One Nation One Election: ୨୦୨୯ରେ ଏକାଠି ହୋଇପାରେ ଲୋକସଭା-ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ! ‘ଏକ ଦେଶ, ଏକ ନିର୍ବାଚନ’କୁ ୯୯% ସମର୍ଥନ ଦାବି

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦେଶରେ ନିର୍ବାଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନର ସଙ୍କେତ ମିଳିଛି। ‘ଏକ ଦେଶ, ଏକ ନିର୍ବାଚନ’ ବା One Nation, One Election ବ୍ୟବସ୍ଥା ୨୦୨୯ରୁ ଲାଗୁ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି। ଏହା ଲାଗୁ ହେଲେ ଲୋକସଭା ଓ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ହୋଇପାରେ।

ସୋମବାର ‘ଏକ ଦେଶ, ଏକ ନିର୍ବାଚନ’ ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ଯୁଗ୍ମ ସଂସଦୀୟ କମିଟି (JPC)ର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଠକ ହୋଇଥିଲା। କମିଟି ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ପି.ପି. ଚୌଧୁରୀ କହିଛନ୍ତି, କମିଟି ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ହିତଧାରୀଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିଛି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୯୯% ଏକାସାଙ୍ଗରେ ନିର୍ବାଚନ ସପକ୍ଷରେ ଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ତାଙ୍କ ମତରେ ରାଜନୈତିକ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ରହିଲେ ୨୦୨୯ରୁ ଏହା ଲାଗୁ କରାଯାଇପାରେ।

‘ଏକ ଦେଶ, ଏକ ନିର୍ବାଚନ’ ପାଇଁ ୧୨୯ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍ ଉପରେ JPC ଆଲୋଚନା କରୁଛି। ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଲୋକସଭା ଓ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନକୁ ଏକ ସମୟରେ କରାଇବା। ଭାରତରେ ଏହା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ହୋଇଛି। ୧୯୫୨, ୧୯୫୭, ୧୯୬୨ ଓ ୧୯୬୭ରେ ଲୋକସଭା ଓ ଅନେକ ରାଜ୍ୟର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୬୭ ପରେ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟର ସରକାର ଓ ବିଧାନସଭାର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଶେଷ ହେବାରୁ ଏହି ନିର୍ବାଚନ ଚକ୍ର ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା।

ତେବେ ‘ଏକ ଦେଶ, ଏକ ନିର୍ବାଚନ’ର ସମର୍ଥକଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି, ବାରମ୍ବାର ନିର୍ବାଚନ ହେଲେ ବହୁ ପରିମାଣର ସରକାରୀ ଅର୍ଥ, ପ୍ରଶାସନିକ ଶକ୍ତି ଓ କର୍ମଚାରୀ ନିର୍ବାଚନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି। ଏହା ଯୋଗୁଁ ନିୟମିତ ପ୍ରଶାସନ ଓ ବିକାଶ କାମ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ। ବାରମ୍ବାର ଆଦର୍ଶ ଆଚରଣ ବିଧି ଲାଗୁ ହେବା ଯୋଗୁଁ ମଧ୍ୟ କିଛି ସରକାରୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଓ ପ୍ରକଳ୍ପ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ଯୁକ୍ତି ଦିଆଯାଉଛି। ନିର୍ବାଚନ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ହେଲେ ନିର୍ବାଚନ ଖର୍ଚ୍ଚ କମିବ, ପ୍ରଶାସନିକ ଦକ୍ଷତା ବଢ଼ିବ ଓ ବିକାଶ କାମ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇପାରିବ ବୋଲି ସମର୍ଥକମାନେ କହୁଛନ୍ତି। କିଛି ଆକଳନ ଅନୁସାରେ ଏହା ଲାଗୁ ହେଲେ GDP ବୃଦ୍ଧି ୧.୫% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ିପାରେ ଏବଂ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ୦.୫୦ ପ୍ରତିଶତ ପଏଣ୍ଟ କମିପାରେ ବୋଲି ଦାବି କରାଯାଉଛି।

କିନ୍ତୁ ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ନେଇ ଆପତ୍ତି ଉଠାଇଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ, ଯଦି କୌଣସି ରାଜ୍ୟ ସରକାର ୨ ବର୍ଷ ପରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ତେବେ କ’ଣ ହେବ? ସେହି ରାଜ୍ୟରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ନିର୍ବାଚନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶାସନ ରହିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ ବୋଲି ସେମାନେ କହୁଛନ୍ତି। ଆଉ ମାତ୍ର ୩ ବର୍ଷ ପାଇଁ ନୂଆ ସରକାର ଚୟନ କରିବା ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟାୟ ହେବ ବୋଲି ବିରୋଧୀଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ରହିଛି।

କେଉଁ ରାଜ୍ୟର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ?

୨୦୨୯ରେ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ନିର୍ବାଚନ ହେଲେ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟର ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଧାନସଭାର କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିପାରେ। ୨୦୨୭ରେ ନିର୍ବାଚନ ହେବାକୁ ଥିବା ରାଜ୍ୟ: ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ, ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ, ଗୋଆ, ଗୁଜରାଟ, ମଣିପୁର, ପଞ୍ଜାବ ଓ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ। ଏଠାରେ ୨୦୨୯ରେ ନିର୍ବାଚନ ହେଲେ ସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ବାଚନ ହୋଇପାରେ। ୨୦୨୮ରେ ନିର୍ବାଚନ ଥିବା ରାଜ୍ୟ: ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ଛତିଶଗଡ଼, ରାଜସ୍ଥାନ, କର୍ଣ୍ଣାଟକ, ତେଲଙ୍ଗାନା, ତ୍ରିପୁରା, ମେଘାଳୟ, ନାଗାଲାଣ୍ଡ ଓ ମିଜୋରାମ। ୨୦୨୯ରେ ନିର୍ବାଚନ ହେଲେ ଏହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ମଧ୍ୟ କମିପାରେ। ୨୦୨୬ରେ ନିର୍ବାଚନ ହୋଇଥିବା ରାଜ୍ୟ: ତାମିଲନାଡୁ, କେରଳ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ଆସାମ ଓ ପୁଡୁଚେରୀ। ୨୦୨୯ରେ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ନିର୍ବାଚନ ହେଲେ ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୨ ବର୍ଷ ଆଗରୁ ନିର୍ବାଚନ ହୋଇପାରେ। ୨୦୨୫ରେ ନିର୍ବାଚନ ହୋଇଥିବା ଦିଲ୍ଲୀ ଓ ବିହାରରେ ମଧ୍ୟ ୨୦୨୯ରେ ନିର୍ବାଚନ ହେଲେ ପ୍ରାୟ ୧ ବର୍ଷ ଆଗରୁ ଭୋଟ୍ ହୋଇପାରେ।  ଅନ୍ୟପଟେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ, ହରିୟାଣା, ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ, ଓଡ଼ିଶା ଓ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ଭଳି ରାଜ୍ୟର ନିର୍ବାଚନ ଚକ୍ର ୨୦୨୯ ସହ ତୁଳନାମୂଳକ ଭାବେ ସହଜରେ ସମନ୍ୱୟ କରାଯାଇପାରେ।

ତେବେ ୨୦୨୯ରୁ ‘ଏକ ଦେଶ, ଏକ ନିର୍ବାଚନ’ ଲାଗୁ ହେବ କି ନାହିଁ, ଏହା ଏବେବି ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇନାହିଁ। JPCର ଆଲୋଚନା, ସଂସଦୀୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ଆବଶ୍ୟକ ସମ୍ବିଧାନିକ ପଦକ୍ଷେପ ପରେ ହିଁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହେବ।