ଭୁବନେଶ୍ୱର: କେତକୀ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଟ୍ରଷ୍ଟ ପକ୍ଷରୁ ଆଜି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଗୀତଗୋବିନ୍ଦ ସଦନ ସଭାଗୃହରେ ତୃତୀୟ ଜୟନ୍ତ ମହାପାତ୍ର ସ୍ମାରକୀ ବକ୍ତୃତା ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା। ବିଶିଷ୍ଟ କବି, ଲେଖକ, ସାହିତ୍ୟିକ ଓ କବିତାପ୍ରେମୀଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଆୟୋଜିତ ଏହି ସାରସ୍ୱତ ଉତ୍ସବରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଜୟନ୍ତ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ସାହିତ୍ୟିକ ଅବଦାନ ଓ ତାଙ୍କ କାବ୍ୟକୃତିର ଚିରନ୍ତନ ପ୍ରଭାବକୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଇଥିଲା ।
କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଆରମ୍ଭରେ ରଚିତା ସ୍ୱାଇଁ କେତକୀ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଏବଂ ସାହିତ୍ୟ, କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ଏହାର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ସମ୍ପର୍କରେ ଅବତାରଣା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ଓ ସଂଯତ ଉପସ୍ଥାପନା ସମଗ୍ର ସନ୍ଧ୍ୟାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ସୁଚାରୁ ଭାବେ ଆଗେଇ ନେଇଥିଲା। ଜୟନ୍ତ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଗଭୀର ଅନୁରାଗ ଏହି ଉପସ୍ଥାପନାକୁ ଏକ ଆତ୍ମୀୟ ସ୍ପର୍ଶ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା।
ଏହାପରେ ଟ୍ରଷ୍ଟର ଅନ୍ୟତମ ଟ୍ରଷ୍ଟି ତଥା କବି ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ ସ୍ୱାଗତ ଅଭିଭାଷଣ ପ୍ରଦାନ କରି ଭାରତୀୟ ଇଂରାଜୀ କବିତା କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଜୟନ୍ତ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଅବଦାନ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ସାହିତ୍ୟ ଜଗତରେ ତାଙ୍କ ରଚନାର ପ୍ରଭାବ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ ।
ଏହି ଅବସରରେ ବିଶିଷ୍ଟ ହିନ୍ଦୀ କବି, ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଓ ଲେଖକ ଡ. ଉଦୟନ ବାଜପେୟୀ ସ୍ମାରକୀ ବକ୍ତୃତା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ନିଜ ବକ୍ତୃତାର ଶୀର୍ଷକ ‘ଦି ଟେଲ୍ ଅଫ୍ ପାୱାର୍ ଆଣ୍ଡ୍ ପୋଏଟ୍ରି’ରେ ସେ କ୍ଷମତାର କେନ୍ଦ୍ରୀକରଣକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବାରେ କବିତା ଓ କଳାର ଭୂମିକା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ। କବିତା ସତ୍ୟକୁ କେବଳ ଜଣାଇ ନଥାଏ, ବରଂ ତାହାକୁ ଅନୁଭବ କରାଏ ବୋଲି ମତ ଦେଇ ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ଏହା ମଣିଷର ନିଜସ୍ୱ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟବୋଧ, ନୈତିକ ଚେତନା ଓ ବିବେକକୁ ଜାଗ୍ରତ କରି ରାଷ୍ଟ୍ର ଓ କର୍ପୋରେଟ୍ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଚିନ୍ତାଧାରା ଏବଂ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟବୋଧକୁ ଏକରୂପ କରିବାର ପ୍ରୟାସକୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ। ଜୟନ୍ତ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ସାହିତ୍ୟିକ ଅବଦାନ ସମ୍ପର୍କରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ସେ ତାଙ୍କୁ ଇଂରାଜୀରେ ଲେଖୁଥିବା ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି ଭାବେ ଅଭିହିତ କରିଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ କବିତାରେ ଓଡ଼ିଶାର ମାଟି, ସଂସ୍କୃତି ଓ ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାର ସ୍ପନ୍ଦନ ପ୍ରତିଫଳିତ ହେଉଥିବାର ସେ ନିଜ ବକ୍ତବ୍ୟରେ କହିଥିଲେ ।
କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ବିଶିଷ୍ଟ ଲେଖକ ଓ ଅନୁବାଦକ ପ୍ରଫେସର ହିମାଂଶୁ ମହାପାତ୍ର ମୁଖ୍ୟ ଅତିଥି ଭାବେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ। ନିଜ ବକ୍ତବ୍ୟରେ ସେ ଜୟନ୍ତ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ସାହିତ୍ୟର ଏକ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଅନାଲୋଚିତ ଦିଗ, ତାଙ୍କ ଗଦ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ । କବିତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ସୁପରିଚିତ ଅବଦାନର ପରିଧି ଅତିକ୍ରମ କରି ପ୍ରଫେସର ମହାପାତ୍ର ତାଙ୍କ ଗଳ୍ପ, ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସ୍ମୃତିଲେଖା ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲେ। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ଜୟନ୍ତ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ସାହିତ୍ୟିକ କଳ୍ପନାଶକ୍ତି ଓ ସାମଗ୍ରିକ ସାହିତ୍ୟିକ ଅବଦାନକୁ ଅଧିକ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ବୁଝିବାର ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ।
ସନ୍ଧ୍ୟାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଏକ ବିଶେଷ ଆକର୍ଷଣ ଥିଲା ୧୯୭୯ ମସିହାରେ ଜୟନ୍ତ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା *ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା*ର ୨୨ତମ ସଂଖ୍ୟାର ଲୋକାର୍ପଣ। କବିଙ୍କ ସ୍ମୃତି ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଜଣାଇ କେତକୀ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ଟ୍ରଷ୍ଟର ସହଯୋଗୀ ସଂସ୍ଥା କେତକୀ ବୁକ୍ସ ଏହାର ମୁଦ୍ରଣ ଓ ପ୍ରକାଶନ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଛି। ପତ୍ରିକାର ମୁଖପୃଷ୍ଠାକୁ ଶୋଭାମଣ୍ଡିତ କରିଛି ବିଶିଷ୍ଟ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଲିପିଶ୍ରୀ ନାୟକ ଓ ସୁଭେନ୍ଦୁ ମିଶ୍ରଙ୍କ ମନୋରମ ଚିତ୍ରକଳା, ଯାହା ପତ୍ରିକାକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଦୃଶ୍ୟାତ୍ମକ ଆକର୍ଷଣ ପ୍ରଦାନ କରିଛି। ପ୍ରକାଶନ ପ୍ରତି ସେମାନଙ୍କର ଏହି ମୂଲ୍ୟବାନ କଳାତ୍ମକ ଅବଦାନ ପାଇଁ ଉଭୟ ଶିଳ୍ପୀଙ୍କୁ ମଞ୍ଚରେ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ କରାଯାଇଥିଲା।
ଏହାପରେ କବି ମମତା ଦାସ, ବୀରେନ୍ଦ୍ର ନାୟକ, ଗୌରୀ ସାହୁ, ଜିତୁ ପ୍ରଧାନ, ନମିତା ଜଗଦେବ ଓ ସଞ୍ଜୋଗିତା ମିଶ୍ର ଜୟନ୍ତ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ମନୋନୀତ କବିତା ପାଠ କରିଥିଲେ। ଏହି ପାଠ ମାଧ୍ୟମରେ କବିଙ୍କ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅନୁଭବବୋଧ ଓ କାବ୍ୟିକ ସମ୍ବେଦନା ପୁଣିଥରେ ଉଜ୍ଜୀବିତ ହୋଇଥିଲା। ତାଙ୍କ କବିତାର ଚିରନ୍ତନ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ଓ ପାଠକଙ୍କ ମନରେ ତାହାର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଏହି କବିତା ପାଠ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସଭା ଶେଷରେ ଚିରାଗ ସ୍ୱାଇଁ ଧନ୍ୟବାଦ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ।
କେତକୀ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଟ୍ରଷ୍ଟ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଆୟୋଜିତ ଏହି ସ୍ମାରକୀ ବକ୍ତୃତା ମାଧ୍ୟମରେ ଜୟନ୍ତ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଜୀବନ ଓ ସାହିତ୍ୟ କୃତିକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ସହିତ ସାହିତ୍ୟିକ ଚିନ୍ତନ ଓ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଏକ ମଞ୍ଚ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଉଛି । ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାର ସାହିତ୍ୟ ଓ କବିତା ପ୍ରତି ନୂତନ ପିଢ଼ିର ଆଗ୍ରହ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏହି ପ୍ରୟାସର ଅନ୍ୟତମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ସିଧା ପ୍ରସାରଣ ଫେସବୁକ୍ରେ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ଦେଶବିଦେଶରେ ଥିବା ଜୟନ୍ତ ଅନୁରାଗୀ ତଥା ସାହିତ୍ୟପ୍ରେମୀ, କବି ଓ ପାଠକମାନେ ଏହି ସାରସ୍ୱତ ଉତ୍ସବରେ ଅନଲାଇନ୍ରେ ସାମିଲ ହୋଇପାରିଥିଲେ ।
ଓଡ଼ିଶାର କଳା, ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ପ୍ରସାର ଦିଗରେ କେତକୀ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଟ୍ରଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଆସୁଛି । ପ୍ରକାଶନ, ସ୍ମାରକୀ ବକ୍ତୃତା, ଗବେଷଣା, ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଶିକ୍ଷାମୂଳକ ତଥା ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଓଡ଼ିଶାର ସମୃଦ୍ଧ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟର ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରୁଛି । ଏଥିସହ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସଚେତନତା ଓ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କ ପାଇଁ ଆର୍ଟ ଥେରାପି ଏବଂ ଅବହେଳିତ ଆଦିବାସୀ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ସହାୟତା ଭଳି ଜନହିତକର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଟ୍ରଷ୍ଟ ପକ୍ଷରୁ ହାତକୁ ନିଆଯାଉଛି ।