ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ରଣନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ‘ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହର୍ମୁଜ୍’ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ସମ୍ମୁଖରେ ଏକାଧିକ କଠୋର ସର୍ତ୍ତ ରଖିଛି ଇରାନ। ଇରାନର ସୁପ୍ରିମ୍ ନ୍ୟାସନାଲ ସିକ୍ୟୁରିଟି କାଉନସିଲ୍ କହିଛି ଯେ ଆମେରିକା ନିଜ ଆଭିମୁଖ୍ୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନଆଣିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଜଳପଥ ଖୋଲାଯିବ ନାହିଁ।
ଇରାନର ସରକାରୀ ପ୍ରସାରକ ପକ୍ଷରୁ ସୁପ୍ରିମ୍ ନ୍ୟାସନାଲ ସିକ୍ୟୁରିଟି କାଉନସିଲ୍ ସଚିବ ମହମ୍ମଦ ବାଗେର ଜୋଲଘଦରଙ୍କ ବୟାନ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଛି। ସେ ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡର କମାଣ୍ଡର ମଧ୍ୟ ଅଟନ୍ତି। ହର୍ମୁଜ୍ ଖୋଲିବା ପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକାକୁ ଆଉ ଇରାନକୁ ଧମକ ନଦେବାକୁ ତେହରାନ ଦାବି କରିଛି। ଏଥିସହ ଇରାନ ଏବଂ ଏହାର ଅଞ୍ଚଳୀୟ ସହଯୋଗୀ ସଶସ୍ତ୍ର ଗୋଷ୍ଠୀ ବିରୋଧରେ ଆମେରିକାର ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ କହିଛି।
ଇରାନର ଅନ୍ୟ ଦାବିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି:
- ଇରାନୀ ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଚାଲିଥିବା ନୌସେନା ନାକାବନ୍ଦୀ ତୁରନ୍ତ ହଟାଇବା।
- ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଆମେରିକୀୟ ସୈନ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତି ହ୍ରାସ କରିବା କିମ୍ବା ସୈନ୍ୟ ଫେରାଇ ନେବା।
- ଯୁଦ୍ଧରେ ଇରାନର ହୋଇଥିବା କ୍ଷୟକ୍ଷତିର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷତିପୂରଣ ଦେବା।
- ଇରାନ ଉପରେ ଲାଗିଥିବା ଆମେରିକୀୟ କଟକଣା ହଟାଇବା।
- ବିଦେଶରେ ଫ୍ରିଜ୍ ହୋଇଥିବା ଇରାନର ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ବିନା ସର୍ତ୍ତରେ ମୁକ୍ତ କରିବା।
ଏହି ଦାବିଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ତୁରନ୍ତ କୌଣସି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମିଳିନାହିଁ। ଅନ୍ୟପଟେ, ଆମେରିକା ପ୍ରଥମେ ହର୍ମୁଜ୍ ନେଇ ଏକ ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟ ବୁଝାମଣା ଚାହୁଁଥିବା ଏବଂ ଏହାପରେ ନାକାବନ୍ଦୀ ହଟାଇବା ନେଇ ଆଲୋଚନା କରୁଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ହର୍ମୁଜ୍ ଜଳପଥର ପରିଚାଳନାକୁ ନେଇ ଇରାନ ଓ ଓମାନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବୁଝାମଣା ନିକଟତର ହୋଇଥିବା ଇରାନ ପୂର୍ବରୁ କହିସାରିଛି। ଗଲ୍ଫ ଅଞ୍ଚଳର ଦେଶ ଓମାନ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଭୂମିକା ନେଉଛି। ଶନିବାର ଓମାନ କହିଛି ଯେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ‘ସକାରାତ୍ମକ ଓ ଗଠନମୂଳକ ପରିବେଶ’ରେ ଜାରି ରହିଛି। ତେବେ ଆଲୋଚନାର ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ଓମାନ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇନାହିଁ।
ଏପଟେ ହର୍ମୁଜ୍ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରହିଛି। ୟୁଏଇର ସରକାରୀ ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ କମ୍ପାନୀ ADNOCର ଏକ ଜାହାଜ ଉପରେ ମିସାଇଲ୍ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିବା ୟୁଏଇ ଅଧିକାରୀମାନେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ତେବେ ଘଟଣାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ଓ ଜାହାଜର କ୍ଷୟକ୍ଷତି ସମ୍ପର୍କରେ ତତ୍କାଳ ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ମିଳିନାହିଁ।
ADNOC କହିଛି ଯେ ଶନିବାର ସକାଳେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣରେ କେହି ମୃତାହତ ହୋଇନାହାନ୍ତି। କମ୍ପାନୀ ଅନୁସାରେ, ଫେବ୍ରୁଆରୀରେ ଆମେରିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପକ୍ଷରୁ ଇରାନ ବିରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ ହର୍ମୁଜ୍ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଏହାର ଏକ ଡଜନରୁ ଅଧିକ ଜାହାଜ ମିସାଇଲ୍ ଓ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣର ଶିକାର ହୋଇଛି। ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଜଣେ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବାବେଳେ ୨୦ ଜଣ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ବ୍ରିଟେନର ୟୁନାଇଟେଡ୍ କିଙ୍ଗଡମ୍ ମ୍ୟାରିଟାଇମ୍ ଟ୍ରେଡ୍ ଅପରେସନ୍ସ ସେଣ୍ଟର ମଧ୍ୟ ଓମାନର ଖସାବ ସହରର ପୂର୍ବରେ ଏକ ଜାହାଜ ଉପରେ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟାଇଲ୍ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିବା କହିଛି। ଏଥିରେ ଜାହାଜରେ ନିଆଁ ଲାଗିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପରେ ତାହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଜାହାଜ ଓ ସମସ୍ତ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ ଥିବା ବ୍ରିଟିଶ ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି।
କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହର୍ମୁଜ୍?
ଇରାନ ଓ ଓମାନ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ହୋର୍ମୁଜ୍ ଜଳପଥ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟତମ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୁଦ୍ର ମାର୍ଗ। ବିଶେଷକରି ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଅତ୍ୟଧିକ। ଏହି କାରଣରୁ ହୋର୍ମୁଜ୍କୁ ନେଇ ଇରାନ-ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଟଣାଓଟରାର ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ବଜାର ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।
ଏବେ ନଜର ରହିଛି ଇରାନର କଠୋର ସର୍ତ୍ତ ଉପରେ ଆମେରିକା କିଭଳି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଉଛି ଏବଂ ଓମାନର ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ହର୍ମୁଜ୍ ଜଳପଥ ଖୋଲିବା ନେଇ ଉଭୟ ପକ୍ଷ କୌଣସି ବୁଝାମଣାରେ ପହଞ୍ଚିପାରୁଛନ୍ତି କି ନାହିଁ।