ଭାରତର ‘ଆକ୍ଟ ଇଷ୍ଟ ପଲିସି’ କାହିଁକି ଆଜିର ସମୟରେ ଜରୁରୀ? ପୂର୍ବୋତ୍ତର ରାଜ୍ୟଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ ବଦଳାଇବ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଏହି ଭିଜନ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ତିନି ଦେଶ ଯଥା- ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଏବଂ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଗସ୍ତରେ ବାହାରିଛନ୍ତି। ଆସନ୍ତା ୧୧ ଜୁଲାଇ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବାକୁ ଥିବା ଏହି ଗସ୍ତ ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ନୀତି ପାଇଁ ବେଶ୍ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି। କାରଣ ଏହି ଗସ୍ତ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତ ନିଜର ‘ଆକ୍ଟ ଇଷ୍ଟ ପଲିସି’ (Act East Policy) କୁ ଆହୁରି ଗତିଶୀଳ କରିବାକୁ ଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି କି, ବାରମ୍ବାର ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ରହୁଥିବା ଏହି ‘ଆକ୍ଟ ଇଷ୍ଟ ପଲିସି’ ପ୍ରକୃତରେ କ’ଣ ଏବଂ ଏହା ଦ୍ୱାରା ସାଧାରଣ ଜୀବନ ଓ ଦେଶର କେଉଁ ସବୁ ଫାଇଦା ହେବ?

କ’ଣ ଏହି ‘ଆକ୍ଟ ଇଷ୍ଟ ପଲିସି’?

‘ଆକ୍ଟ ଇଷ୍ଟ ପଲିସି’ ହେଉଛି ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ନୀତିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ତମ୍ଭ। ଏହାର ସହଜ ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଏସିଆର ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ନିଜର ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବା। ଏହି ନୀତି ଅଧୀନରେ ଭାରତ ଏସିଆନ୍ (ASEAN) ଦେଶ ଯେପରିକି ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ, ଭିଏତନାମ, ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ, ମାଲେସିଆ ଓ ସିଙ୍ଗାପୁର ସହିତ ଆର୍ଥିକ, ସାମରିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରୁଛି। ଏହା ସହିତ ଜାପାନ, ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଶମାନଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ହାତ ମିଳାଉଛି।

୧୯୯୧ ମସିହାରେ ଯେତେବେଳେ ଭାରତରେ ଆର୍ଥିକ ସଂସ୍କାର ଚାଲିଥିଲା, ସେତେବେଳେ ‘ଲୁକ୍ ଇଷ୍ଟ ପଲିସି’ (Look East Policy) ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ପୂର୍ବ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଆଡ଼କୁ ଦେଖିବା ଏବଂ ବ୍ୟାପାର ବଢ଼ାଇବା। କିନ୍ତୁ ୨୦୧୪ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ ସରକାର ଏହାକୁ ଏକ ନୂଆ ରୂପ ଦେଲେ ଏବଂ ଏହାର ନାମ ରଖିଲେ ‘ଆକ୍ଟ ଇଷ୍ଟ’। ଏହାର ମାନବୀୟ ଓ ରଣନୀତିକ ଅର୍ଥ ହେଲା— କେବଳ ଦେଖିବା ନୁହେଁ, ବରଂ ସେହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ସକ୍ରିୟ ଭାବେ କାମ କରିବା ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା।

ଭାରତର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଥିବା ସାତଭଉଣୀ ରାଜ୍ୟ (North-East states) ଗୁଡ଼ିକ ଏହି ବିଦେଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକର ନିକଟତର। ଯଦି ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହ ରାସ୍ତା, ରେଳ ଏବଂ ଜଳପଥ ସଂଯୋଗ ଭଲ ହୁଏ, ତେବେ ପୂର୍ବୋତ୍ତର ଭାରତରେ ନୂଆ ଉଦ୍ୟୋଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବ, ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବଢ଼ିବ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଯୁବକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରୋଜଗାରର ଅନେକ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେବ।

ଏହି ନୀତି ଯୋଗୁଁ ଭାରତୀୟ ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆର ବଡ଼ ବଜାରରେ ସହଜରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବ। ସେହିପରି ସେହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକରୁ ଭାରତକୁ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ମଧ୍ୟ ଆସିବ, ଯାହା ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିବ।

ଭାରତ ମହାସାଗର ଏବଂ ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା ଆଜିର ଦିନରେ ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ। ଏସିଆ ମହାଦେଶରେ ଚୀନର ବଢ଼ୁଥିବା ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟରେ, ଭାରତ ନିଜର ବନ୍ଧୁ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ଏକ ସନ୍ତୁଳିତ ଏବଂ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଞ୍ଚଳିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗଠନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଯେ, ଭାରତର ଭବିଷ୍ୟତ ଏସିଆର ଦ୍ରୁତ ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ସହିତ ଜଡ଼ିତ। ସେଥିପାଇଁ ‘ଆକ୍ଟ ଇଷ୍ଟ ପଲିସି’ କେବଳ ଦୁଇଟି ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସରକାରୀ ସମ୍ପର୍କ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ସଂସ୍କୃତି, ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ମାନବୀୟ ସମ୍ପର୍କକୁ ଯୋଡ଼ିବାର ଏକ ମେଗା ମିଶନ।ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଏହି ନୂଆ ଗସ୍ତ ଏହି ମିଶନକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।