Pakistan Split Plan: ପାକିସ୍ତାନକୁ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରିବାକୁ ଆସିମ୍ ମୁନିରଙ୍କ ଯୋଜନା! ୪ ପ୍ରଦେଶ ଭାଙ୍ଗି ହେବ ୧୫ ରାଜ୍ୟ? ପଞ୍ଜାବ, ସିନ୍ଧ ଉପରେ ନଜର…
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପାକିସ୍ତାନର ରାଜନୈତିକ ମାନଚିତ୍ରରେ ହୋଇପାରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ! ଦେଶର ୪ଟି ବଡ଼ ପ୍ରଦେଶକୁ ଭାଙ୍ଗି ଛୋଟ ଛୋଟ ପ୍ରଶାସନିକ ଅଞ୍ଚଳ ଗଠନ କରିବାକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି। ‘ଦି ଇକୋନୋମିଷ୍ଟ’ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ପାକିସ୍ତାନ ସେନାମୁଖ୍ୟ ଫିଲ୍ଡ ମାର୍ଶାଲ ଆସିମ୍ ମୁନିରଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ଏଭଳି ପୁନର୍ଗଠନ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଗକୁ ଆସିଛି। ତେବେ ଏହାକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଭାବେ ଦେଖିବା ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ପାକିସ୍ତାନ ପଞ୍ଜାବ, ସିନ୍ଧ, ଖାଇବର ପଖତୁନଖ୍ୱା ଓ ବଲୁଚିସ୍ତାନ, ଏହି ୪ଟି ପ୍ରଦେଶରେ ବିଭକ୍ତ। ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁସାରେ, ଏହାକୁ ୧୨ରୁ ୧୫ଟି ପ୍ରଦେଶ କିମ୍ବା ପ୍ରାୟ ୧୬୦ଟି ଛୋଟ ପ୍ରଶାସନିକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବାଣ୍ଟିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ପାକିସ୍ତାନର ଯୋଜନାମନ୍ତ୍ରୀ ଅହସାନ ଇକବାଲ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଦେଶ ଓ ଛୋଟ ପ୍ରଶାସନିକ ଏକକ ଗଠନ ନେଇ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ।
କାହିଁକି ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ଚର୍ଚ୍ଚା?
ପଞ୍ଜାବର ବିଶାଳ ଜନସଂଖ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ପ୍ରଶାସନ ଚଳାଇବା କଷ୍ଟକର ହେଉଛି। ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଲୋକଙ୍କୁ ସରକାରୀ ସେବା ପାଇବା ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ଦୂରତା ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ପଞ୍ଜାବର ଏକ-ଚତୁର୍ଥାଂଶରୁ କମ୍ ଲୋକଙ୍କ ଘରେ ସୁରକ୍ଷିତ ପାନୀୟ ଜଳ ଉପଲବ୍ଧ। ଛୋଟ ପ୍ରଦେଶ ହେଲେ ପ୍ରଶାସନ ଲୋକଙ୍କ ନିକଟତର ହେବ ବୋଲି ଯୁକ୍ତି ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି, ଋଣ ଓ ଧୀର ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଭଳି ସମସ୍ୟାର ମୂଳ କାରଣ କେବଳ ପ୍ରଦେଶର ଆକାର ନୁହେଁ।
ପଞ୍ଜାବ ଓ ସିନ୍ଧ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?
ପଞ୍ଜାବ ପ୍ରଦେଶରେ ପାକିସ୍ତାନ ମୁସଲିମ୍ ଲିଗ୍-ନୱାଜ୍ର ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରଭାବ ରହିଥିବାବେଳେ, ସିନ୍ଧ ହେଉଛି ପାକିସ୍ତାନ ପିପୁଲ୍ସ ପାର୍ଟିର ଗଡ଼। ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରଦେଶ କେବଳ ପ୍ରଶାସନିକ ଅଞ୍ଚଳ ନୁହେଁ, ବରଂ ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତିର ମୁଖ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର। ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଛୋଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଭକ୍ତ କରାଗଲେ ଏହି ଦଳଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଭାବ ବଦଳିପାରେ। ନୂଆ ପ୍ରଦେଶଗୁଡ଼ିକ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଉପରେ ଅଧିକ ନିର୍ଭରଶୀଳ ହେଲେ ସେନାର ପ୍ରଭାବ ବଢ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।
ଇମ୍ରାନଙ୍କ ଦଳ ସହ ମୁହାଁମୁହିଁ, ବଲୁଚିସ୍ତାନରେ ଅଶାନ୍ତି
ଅନ୍ୟପଟେ, ଜେଲ୍ରେ ଥିବା ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇମ୍ରାନ ଖାନଙ୍କ ଦଳ ପାକିସ୍ତାନ ତେହରିକ୍-ଏ-ଇନ୍ସାଫ୍ (ପିଟିଆଇ) ଓ ସରକାର ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କ ସମର୍ଥକମାନେ ଇସଲାମାବାଦ ଅଭିମୁଖେ ମାର୍ଚ୍ଚ କରିଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି। ଏଥିଯୋଗୁଁ ଖାଇବର ପଖତୁନଖ୍ୱା ସରକାର ଓ କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ତିକ୍ତତା ବଢ଼ିଛି। ବଲୁଚିସ୍ତାନରେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଅଲଗା ରାଷ୍ଟ୍ର ଦାବି, ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦ ଓ କେନ୍ଦ୍ରର ହସ୍ତକ୍ଷେପକୁ ନେଇ ଅଶାନ୍ତି ରହିଛି। ପାକିସ୍ତାନ ଅଧିକୃତ କାଶ୍ମୀରରେ ମଧ୍ୟ ଟିକସ, ଦରଦାମ୍ ଓ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ବିରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନ ହୋଇଆସୁଛି।
ପାକିସ୍ତାନର ଇତିହାସରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ସେନା ସିଧାସଳଖ ଶାସନ କରିଛି। ‘ଦି ଇକୋନୋମିଷ୍ଟ’ର ବିଶ୍ଳେଷଣ ଅନୁସାରେ, ସେନାର ଅର୍ଥନୈତିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ଓ ସମ୍ପଦ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଛି। ତେଣୁ ଛୋଟ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ପ୍ରଶାସନକୁ ସୁଧାରିବ ନା ଆସିମ୍ ମୁନିରଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇବ, ତାହା ଏବେ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ।