India & Australia Sign Uranium Pact:ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଭାରତକୁ ଯୋଗାଇବ ୟୁରାନିୟମ;ଭାରତ ପାଇଁ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ସହିତ ୟୁରାନିୟମ ଚୁକ୍ତି କେତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଣନ୍ତୁ…

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କୁ ଭବ୍ୟ ସ୍ୱାଗତ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଗସ୍ତ ସମୟରେ ସେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ସହିତ ୟୁରାନିୟମ ଯୋଗାଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛନ୍ତି । ଏହାକୁ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିଜୟ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି।

ଉଭୟ ଦେଶ ଏକ ମିଳିତ ବିବୃତ୍ତି ମଧ୍ୟ ଜାରି କରିଛନ୍ତି। ଏଥିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଏହି ସିଷ୍ଟମ ଅଧୀନରେ, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ଏଜେନ୍ସି (IAEA) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସୁରକ୍ଷା ମାନଦଣ୍ଡର ଢାଞ୍ଚା ମଧ୍ୟରେ କେବଳ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ୟୁରାନିୟମକୁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ରପ୍ତାନି କରାଯାଇପାରିବ।

ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ ବିଶ୍ୱର ୨୮% ୟୁରାନିୟମ ଗଚ୍ଛିତ ରହିଛି। ସେ ନା ପରମାଣୁ ଶକ୍ତିର ବ୍ୟବହାର କରେ ନା ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ତିଆରି କରେ । ସେ ସମସ୍ତ ୟୁରାନିୟମ ରପ୍ତାନି କରେ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଭାରତ ନିଜର ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି କ୍ଷମତାକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବିସ୍ତାର କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ସରକାରଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ୨୦୪୭ ସୁଦ୍ଧା ୧୦୦ ଗିଗାୱାଟର ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା ସ୍ଥାପନ କରିବା, ଯାହା ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ ୬କୋଟି ପରିବାରକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଯୋଗାଣ କରିପାରିବ। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ୟୁରାନିୟମ୍ ଭାରତର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବ।

ଗୁରୁବାର ଦିନ ଭାରତ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ୟୁରାନିୟମ୍ ଚୁକ୍ତି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହୋଇଛି। ମେଲବୋର୍ଣ୍ଣରେ ଏକ ବୈଠକ ପରେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆଣ୍ଟୋନି ଆଲବାନିଜ୍ ଏକ ମିଳିତ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀ ସମୟରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ବାଣିଜ୍ୟ, ଶକ୍ତି, ମହାକାଶ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ସମେତ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚୁକ୍ତିନାମା ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି।

ଭାରତ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ମଧ୍ୟରେ ୟୁରାନିୟମ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ଏକ ଚୁକ୍ତିନାମା ପ୍ରଥମେ ୨୦୧୪ ରେ ହୋଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏହା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇପାରିନଥିଲା। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ଥିଲା ଯେ ଏହି ୟୁରାନିୟମକୁ ଅସ୍ତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଉଭୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛନ୍ତି ଯାହା ପୂର୍ବ ଚୁକ୍ତିନାମା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ପ୍ରତିବନ୍ଧକଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଧାନ କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ମେଲବୋର୍ଣ୍ଣରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆଣ୍ଟୋନି ଆଲବାନିଜ ମିଳିତ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ।

ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ କ’ଣ ଥିଲା?

ଭାରତ ପରମାଣୁ ଅପ୍ରସାର ଚୁକ୍ତି (NPT- Non-Proliferation of Nuclear Weapons)ର ସଦସ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏହି କାରଣରୁ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ସେହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ୟୁରାନିୟମ ବିକ୍ରୟ କରିବାକୁ ମନା କରିଆସିଛି ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଚୁକ୍ତିର ଅଂଶ ନଥିଲେ। ଭାରତ ଏହି ଚୁକ୍ତିକୁ ପକ୍ଷପାତପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି କହିଆସିଛି, କାରଣ ଏହା କେବଳ ସେହି ପାଞ୍ଚଟି ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ପରମାଣୁ-ସଶସ୍ତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦିଏ ଯେଉଁମାନେ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୭ ପୂର୍ବରୁ ପରମାଣୁ ପରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ। ୧୯୯୮ ପରମାଣୁ ପରୀକ୍ଷଣ ପରେ ଭାରତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବୈଷୟିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଏବଂ ୟୁରାନିୟମ୍ ବାଣିଜ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲା। ପରେ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ପରମାଣୁ ଯୋଗାଣକାରୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ଭାରତକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା, ଯାହା ପରେ ଭାରତ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ସହିତ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଚୁକ୍ତିନାମାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ଏପରି ଏକ ଚୁକ୍ତି କାନାଡା ସହିତ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଛି।

ଭବିଷ୍ୟତରେ ଭାରତ ପାଇଁ କ’ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିବ?

ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରୁ ୟୁରାନିୟମ ରପ୍ତାନି ଆରମ୍ଭ କରିବାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଲାଭ ହେଉଛି ଯେ ଭାରତ ନିଜର ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଏବଂ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଉତ୍ସ ପାଇବ। ଏହା ଭବିଷ୍ୟତରେ ବିଦ୍ୟୁତ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିପାରିବ। ଯଦିଓ ଯୋଗାଣ ପରିମାଣ କେତେ ହେବ ଓ କେବେ ଆସିବ ତାହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ, ପ୍ରଶାସନିକ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିବା ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଅଟକି ରହିଥିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ପୁଣି ଥରେ ଗତିଶୀଳ କରିଛି। ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା, ସ୍ୱଚ୍ଛ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏବଂ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ରଣନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

ଭାରତ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ମଧ୍ୟରେ ୟୁରାନିୟମ ଚୁକ୍ତିନାମା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା କେବଳ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଣର ବିଷୟ ନୁହେଁ; ଏହା ଦୁଇ ରାଷ୍ଟ୍ର ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ବିଶ୍ୱାସ, ରଣନୈତିକ ସହଭାଗୀତା ଏବଂ ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷାକୁ ମଧ୍ୟ ସୂଚିତ କରେ। ଭାରତ ୨୦୪୭ ସୁଦ୍ଧା ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ୟୁରାନିୟମ ଭଣ୍ଡାର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ରଖିଛି। ଏହିପରି ଭାବେ ଏହି ଚୁକ୍ତି ଆଗାମୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବରେ ମଜବୁତ କରିପାରିବ।