ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ବ୍ରିଟେନ କ’ଣ ଭାରତକୁ କୋହିନୂର ହୀରା ଫେରାଇବ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପୁଣି ଥରେ ଖବରରେ ରହିଛି। ବ୍ରିଟିଶ ରାଜା ଚାର୍ଲ୍ସ ତୃତୀୟ ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେରିକା ଗସ୍ତରେ ଅଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଗସ୍ତ ସମ୍ପର୍କରେ ଗଣମାଧ୍ୟମ ସହିତ ଆଲୋଚନା ସମୟରେ, ନ୍ୟୁୟର୍କ ସିଟି ମେୟର ଜୋହରାନ ମାମଦାନି କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ କୋହିନୂର ହୀରାକୁ ଭାରତକୁ ଫେରାଇବାକୁ ରାଜା ଚାର୍ଲ୍ସଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିବେ। ଯାହାପରେ ଭାରତ ତାର କୋହିନୂର ହୁର ଫେରିପାଇବା ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ପୁଣି ଧରିଛି।
ନ୍ୟୁୟର୍କ ସିଟି ମେୟର ଜୋହରାନ ମାମଦାନି ଏକ ବିବୃତ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି ଯାହା ଭାରତ ଏବଂ ବ୍ରିଟେନ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଐତିହାସିକ ବିବାଦକୁ ପୁନଃଉଦ୍ଧାର କରିଛି। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ସେ ବ୍ରିଟେନର ରାଜା ଚାର୍ଲ୍ସ ତୃତୀୟଙ୍କୁ ଭେଟିବାର ସୁଯୋଗ ପାଆନ୍ତି, ତେବେ ସେ କୋହିନୂର ହୀରାକୁ ଭାରତକୁ ଫେରାଇବାକୁ ଦାବି କରିବେ। ବୁଧବାର ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ରାଜାଙ୍କୁ ସେ କ’ଣ କହିବେ ପଚରାଯିବାରୁ, ମେୟର ମାମଦାନି କୌଣସି ଔପଚାରିକତା ବିନା ସିଧାସଳଖ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠାଇଥିଲେ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ କୋହିନୂର କେବଳ ଏକ ହୀରା ନୁହେଁ, ବରଂ ଭାରତର ଇତିହାସ, ଗର୍ବ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ସମୟରେ ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟାୟର ପ୍ରତୀକ।
ଆଉ ନ୍ୟୁୟର୍କର ୯/୧୧ ସ୍ମାରକୀରେ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ଅର୍ପଣ ସମାରୋହରେ ରାଜା ଚାର୍ଲ୍ସ ତୃତୀୟଙ୍କୁ ଭେଟିବା ପରେ ନ୍ୟୁୟର୍କ ମେୟର ଜୋହରାନ ମାମଦାନୀ କହିଥିଲେ, “ଯଦି ମୋତେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବରେ ରାଜାଙ୍କ ସହ କଥା ହେବାର ସୁଯୋଗ ମିଳେ, ତେବେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କୋହିନୂର ଫେରାଇବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବି।”
କୋହିନୂର ହୀରା ଭାରତର ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର କୋଲୁର ଖଣିରୁ ଉତ୍ତୋଳନ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା ମୋଗଲ ଏବଂ ଶିଖ ସମେତ ଅନେକ ଭାରତୀୟ ଶାସକଙ୍କ ମାଲିକାନାରେ ଥିଲା। ତଥାପି, ୧୮୪୯ ମସିହାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆଙ୍ଗ୍ଲୋ-ଶିଖ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ, ବ୍ରିଟିଶମାନେ ଏହାକୁ ଦଖଲ କରିଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ମାତ୍ର ୧୦ ବର୍ଷ ବୟସର ମହାରାଜା ଦୁଲୀପ ସିଂହ ଏକ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିବା ପରେ ହୀରାକୁ ବ୍ରିଟେନ ନିଆଯାଇଥିଲା। ଆଜି, ହୀରାକୁ ଲଣ୍ଡନର ଟାୱାରରେ ରଖାଯାଇଛି ଏବଂ ଏହା ବ୍ରିଟିଶ ମୁକୁଟର ଅଂଶ। ଭାରତ ଏହାକୁ “ଲୁଣ୍ଠିତ ଧନ” ବୋଲି ଭାବି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଏହାର ଫେରସ୍ତ ଦାବି କରିଆସୁଛି।
ମେୟର ମାମଦାନୀଙ୍କ ମନ୍ତବ୍ୟ ସେତେବେଳେ ଆସିଛି ଯେତେବେଳେ ରାଜା ଚାର୍ଲ୍ସ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୧, ୨୦୦୧ରେ ନ୍ୟୁୟର୍କର ୱାନ୍ ୱାର୍ଲ୍ଡ ଟ୍ରେଡ୍ ସେଣ୍ଟରରେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣର ୨୫ତମ ବାର୍ଷିକୀରେ ଯୋଗ ଦେଉଛନ୍ତି। ମାମଦାନି ନିଜେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହିବେ।
ନ୍ୟୁୟର୍କ ସହରର ନୂଆ କରି ମେୟର ହୋଇଥିବା ଜୋହରାନ ମାମଦାନିଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଭାରତ ସହିତ ଗଭୀର ସମ୍ପର୍କ ଅଛି। ତାଙ୍କ ମାଆ ମୀରା ନାୟାର ଭାରତରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତେଣୁ, ତାଙ୍କର ବକ୍ତବ୍ୟ କେବଳ ଏକ ରାଜନୈତିକ ମନ୍ତବ୍ୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଭାବପ୍ରବଣ ଏବଂ ଐତିହାସିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ତାଙ୍କର ବକ୍ତବ୍ୟ ପୁଣି ଥରେ ଏହି ବିତର୍କକୁ ଉଜାଗର କରିଛି ଯେ ବ୍ରିଟେନ ନିଜ ଅଧିକାରରେ ଥିବା କୋହିନୂର ଭଳି ଐତିହାସିକ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ସେହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଫେରାଇବା ଉଚିତ କି ନାହିଁ ଯେଉଁଠାରୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଭାରତ ସମେତ ଅନେକ ଦେଶ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଏହା କେବଳ ଏକ ହୀରା ବିଷୟରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଐତିହାସିକ ଅନ୍ୟାୟକୁ ସଂଶୋଧନ କରିବା ବିଷୟରେ। ତେବେ ଦେଖାଯାଉ କେବେ ଭାରତ ଆସୁଛି ତାର ଅମାନତ ନା ବ୍ରିଟେନ ହିଁ ଶୋଭା ପାଉଛି?