କୋଇଲା ଖଣି ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ଆବର୍ଜନାରୁ ଉଚ୍ଚ-କ୍ଷମତାସମ୍ପନ୍ନ ସଡ଼କ ନିର୍ମାଣ ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲା NIT ରାଉରକେଲା
ରାଉରକେଲା: ନ୍ୟାସନାଲ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ରାଉରକେଲା (ଏନ.ଆଇ.ଟି. ରାଉରକେଲା) ର ଗବେଷକମାନେ କୋଇଲା ଖଣି ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ଆବର୍ଜନାରୁ ଏକ ଉଚ୍ଚ-କ୍ଷମତାସମ୍ପନ୍ନ ମିଶ୍ରିତ ସାମଗ୍ରୀ (composite material) ତିଆରି କରି ଏହାର ପେଟେଣ୍ଟ (Patent) ହାସଲ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ନୂତନ ସାମଗ୍ରୀକୁ ଭାରୀ ଯାନବାହନ ଚଳାଚଳ ସହିପାରୁଥିବା ଦୃଢ଼ ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ।
ବିକଶିତ ହୋଇଥିବା ଏହି ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରେ:
- ବିପୁଳ ପରିମାଣର ଖଣି ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ଆବର୍ଜନାର ପରିଚାଳନା
- ଭାରୀ ଯାନ ଚଳାଚଳ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସୁଦୃଢ଼ ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ
ଏନ.ଆଇ.ଟି. ରାଉରକେଲାର ମାଇନିଂ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ବିଭାଗର ପ୍ରଫେସର ତଥା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପ୍ରଫେସର କେ. ଉମାମହେଶ୍ୱର ରାଓ, ପ୍ରଫେସର ଡ. ମନୋଜ କୁମାର ମିଶ୍ର ଏବଂ ଗବେଷିକା ଡ. ସୁଭଶ୍ରୀତା ଚୌଧୁରୀଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଗବେଷକ ଦଳ ଏହି ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ପାଇଁ ପେଟେଣ୍ଟ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି। ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ କୋଇଲା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶର ଶକ୍ତି ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ ୧.୦୦ ବିଲିୟନ ଟନ୍ କଞ୍ଚା କୋଇଲା ଉତ୍ପାଦନ କରେ, ଯାହାର ପ୍ରାୟ ୯୪% ଓପନକାଷ୍ଟ/ଭୂପୃଷ୍ଠ ଖଣିରୁ ଆସିଥାଏ । ଏହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଆବର୍ଜନା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ କୋଇଲା ପାର୍ଟିଂ ମ୍ୟାଟେରିଆଲ୍ (କୋଇଲା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଥର ଓ ବର୍ଜ୍ୟ ବସ୍ତୁ) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ପାରମ୍ପରିକ ପଦ୍ଧତିରେ ଏହି ଆବର୍ଜନା ନିଷ୍କାସନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପରିବେଶ ଉପରେ ପ୍ରଚୁର ଚାପ ପଡ଼ିଥାଏ।
ଏହି ଆହ୍ବାନର ସମାଧାନ ପାଇଁ, ଏନ.ଆଇ.ଟି. ରାଉରକେଲା ଗବେଷକ ଦଳ କୋଇଲା ଖଣିଜ ବର୍ଜ୍ୟରେ ଥିବା ସିଲିକା, ଆଲୁମିନା ଏବଂ କ୍ଲେ ମିନେରାଲ୍ସ (ମାଟି ଅଂଶ) ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ କଞ୍ଚାମାଲ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ। ଏହି କ୍ଲେ ମିନେରାଲଗୁଡ଼ିକରେ ଉଚ୍ଚ ସାନ୍ଦ୍ରତା ଓ ଚାପ ସହିବାର କ୍ଷମତା ରହିଛି, ଯାହାକୁ ଅନ୍ୟ ଶିଳ୍ପ ଆବର୍ଜନ ସହ ମିଶାଇ ଆହୁରି ମଜବୁତ୍ କରାଯାଇପାରିବ। ଏହି କ୍ଷମତାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି, ଗବେଷକ ଦଳ କୋଇଲା ଖଣିଜ ବର୍ଜ୍ୟ (coal mine parting), ଫ୍ଲାଇ ଆସ୍ (fly ash) ଏବଂ ଏକ ବିଶେଷ ବାଇଣ୍ଡର (binder) କୁ ମିଶାଇ ଏକ ନୂତନ କମ୍ପୋଜିଟ୍ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହାର ସର୍ବୋତ୍ତମ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ମିଶ୍ରଣର ଅନୁପାତ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିଛନ୍ତି ।
ଏହି ଗବେଷଣା ବିଷୟରେ ବୁଝାଇବାକୁ ଯାଇ ପ୍ରଫେସର କେ. ଉମାମହେଶ୍ୱର ରାଓ କହିଛନ୍ତି, “ଏହି ବିକଶିତ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ବିଶେଷ କରି କୋଇଲା ଖଣି ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପଯୋଗୀ, ଯେଉଁଠାରେ ଭାରୀ ଯାନବାହନଗୁଡ଼ିକ ନିୟମିତ ଭାବରେ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ପରିବହନ କରିଥାନ୍ତି । ଏହିପରି ରାସ୍ତାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଅଧିକ ଭାର ଏବଂ କ୍ରମାଗତ ଗାଡ଼ି ଚଳାଚଳ ହେତୁ ତାହା ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥାଏ ।”
ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ପ୍ରଫେସର ମନୋଜ କୁମାର ମିଶ୍ର କହିଛନ୍ତି, “ଏହି ନୂତନ ମିଶ୍ରିତ ସାମଗ୍ରୀଟି ‘ସର୍କୁଲାର ଇକୋନୋମି’ (Circular Economy) ନୀତିର ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଉଦାହରଣ । ଆମେ ଦୁଇଟି ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣର ଶିଳ୍ପ ଆବର୍ଜନାକୁ ଏକ ଉଚ୍ଚ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କ୍ଷମତା ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ମୂଲ୍ୟଯୁକ୍ତ ସମ୍ପଦରେ ପରିଣତ କରିଛୁ । ଏହା କେବଳ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ପରିଚାଳନା ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରେ ନାହିଁ, ବରଂ ଏକ ସ୍ୱଦେଶୀ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶର ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ ।” ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ସ୍ୱରୂପ, ଗବେଷକ ଦଳ ବାସ୍ତବ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ସାମଗ୍ରୀର ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ମଜବୁତୀ ଓ ସାମର୍ଥ୍ୟ ମାପିବା ପାଇଁ ପାଇଲଟ୍-ସ୍କେଲ୍ ଫିଲ୍ଡ ଟ୍ରାଏଲ୍ (ପ୍ରାୟୋଗିକ ପରୀକ୍ଷଣ) କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି ।