୀୟ ନାବାଳକଙ୍କ ହାତ ହରାଇବା ଘଟଣା ପରେ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଲୋରାଁ ନୁନେଜ୍ ଯୁବ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଏକ ପ୍ରକାର ଷ୍ଟନ୍ ଗ୍ରେନେଡ୍ର ବ୍ୟବହାର ସ୍ଥଗିତ ରଖିଥିଲେ।
ଫ୍ରାନ୍ସର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଅନୁସାରେ, ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପୋଲିସ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ, ଲୁଟ୍ପାଟ୍ ଏବଂ ସରକାରୀ କୋଠାର କ୍ଷୟକ୍ଷତି ସମେତ ଅନେକ ହିଂସାତ୍ମକ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା। ପରିସ୍ଥିତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ପୋଲିସ ଅତି କମ୍ରେ ୨୭୨ ଜଣଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିଥିଲା। ଏଥିରେ ପ୍ୟାରିସ୍ରୁ ଗିରଫ ହୋଇଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି।
ଗୋଟେ ପଟେ ମହଙ୍ଗା ଦର, ଆର୍ଥିକ ଅସମାନତା ଓ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଦାବିକୁ ନେଇ ଜନଅସନ୍ତୋଷ ବଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟ ପଟେ ହିଂସା ଯୋଗୁଁ ଐତିହାସିକ କୋଠା ଓ ସାଧାରଣ ସମ୍ପତ୍ତି ନଷ୍ଟ ହେବା ଫ୍ରାନ୍ସ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍ ହୋଇଛି। ଏବେ ଦେଶରେ ଶାନ୍ତି ଓ ଆଇନଶୃଙ୍ଖଳା ଫେରାଇ ଆଣିବା ସହ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷର ସମାଧାନ କରିବା ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ହୋଇ ରହିଛି।