BRICS Summit 2026: ଭାରତ-ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ କମିବ ଦୂରତା ? ସୀମା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବଂ BRICS ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି ଉପରେ ମୋଦୀ ଓ ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ:ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ବ୍ରିକ୍ସ (BRICS) ସମ୍ମିଳନୀ ଅବସରରେ ଚୀନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ସହ ଏକ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବୈଠକ କରିଥିଲେ। ବ୍ରିକ୍ସ (BRICS) ସମ୍ମିଳନୀ ଅବସରରେ ଆୟୋଜିତ ଏହି ବୈଠକରେ, ଭାରତର ବ୍ରିକ୍ସ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କାଳରେ ଚୀନ୍ ପ୍ରଦାନ କରିଥିବା ସମର୍ଥନ ଓ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ କୃତଜ୍ଞତା ଜଣାଇଥିଲେ। ସି ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ ଜଣାଇ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, “ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ ଜଣାଇ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି। ବ୍ରିକ୍ସ (BRICS) ସମ୍ମିଳନୀରେ ଆପଣଙ୍କ ସକାରାତ୍ମକ ମନ୍ତବ୍ୟ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନେକ ଧନ୍ୟବାଦ। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଆମ ପାଖରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସହଯୋଗ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବାର ସୁଯୋଗ ରହିଛି।”

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ ପ୍ରତି କୃତଜ୍ଞତା ଜଣାଇ ଜିନପିଙ୍ଗ କହିଛନ୍ତି, “ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ ସହ ବ୍ରିକ୍ସ (BRICS) ନେତାମାନଙ୍କ ବୈଠକରେ ଯୋଗଦେବା ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ଭେଟିବା ମୋ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦର ବିଷୟ। ଏହି ସମ୍ମିଳନୀର ସଫଳ ଆୟୋଜନ ପାଇଁ ମୁଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଉଛି। ଗତ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀକୁ ଏହା ମୋର ପ୍ରଥମ ଗସ୍ତ। ଅତୀତରେ ଆମେ ୨୦ରୁ ଅଧିକ ଥର ସାକ୍ଷାତ କରିଛୁ, ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସହମତିରେ ପହଞ୍ଚିଛୁ ଏବଂ ଚୀନ୍-ଭାରତ ସମ୍ପର୍କର ସାମଗ୍ରିକ ବିକାଶକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇଛୁ।”

ଜିନପିଙ୍ଗ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଓ ଅସ୍ଥିର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱର ଦୁଇ ସର୍ବାଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ରାଷ୍ଟ୍ର ତଥା ‘ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ସାଉଥ୍’ (Global South)ର ପ୍ରମୁଖ ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ ଚୀନ୍ ଓ ଭାରତ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱ ରହିଛି। ଆମେ ପ୍ରମୁଖ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚମାନର ସହଯୋଗକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକାଠି କାମ କରିବୁ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି, ସ୍ଥିରତା, ବିକାଶ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଅଧିକ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି ପ୍ରବେଶ କରାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକ ସମାନ ଏବଂ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ବହୁଧ୍ରୁବୀୟ ବିଶ୍ୱ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିଶ୍ୱୀକରଣ ପାଇଁ ସମର୍ଥନ କରିବୁ।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଏବଂ ସି ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ବୈଠକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ସୀମା ଉତ୍ତେଜନା ପରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ସ୍ଥିର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛନ୍ତି। ଉଭୟ ନେତା ସୀମାରେ ସମ୍ପର୍କ ଉନ୍ନତ କରିବା ଏବଂ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଅନେକ ବୈଠକ କରିଛନ୍ତି।

ଏହି ବୈଠକ ସମୟରେ, ସି ଜିନପିଙ୍ଗ କହିଥିଲେ ଯେ ଚୀନ୍ ଏବଂ ଭାରତ ପରସ୍ପରର ଶକ୍ତିରୁ ଶିଖିପାରିବେ ଏବଂ ମିଳିତ ବିକାଶ ହାସଲ କରିପାରିବେ। ସେ ଉଭୟ ଦେଶକୁ ବ୍ରିକ୍ସ (BRICS) ସହଯୋଗର ଉଚ୍ଚ-ଗୁଣାତ୍ମକ ବିକାଶ ଦିଗରେ ମିଳିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ। ଚୀନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କୁ କହିଥିଲେ ଯେ ଚୀନ୍ ଭାରତ ସହିତ ଥିବା ନିଜର ସମ୍ପର୍କକୁ ଏକ “ରଣନୈତିକ ଏବଂ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ”ରୁ ଦେଖିଥାଏ।

ଉଭୟ ନେତା ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସମ୍ପର୍କକୁ ରଣନୈତିକ ଏବଂ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବାକୁ ସହମତ ହୋଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଏଥିରେ ସହମତ ହୋଇଥିଲେ ଯେ ମତଭେଦଗୁଡ଼ିକୁ ବିବାଦର ରୂପ ନେବାକୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୫ରେ ତିଆନଜିନ୍ (Tianjin) ଠାରେ ହୋଇଥିବା ଶେଷ ବୈଠକ ପରଠାରୁ ଭାରତ-ଚୀନ୍ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କରେ ହୋଇଥିବା ନିରନ୍ତର ଅଗ୍ରଗତିକୁ ଉଭୟ ନେତା ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କ ତିନୋଟି ‘ପାରସ୍ପରିକ’ ନୀତି ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେବା ଉଚିତ୍: ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ମାନ, ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଏବଂ ପାରସ୍ପରିକ ସ୍ୱାର୍ଥ।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କର ନିରନ୍ତର ବିକାଶ ପାଇଁ ଏକ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଆଧାର ଗଠନ କରେ। ସେ ସୀମା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ବର୍ତ୍ତମାନର ଚୁକ୍ତିନାମା ଓ ବୁଝାମଣାଗୁଡ଼ିକୁ ପାଳନ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ। ଉଭୟ ନେତା ରାଜନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ, ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବ୍ୟାପକ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ନିଜ ନିଜ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ସୀମା ବିବାଦର ଏକ ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ଓ ପାରସ୍ପରିକ ଗ୍ରହଣୀୟ ସମାଧାନ ପାଇଁ ନିଜର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ।

ଦୁଇ ନେତା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କରେ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଗତିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସାଂସ୍କୃତିକ ଆଦାନପ୍ରଦାନ, ବ୍ୟବସାୟିକ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ଗତିବିଧିକୁ ଆହୁରି ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ। ଅର୍ଥନୈତିକ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ସମ୍ପର୍କରେ, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ପରସ୍ପରର ଚିନ୍ତାଧାରା ସମାଧାନ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସାଂରଚନିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଅସନ୍ତୁଳନ ଏବଂ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ ସହିତ ଜଡିତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଉଭୟ ଦେଶ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ପୂର୍ବାନୁମାନଯୋଗ୍ୟ ବଜାର ପ୍ରବେଶକୁ ସହଜ କରିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ।

ସେହିପରି ଅର୍ଥନୈତିକ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ସମ୍ପର୍କରେ, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ପରସ୍ପରର ଚିନ୍ତାକୁ ସମାଧାନ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ। ଏଥିରେ ସାଂରଚନିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଅସନ୍ତୁଳନ ଏବଂ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ ସହିତ ଜଡିତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଉଭୟ ଦେଶ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ପୂର୍ବାନୁମାନଯୋଗ୍ୟ ବଜାର ପ୍ରବେଶକୁ ସୁଗମ କରିବାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ।

ବ୍ରିକ୍ସ (BRICS) ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବସମ୍ମତି କ୍ରମେ ‘ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଘୋଷଣାନାମା’ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଉତ୍ତେଜନାକୁ ନେଇ ଗଭୀର ଉଦ୍‌ବେଗ ପ୍ରକାଶ କରି, ଏହି ଘୋଷଣାନାମାରେ ସମସ୍ତ ପକ୍ଷଙ୍କୁ ସର୍ବାଧିକ ସଂଯମତା ଅବଲମ୍ବନ କରିବାକୁ ଏବଂ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ଜଟିଳ କରିପାରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦିଆଯାଇଛି।ଘୋଷଣାନାମାରେ କୁହାଯାଇଛି, “ଆମେ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ଚାର୍ଟରର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ସାଧାରଣ ନାଗରିକ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ। ଏଥିରେ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ଅଖଣ୍ଡତା ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।”

ବ୍ରିକ୍ସ (BRICS) ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାୟୀ ଶାନ୍ତି, ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ବୁଝାମଣା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ଓ କୂଟନୈତିକ ପ୍ରୟାସକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଜଣାଇଛି। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ, ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ଶକ୍ତିର ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ପ୍ରବାହ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ମିଳିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛି।