ଓଡ଼ିଶାରେ ବର୍ଷକୁ ୬ରୁ ୮ ନିୟୁତ ଟନ୍ ରେଡ୍ ମଡ୍!
ଇଟା ଓ ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣରେ ପୁନଃବ୍ୟବହାରର ସମ୍ଭାବନା, ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା
ଭୁବନେଶ୍ୱର(ଅଭିନୟ ଆଦିତ୍ୟ ନାୟକ ): ଓଡ଼ିଶାରେ ଆଲୁମିନା ରିଫାଇନେରୀରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୬ରୁ ୮ ନିୟୁତ ଟନ୍ ରେଡ୍ ମଡ୍ ଉତ୍ପାଦନ ହେଉଥିବା ତଥ୍ୟ ଏବେ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ନୂଆ ପ୍ରଶ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ବକ୍ସାଇଟ୍ରୁ ଆଲୁମିନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ସମୟରେ ବାହାରୁଥିବା ଏହି ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର ଶିଳ୍ପ ବର୍ଜ୍ୟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ସହ ଏହାର ପୁନଃବ୍ୟବହାର କିପରି କରାଯାଇପାରିବ ତାହା ଏବେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହୋଇ ଉଭା ହୋଇଛି।
ରାଜ୍ୟରେ ୩ଟି ରେଡ୍ ମଡ୍ ପଣ୍ଡ୍, ବର୍ଷାରେ ଓଭରଫ୍ଲୋ ଆଶଙ୍କା
ପ୍ରଦତ୍ତ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ରାଜ୍ୟରେ ମୋଟ ୩ଟି ରେଡ୍ ମଡ୍ ପଣ୍ଡ୍ ରହିଛି। ଏହା କୋରାପୁଟର ଦାମନଯୋଡ଼ି, କଳାହାଣ୍ଡିର ଲାଞ୍ଜିଗଡ଼ ଏବଂ ରାୟଗଡାର କାନସାରିଗୁଡ଼ାରେ ରହିଛି। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହାର ସୁରକ୍ଷା ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଉଥିବା ବେଳେ ଗତ ୫ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଲିକେଜ୍ ହୋଇନଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି। ତେବେ ଏହି ତଥ୍ୟର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସରକାରୀ ନିଶ୍ଚିତକରଣ ଆବଶ୍ୟକ।
ବିଶେଷକରି ଅଧିକ ବର୍ଷା ହେଲେ ପଣ୍ଡ୍ରେ ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି, ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଚାପ ଏବଂ ବନ୍ଧର ସ୍ଥିରତାକୁ ନେଇ ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇପାରେ। ବର୍ଜ୍ୟ ମିଶ୍ରିତ ଜଳ ନିକଟସ୍ଥ ନଦୀ, ଜଳାଶୟ କିମ୍ବା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ପରିବେଶ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
ରେଡ୍ ମଡ୍ ଯୋଗୁଁ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ କ’ଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ?
ରେଡ୍ ମଡ୍ର ଅସୁରକ୍ଷିତ ପରିଚାଳନା କେବଳ ଶିଳ୍ପ ବର୍ଜ୍ୟ ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ ଏହା ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଜୀବିକା ସହ ମଧ୍ୟ ଜଡ଼ିତ।
ପ୍ରଥମତଃ, ରେଡ୍ ମଡ୍ରୁ ବାହାରୁଥିବା କ୍ଷାରୀୟ ଜଳ ନଦୀ, ପୋଖରୀ କିମ୍ବା ଭୂତଳ ଜଳରେ ମିଶିଲେ ଜଳର ଗୁଣବତ୍ତା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ଏହାର ଉପାଦାନ ମାଟିରେ ମିଶିଲେ ମାଟିର ଗୁଣ ଓ ଫସଲର ବୃଦ୍ଧି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।
ସେହିପରି ଶୁଷ୍କ ରେଡ୍ ମଡ୍ର ଧୂଳି ପବନରେ ମିଶିଲେ ଆଖି, ଚର୍ମ ଓ ଶ୍ୱାସନଳୀରେ ଖରାପ ହୋଇପାରେ। ଏଥିରେ ଥିବା କେତେକ ଭାରୀ ଧାତୁର ମାତ୍ରା ଅଧିକ ଥିଲେ ଜଳ ଓ ମାଟି ପ୍ରଦୂଷଣର ବିପଦ ବଢ଼ିପାରେ। ତେଣୁ ଏହାର ପ୍ରକୃତ ପ୍ରଭାବ ଜାଣିବା ପାଇଁ ନିୟମିତ ନମୁନା ପରୀକ୍ଷା ଜରୁରୀ।
ଡ୍ରାଏ ମଡ୍ ପଦ୍ଧତିରେ କମିପାରେ ବିପଦ
ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବୋର୍ଡର ଜଣେ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ରେଡ୍ ମଡ୍କୁ ଶୁଷ୍କ ଅବସ୍ଥାରେ ପରିଚାଳନା କରିବା ଦ୍ୱାରା ତରଳ ବର୍ଜ୍ୟର ମାତ୍ରା ହ୍ରାସ ପାଇପାରେ ଏବଂ ଲିକେଜ୍ ସମ୍ପର୍କିତ କେତେକ ଆଶଙ୍କା କମିପାରେ। କିନ୍ତୁ ଶୁଷ୍କ ପଦ୍ଧତି ଅବଲମ୍ବନ କରିବା ମାତ୍ରେ ସମସ୍ତ ବିପଦ ଦୂର ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ। ଧୂଳି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ବର୍ଷାଜଳ ପରିଚାଳନା ଓ ପଣ୍ଡ୍ର ବନ୍ଧର ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନଜର ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଇଟା ଓ ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣରେ ପୁନଃବ୍ୟବହାର
ରେଡ୍ ମଡ୍କୁ କେବଳ ବର୍ଜ୍ୟ ଭାବେ ଦେଖିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏହାର ବୈଜ୍ଞାନିକ ପୁନଃବ୍ୟବହାର ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଗଲେ ସଂରକ୍ଷଣ ସ୍ଥଳ ଉପରେ ଚାପ କମିପାରିବ।
ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ଶିଳ୍ପ ଗବେଷଣା ପରିଷଦ–ଖଣିଜ ଓ ପଦାର୍ଥ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (CSIR–IMMT)ପକ୍ଷରୁ ରେଡ୍ ମଡ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶିଳ୍ପ ବର୍ଜ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରି ଇଟା, ବ୍ଲକ୍ ଓ ଟାଇଲ୍ ତିଆରି ପାଇଁ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିକାଶ ସମ୍ପର୍କିତ ଗବେଷଣା ହୋଇଛି।
ସେହିପରି, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ଶିଳ୍ପ ଗବେଷଣା ପରିଷଦ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସଡ଼କ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (CSIR–CRRI) ପକ୍ଷରୁ ରେଡ୍ ମଡ୍କୁ ସଡ଼କ ନିର୍ମାଣରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଉପରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଛି।
ତେବେ ଏହାକୁ ଇଟା, ଟାଇଲ୍ କିମ୍ବା ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣରେ ବ୍ୟବହାର ପୂର୍ବରୁ ରାସାୟନିକ ଗୁଣ, ଭାରୀ ଧାତୁର ମାତ୍ରା, ଲିଚିଂ ପରୀକ୍ଷା ଓ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସ୍ଥାୟିତ୍ୱ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ପଣ୍ଡ୍ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ନୂଆ ଯୋଜନା ଜରୁରୀ
ରେଡ୍ ମଡ୍ ପଣ୍ଡ୍ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ଏହାକୁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତିରେ ବନ୍ଦ କରିବା, ଆବଶ୍ୟକ ସୁରକ୍ଷା ଆବରଣ ଦେବା ଏବଂ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିବା ଜରୁରୀ। ନୂଆ ପଣ୍ଡ୍ ନିର୍ମାଣ ସହିତ ବର୍ଜ୍ୟର ପୁନଃବ୍ୟବହାର ବଢ଼ାଇବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଶିଳ୍ପ ବିକାଶ ସହ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷାର ସମନ୍ୱୟ ପାଇଁ ରେଡ୍ ମଡ୍ ଉତ୍ପାଦନ, ପଣ୍ଡ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ କ୍ଷମତା, ସୁରକ୍ଷା ଯାଞ୍ଚ ରିପୋର୍ଟ ଓ ପୁନଃବ୍ୟବହାରର ପରିମାଣ ସମ୍ପର୍କରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ତଥ୍ୟ ସାର୍ବଜନୀନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ବର୍ଜ୍ୟକୁ ସମ୍ପଦରେ ପରିଣତ କରିବା ସହ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ପରିବେଶକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ହିଁ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗର ମୁଖ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ।